Birleşmiş Milletler (BM) mahkemesi, Bosnalı Sırp savaş suçlusu Ratko Mladiç'in, yaşamının son döneminde olduğu gerekçesiyle cezaevinden tahliye edilme talebini reddetti. Mahkeme, Mladiç'in cezaevindeki koşullarının üst düzeyde olduğunu ve ek bir tedavi imkanının bulunmadığını belirtti.
Mladiç'in Sağlık Durumu ve Mahkeme Kararı
Hakim Graciela Gatti Santana, Mladiç'in yaşamının son aşamalarında olduğunu kabul etmekle birlikte, Lahey'deki BM hapishanesinin ve hastanesinin koşullarının Mladiç'in konforunu en üst düzeyde sağlayacak nitelikte olduğunu vurguladı. Santana, "Hollanda dışında bulunmayan ek bir tedavi seçeneği mevcut değildir" ifadesini kullandı. 84 yaşındaki Mladiç, 1992-1995 Bosna Savaşı sırasındaki soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan 2017 yılında ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı. "Bosna Kasabı" olarak bilinen Mladiç'in cezası, 2021'deki temyiz başvurusunda onanmıştı.
Savunma Tarafının İddiaları ve Mahkemenin Değerlendirmesi
Perşembe günü yayımlanan yazılı kararda Hakim Gatti Santana, Mladiç'in mevcut durumunun ciddi olduğunu kabul etti. Ancak, nitelikli doktorlar, hemşireler ve cezaevi personelinin kapsamlı ve şefkatli tedavi sağlamaya devam ettiğini ekledi. Kararda, "Arkadaşları ve ailesiyle sık sık temas kurmasına olanak tanıyan, aile üyelerinin son anlarında yanında bulunma imkanını da içeren olağanüstü bir ziyaret rejimi faydası görmektedir" denildi. Mladiç'in karara itiraz edip edemeyeceği henüz netleşmedi. Bu ayın başlarında, avukatları Mladiç'in uzun süredir yatağa bağımlı veya tekerlekli sandalyede olduğunu belirtmişlerdi. Ancak, oğluy-la yaptığı bir görüşme sırasında geçirdiği ve konuşma yetisini neredeyse tamamen kaybetmesine neden olan bir felç şüphesi geçirdiğini eklemişlerdi. İki doktorun, durumunu ciddi olarak değerlendirdiği ve "ani ölüm riskinin yüksek olduğu"nu belirterek, Sırpça konuşulan bir hastane veya bakım evine derhal geçici veya koşullu salıverilme çağrısında bulundukları ifade edilmişti. Savunma ekibinin, Mladiç'in evine dönmesini istediği ve Sırbistan hükümetinin, mahkemeye güvence vermeye hazır olduğunu belirttiği anlaşılıyordu.
Mladiç'in Suçları ve Geçmişi
Mladiç, 1990'larda Bosnalı Hırvat ve Boşnak ordularına karşı Bosnalı Sırp güçlerini komuta etmişti. Bu savaş sırasında birlikleri, Bosna-Hersek'te "etnik temizlik" uygulamış, 10.000'den fazla insanın ölümüne neden olan başkent Saraybosna'yı kuşatmış ve Srebrenitsa'da 8.000 erkek ve çocuğun katledilmesine yol açmıştı. Bosna Savaşı sırasında 100.000'den fazla insan hayatını kaybetmiş ve yaklaşık iki milyon kişi yerinden edilmişti. Mladiç, 1995'te kaybolmuş ve 16 yıl kaçtıktan sonra 2011'de Sırbistan'ın kırsalında bulunmuştu. Lahey'de 2012'de yargılanmaya başlamış ve 2017'de mahkum edilmişti. Kurbanları ve hayatta kalanları temsil eden Bosnalı gruplar, eski Bosnalı Sırp komutanın cezaevinden salıverilmesine şiddetle karşı çıkarak, bunun insani bir talep yerine "hukuki bir taktik" olduğunu belirtmişlerdi.
Uzman Analizi:BM mahkemesinin Ratko Mladiç'in tahliye talebini reddetmesi, uluslararası adaletin ve savaş suçlarına karşı sıfır tolerans politikasının bir göstergesidir. Bu karar, mağdurların ve hayatta kalanların adalet duygusunu pekiştirirken, benzer suçların tekrar işlenmesi riskini azaltmaya yönelik önemli bir mesaj niteliği taşımaktadır.
