Amerika Birleşik Devletleri, Polonya'ya ek 5.000 asker gönderme kararıyla NATO müttefiklerine güvence vermeye çalışıyor. Bu hamle, Pentagon'un daha önce Polonya'ya planlanan 4.000 asker konuşlandırmasını iptal etmesinden bir hafta sonra geldi.
NATO Genel Sekreteri ve Dışişleri Bakanları Görüşmesi Öncesinde Açıklama
ABD Başkanı Donald Trump, kararın Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ile olan ilişkisine dayandığını belirtti. Trump, geçen yılki başkanlık seçimlerinde desteklediği ve uzun süredir kendisinin destekçisi olan Nawrocki'ye atıfta bulundu. Ek askerlerin önceki planlanan konuşlandırmanın bir parçası olup olmadığı veya farklı bir operasyon olup olmadığı konusunda detay verilmedi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İsveç'te düzenlenecek NATO dışişleri bakanları toplantısı öncesinde bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladı. Rutte, Avrupa'nın ABD'ye daha az bağımlı hale gelme eğiliminin devam edeceğini ifade etti. Polonya Başbakanı Donald Tusk ise bu duyuruyu iki ülke için de "iyi haber" olarak nitelendirerek, Cumhurbaşkanı Nawrocki, bakanlar, kongre üyeleri ve ABD'deki Polonya dostlarına etkinlikleri ve eylemlerindeki birlik için teşekkür etti. Geçtiğimiz hafta savunma bakanlığı, Polonya'ya 4.000 asker konuşlandırmasının iptal edildiğini ani bir şekilde duyurmuştu. Ancak ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth daha sonra bunun "geçici bir gecikme" olduğunu ve Washington'ın ülkede "güçlü bir askeri varlığını sürdürmeye devam edeceğini" belirtmişti. Beyaz Saraz, son haftalarda "Önce Amerika" gündemi kapsamında Avrupa'daki genel asker seviyelerini düşürme niyetini de işaret etmişti.
Rubio'dan Müttefiklere Yük Paylaşımı Çağrısı ve Orta Doğu Operasyonları Eleştirisi
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun, Cuma günkü görüşmelerde Washington'ın NATO ortaklarından daha fazla yük paylaşımı talep etmesi bekleniyor. Rubio, görüşmeler öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, "Başkanın görüşleri, açıkçası bazı NATO müttefiklerimizin Orta Doğu'daki operasyonlarımıza verdikleri yanıttan dolayı hayal kırıklığıdır." dedi. "Bu arada işbirliğine devam ettiğimiz başka alanlar da var," diyen Rubio, Polonya'ya yapılan asker konuşlandırmasını örnek gösterdi. "Bununla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri'nin küresel taahhütleri devam etmektedir ve bu, askerlerimizi nereye yerleştireceğimizi sürekli olarak yeniden incelememizi gerektirir - bu cezalandırıcı bir şey değildir." dedi. Daha önce BBC'nin, ABD'nin bir NATO ülkesine saldırı durumunda mevcut toplam asker sayısını azaltabileceğine dair doğrulanmamış raporlar hakkındaki sorusuna Rubio, bu "konuların" zirvede tartışılacağını belirterek, Trump'ın NATO müttefiklerinden çok üzgün ve hayal kırıklığına uğradığını yineledi. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da ABD'nin Polonya'ya ek asker gönderme kararını memnuniyetle karşılayarak, bunun sadece Polonya'nın değil, tüm ittifakın güvenliği için olduğunu ve bu nedenle kendi çıkarlarına olduğunu belirtti. Bu ayın başlarında ABD, Trump ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz arasındaki İran ile savaş konusundaki anlaşmazlığın ardından Almanya'dan 5.000 asker çekeceğini duyurmuştu. Polonya'ya gönderilen ek askerlerin Almanya'dan çekilenlerin bir parçası olup olmadığı veya ayrı bir grup olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Wadephul Cuma günü yaptığı açıklamada, Almanya'nın Almanya'ya uzun menzilli füze sistemleri konuşlandırması konusunda ABD ile "devam eden görüşmeler" içinde olduğunu ekledi ve "Amerika Birleşik Devletleri'ni önceki planlarına bağlı kalmaya davet ediyoruz" dedi. ABD'deki bazı Cumhuriyetçi milletvekilleri, Trump'ın Almanya'dan asker çekme kararını eleştirerek, bunun Rusya'ya yanlış bir mesaj gönderme riski taşıdığını belirtmişti. ABD'nin Almanya'daki askeri konuşlandırması, Avrupa'daki en büyük konuşlandırmasıdır; şu anda 36.000'den fazla asker görev yaparken, İtalya'da yaklaşık 12.000 ve İngiltere'de 10.000 asker bulunmaktadır. Trump daha önce Merz'i, ABD'nin İran ile Orta Doğu'daki çatışmayı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde "aşağılandığı" yönündeki önerisi nedeniyle eleştirmişti. ABD başkanı ayrıca NATO müttefiklerini, Hürmüz Boğazı konusunda İran'ı baskı altına alma konusunda kendisine katılmamaları nedeniyle eleştirmişti. Rubio Cuma günü yaptığı açıklamada, İran üzerindeki müzakerelerde "hafif bir ilerleme" olduğunu ancak detay vermediğini söyledi. "Devam eden bu konuşmalara dair haber bekliyoruz [...] Bunu abartmak istemiyorum ama biraz hareketlilik oldu." dedi.
Uzman Analizi:ABD'nin Polonya'ya ek asker gönderme kararı, NATO içindeki güvenliği pekiştirme çabası olarak görülüyor. Ancak, Orta Doğu'daki operasyonlara yönelik müttefiklerin tepkisinden duyulan hayal kırıklığı ve Avrupa'daki genel asker seviyelerindeki olası düşüş sinyalleri, ittifak içindeki dinamiklerin karmaşıklığını ortaya koyuyor. Bu durum, müttefikler arasında yük paylaşımı ve stratejik öncelikler konusunda daha fazla diyaloğun gerekliliğini vurguluyor.
