ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington ve Tahranlı müzakerecilerin masada oldukça sağlam bir taslak üzerinde uzlaştığını ve iki ülke arasındaki savaşı sona erdirecek bir anlaşmanın bugün imzalanabileceğini duyurdu. Hindistan ziyareti sırasında açıklamalarda bulunan Rubio, sürecin devam ettiğini belirterek, özellikle küresel enerji arzı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda somut bir ilerleme kaydedildiğini ifade etti.
Anlaşmanın Kapsamı ve Müzakere Süreci
Taslak metnin 60 günlük bir ateşkesin uzatılmasını, Hürmüz Boğazı'ndaki blokajın kaldırılmasını ve İran'ın nükleer programına ilişkin daha geniş kapsamlı müzakerelerin planlanmasını içerdiği bildiriliyor. Ancak ABD medyasına yansıyan bilgilere göre, söz konusu anlaşma nihai bir çözümden ziyade, İran'a yönelik yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gibi karmaşık konuların ileri bir tarihe ertelendiği geçici bir mutabakat niteliği taşıyor. Sürecin yavaşlamasında, İsrail'in savaşın ilk gününde düzenlediği saldırıda yaralandığı belirtilen İran'ın dini lideriyle iletişim kurmanın zorluğunun etkili olduğu değerlendiriliyor.
Siyasi Tepkiler ve Trump'ın Tutumu
ABD Başkanı Donald Trump, müzakerecilere acele etmemeleri talimatı verdiğini belirtse de, anlaşma ihtimali Cumhuriyetçi kanatta fikir ayrılıklarına yol açtı. Senatörler Ted Cruz, Roger Wicker ve Lindsey Graham, anlaşmanın İran'a karşı fazla yumuşak olduğunu ve 'Operation Epic Fury' kapsamında elde edilen kazanımları boşa çıkaracağını savunarak eleştirilerini dile getirdi. Trump ise bu eleştirilere, 'Eğer İran ile bir anlaşma yaparsam, bu iyi ve doğru bir anlaşma olacaktır' sözleriyle yanıt verdi.
Uzman Analizi:ABD ve İran arasındaki bu olası mutabakat, küresel enerji güvenliği ve Orta Doğu'daki çatışma dinamiklerinin seyri açısından bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Ancak anlaşmanın nihai bir barıştan ziyade geçici bir ateşkesi hedeflemesi, tarafların nükleer program ve yaptırımlar gibi temel anlaşmazlık noktalarında uzun vadeli bir uzlaşıya varmasının oldukça zorlu olacağını gösteriyor.
