Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Başkanı Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DKC) devam eden çatışmaların, ülkeyi vuran Ebola salgınıyla mücadeleyi sekteye uğrattığını belirtti. Dr. Ghebreyesus, ülkenin doğusunun, özellikle Ituri eyaletindeki Ebola salgınının müdahale kapasitesini aştığı bir "hastalık ve çatışmanın feci çarpışması" noktasında olduğunu söyledi.
DSÖ Başkanı: Güven İnşa Edilemiyor, Bombalar Düşerken Hastalar İzolize Edilemiyor
X platformunda yaptığı açıklamada Dr. Ghebreyesus, DSÖ'nün "bombalar düşerken toplumsal güven inşa edemeyeceğini veya hastaları izole edemeyeceğini" vurguladı. Salgının ilan edildiği günden bu yana 220 şüpheli ölüm vakası kaydedildi. Salgınla mücadele eden yardım çalışanları, kötü yol koşulları nedeniyle ulaşımın zorlaşması, çatışmalar ve kitlesel yerinden edilmelerin sağlık sistemini zayıflatması gibi nedenlerle zorluk yaşıyor. Uluslararası yardım kesintileri de durumu daha da kötüleştiriyor.
Vakaların çoğunluğunun bildirildiği Ituri eyaleti, 2021'den bu yana askeri yönetim altında bulunuyor. Bu durumun, bölgede faaliyet gösteren düzinelerce silahlı grubu etkisiz hale getirme çabasıyla sivil otoritenin bir askeri generale devredilmesiyle birlikte yaşandığı belirtildi. Dr. Ghebreyesus, bölgede bulaşmanın durdurulmasının "tamamen insani erişime bağlı" olduğunu ifade etti. Ancak devam eden çatışmaların kitlesel yerinden edilmelere yol açtığını, maruz kalan temaslı kişileri kalabalık kamplara ittiğini ve kritik kontrol koridorlarını kestiğini sözlerine ekledi. Dr. Ghebreyesus, cephedeki çalışanların her şeyi riske attığını, sağlık tesislerine yönelik saldırıların ise vakaları ve temaslılarını takip etmeyi neredeyse imkansız hale getirdiğini belirtti. Tüm taraflara, tıbbi ekiplerin güvenli erişimini sağlamak amacıyla acil bir ateşkes için anlaşma çağrısında bulundu.
Salgın Yayılma Endişesi ve Seyahat Kısıtlamaları
Ebola salgınının yayılma endişesi, daha fazla ülkeyi sıkı seyahat kısıtlamaları uygulamaya itti. Kanada, DKC ve komşu Uganda ile Güney Sudan sakinlerine geçici bir 90 günlük giriş yasağı getirdiğini duyurdu. Bahamalar da bu ülkelerden gelen yabancı uyrukluların karantinaya veya izolasyon önlemlerine tabi tutulacağı katı kurallar uyguladı. Geçen hafta ABD de bu üç ülkeye seyahat eden vatandaş olmayanların ülkeye girişini yasakladı.
DKC sağlık yetkilileri, yaklaşık 1.000 kişinin şu anda Ebola ile tutarlı belirtiler gösterdiğini bildirdi. Tıbbi yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) örgütünün DKC ülke direktörü, salgını kontrol altına almak için uygun altyapının oluşturulmasının birkaç hafta süreceğini belirtti. Bu salgın, aşısı veya ilacı bulunmayan nadir bir Ebola türü olan Bundibugyo olarak biliniyor. DKC sağlık yetkilileri, 220 ölüm vakasının doğrulanması konusunda zorluk yaşıyor; şu ana kadar sadece 17 kişinin laboratuvar testleriyle hastalıktan öldüğü doğrulandı. Sağlık görevlileri ayrıca, enfekte grubun temaslıları olarak belirlenen 3.600 kişiyi takip etmek için zamanla yarışıyor. Yaklaşık 2.000 test dağıtıldı ve ek olarak 4.000 testin gönderilmesi bekleniyor. ABD'de geliştirilen bir antikor da dahil olmak üzere deneysel tedavilerin yakında tanıtılması da mümkün.
MSF'nin DKC direktörü Ewald Stals, tıbbi yardım kuruluşu ve diğer kuruluşların krizin merkez üssüne tıbbi malzeme ve işçi ulaştırmak için çalıştığını ancak Ituri eyaletindeki güvensizlik ve zayıf ulaşım bağlantılarının bunu zorlaştırdığını söyledi. Stals, "Yavaş ama emin adımlarla, elbette bazı faaliyetler devam ediyor, ancak genel olarak, durumu kontrol altına almaktan hala çok uzaktayız" dedi. "Yani hala ne olup bittiğine dair tam bir resmimiz yok ve bu da büyük ölçüde yetersiz testten kaynaklanıyor." Stals, tam bir resim elde etmek için daha fazla teste ve teşhise ihtiyaç duyulduğunu, şu anda bu durumun olmadığını ve bu nedenle virüsün gerisinde kaldıklarını, virüsün hala önlerinde olduğunu ve onları yakalamak zorunda olduklarını belirtti. Çarşamba sabahı Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), sahada varlığını artıracağını duyurdu. ECDC, daha fazla uzmanının AB Sağlık Görev Gücü aracılığıyla görevlendirileceğini bildirdi.
Uzman Analizi:Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Ebola salgını ve devam eden çatışmaların birleşimi, küresel halk sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. İnsani erişimin engellenmesi, salgının kontrol altına alınmasını zorlaştırmakta ve yayılma riskini artırmaktadır. Uluslararası toplumun acil ve koordineli bir müdahalesi, hem sağlık krizini hem de insani felaketi önlemek adına hayati önem taşımaktadır.
