Güney Afrika'da Göçmenler Arasında 'Aşırı Korku': Yabancı Karsıtı Dalga Yayılıyor

⚡ Önemli Noktalar

• Güney Afrika'da artan yabancı karşıtı gösteriler, göçmenler arasında büyük bir korkuya neden oluyor.
• Göçmenler, yasal statülerinin bile şiddetten korunmak için yeterli olmadığını belirtiyor.
• Ülkede işsizlik ve ekonomik sıkıntılar, yabancı düşmanlığının artmasında önemli bir etken olarak görülüyor.

Johannesburg, Güney Afrika - Güney Afrika'da, yasa dışı göçmenlerin ülkeden ayrılması çağrısında bulunan bir dizi yürüyüşün, uzun süredir var olan yabancı düşmanı duyguları yeniden alevlendirmesiyle, göçmenler büyük bir korku içinde yaşıyor. Yasal statüye sahip olmanın bile şiddetten korunmak için yeterli olmadığını belirten göçmenler, ülkede giderek artan bir endişe ortamının hakim olduğunu ifade ediyor.

Yabancı Karşıtı Gösteriler ve Tehditler

Özellikle 'March & March' adlı bir kampanya grubu, ülkede yasa dışı olarak yaşayanlara 30 Haziran'a kadar süre tanıdı. Grubun sonraki adımlarının ne olacağı ise belirsizliğini koruyor. Bu durum, göçmen toplulukları arasında büyük bir tedirginliğe yol açtı. Mayıs ayı sonunda, Mozambik, kendi vatandaşlarından beşinin 'yabancı düşmanı saldırılarda' öldürüldüğünü bildirdi. Güney Afrika polisi ise ülkenin güney sahilindeki Mossel Bay'de çıkan şiddet olaylarında iki Mozambikli ve bir Güney Afrikalının hayatını kaybettiğini açıkladı. Cape Town'un yaklaşık 100 kilometre güneydoğusundaki Kleinmond'da ise yaklaşık 100 Mozambikli ve Malavili, bir kalabalığın kendilerini yerleşim yerlerinden ayrılmaya zorlaması üzerine kasaba belediyesine sığınmak zorunda kaldı. Birçok göçmen, kendi hükümetlerinden ülkelerine dönmek için yardım talep etti. Gana, yüzlerce vatandaşını Güney Afrika'dan tahliye etmek için uçuşlar düzenledi.

Yasal Statü Yetersiz Kalıyor

2000 yılında Güney Afrika'ya yerleşen ve yerel bir kadınla evli olan Etiyopyalı bir girişimci, yaşadığı korkuyu şu sözlerle dile getirdi: "Her gün ve tanıştığım neredeyse herkes aşırı korku içinde. Üzücü olan şu ki, bu durum belgesiz olmalarından kaynaklanmıyor... Ancak hiçbir yasal belge sizi şiddetten koruyamıyor." Bu ifadeler, göçmenlerin ülkede karşılaştığı güvensizliğin boyutunu gözler önüne seriyor.

Tarihsel Arka Plan ve Ekonomik Baskılar

Güney Afrika, özellikle madenlerinde çalışmak üzere uzun yıllardır göçmen iş gücü ithal etmektedir. 1994'te beyaz azınlık rejiminin sona ermesinin ardından Nelson Mandela, Afrikalı göçmenleri memnuniyetle karşılamıştı. Ancak, Zimbabve'deki hiperenflasyon gibi komşu ülkelerdeki ekonomik sıkıntılar ve yoksulluk, insanları güneye göç etmeye zorladı. Ülkedeki kronik işsizlik ve eşitsizlik, birçok Güney Afrikalının sorunlarının kaynağı olarak Afrikalı göçmenleri görmesine neden oldu. Bu durum, zaman zaman şiddet olaylarına yol açtı. 2008'deki ayaklanmalarda 62 kişi hayatını kaybederken, bunlardan 21'i Güney Afrikalıydı ve 150.000'den fazla kişi yerinden edildi. 2015'te ise en az beş kişi yaşamını yitirdi. İnsan Bilimleri Araştırma Konseyi'nin (HSRC) anketlerine göre, göçmenleri memnuniyetle karşılayacağını söyleyen Güney Afrikalıların oranı 2020'de dörtte birden geçen yıl %15'e düştü. İşsizlik oranı ise 2020'den bu yana 3,4 puan artarak %43,1'e yükseldi. İnsan Hakları Bürosu'nda mülteci ve göçmen programını yöneten Sharon Ekambaram, "İnsanlar hükümeti hesap vermeye zorlamakta zorlanıyor ve göçmenleri suçlamak daha kolay" dedi.

Demografik Değişim ve Tartışmalı İddialar

Nüfus sayımı verilerine göre, Güney Afrika'nın yabancı doğumlu nüfusu 1996 ile 2022 yılları arasında neredeyse üç katına çıkarak 2,4 milyona ulaştı. Bu rakam, 62 milyonluk toplam nüfusun %3,9'una denk geliyor; 1996'da bu oran %2 idi. 'March & March' lideri Jacinta Ngobese-Zuma, kitlesel sınır dışı etme kampanyası yürüten ve yasa dışı göçün "15 milyon ile yaklaşık 30 milyon arasında" olduğunu iddia eden bir isim. Ngobese-Zuma, "Güney Afrika şu anda işgal ediliyor. Güney Afrikalılar kendi ülkelerinde mülteci durumuna düştü" açıklamasını yaptı. Mart 2025'te kurulan 'March & March', Güney Afrika genelinde gösteriler düzenliyor. Mart ayında KuGompo Şehri'nde (eski adıyla East London) düzenlenen bir gösteriye öncülük eden grup, daha sonra çürütülen Nijeryalı bir kişinin kral olarak taç giydiği yönündeki raporlar üzerine yerel halkın öfkesiyle karşılaştı. O tarihten bu yana Durban, Johannesburg ve Pretoria gibi şehirlerde de yürüyüşler düzenlendi. Grubun finansmanı hakkında konuşan Ngobese-Zuma, "Finansmanımızı ilgili Güney Afrikalılardan alıyoruz, ayrıca destekçilerimizin katkıda bulunabileceği bir sosyal medya sayfamız var. Maddi katkıda bulunuyorlar ama bazıları ayni olarak da katkıda bulunuyor" dedi. Yürüyüşlerde öne çıkan bir diğer isim ise radyo DJ'i Ngizwe Mchunu. Mchunu, eski başkan Jacob Zuma'nın hapse girmesinin ardından Temmuz 2021'de çıkan ve 350'den fazla kişinin öldüğü ayaklanmaları kışkırtma suçlamalarından beraat etmişti. Kasım ayındaki yerel seçimler öncesinde, ActionSA ve Jacob Zuma'nın destekçileri gibi bazı küçük partiler de göçmen karşıtı söylemleri benimsedi.

Toplumsal Yansımalar ve Gelecek Perspektifi

Güney Afrika'daki bu yabancı karşıtı dalga, ülkenin sosyal dokusunu derinden etkileme potansiyeli taşıyor. Ekonomik zorlukların ve yüksek işsizlik oranlarının yarattığı toplumsal gerilim, göçmenlerin hedef gösterilmesine neden oluyor. Bu durum, hem göçmen toplulukları için ciddi bir güvenlik riski oluşturmakta hem de ülkenin uluslararası imajını zedelemektedir. Göçmenlerin yasal statülerinin bile kendilerini şiddetten koruyamadığı bir ortamda, hükümetin hem kendi vatandaşlarının ekonomik sorunlarına çözüm bulması hem de göçmenlerin güvenliğini sağlaması yönündeki baskı artacaktır. Gelecekte bu tür olayların tekrar yaşanmaması için kapsayıcı politikalar ve toplumsal diyaloğun güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Aksi takdirde, yabancı düşmanlığı körüklenerek daha büyük toplumsal krizlere yol açabilir.

Güney Afrika'da yükselen yabancı düşmanlığı, küresel göçmen krizlerinin yerel yansımalarının bir göstergesidir. Ekonomik baskıların göçmenlere karşı nefreti körüklemesi, uluslararası toplumun bu tür hassas dengeleri yönetme konusundaki zorluklarını bir kez daha ortaya koymaktadır. Ülke yönetiminin, hem iç barışı sağlamak hem de uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmek adına acil ve dengeli adımlar atması gerekmektedir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular