Dünya 4 dk okuma

Güney Afrikalı Çevreciler Yüzyıllık Baobab Ağaçlarını Yeniden Toprakla Buluşturuyor

Güney Afrika'da yasa dışı yollarla sökülerek yurt dışına kaçırılmak istenen 20 tonluk asırlık baobab ağaçları, çevre örgütlerinin ortak operasyonuyla Timbavati doğa rezervinde yeniden toprakla buluşturuluyor.

S
Editör
Selin Aras
Yayınlanma Tarihi
Paylaş
Güney Afrika'da Timbavati rezervine dikilen asırlık baobab ağacı
Baobab Vakfı kurucusu Sarah Venter ve uzmanlar, kurtarılan ağaçları yeniden toprakla buluşturuyor.

Güney Afrika'da çevre örgütleri, ülkenin kuzeydoğusundaki doğa rezervlerinde hayatta kalma mücadelesi veren ve her biri asırlık tarihe sahip 5 dev baobab ağacını yeniden toprakla buluşturmak için yoğun bir operasyon yürütüyor.

Ağırlıkları 19 ila 29 ton arasında değişen, boyları 12.5 metreye varan bu devasa anıt ağaçlar, yasal izinler olmaksızın kaçak olarak sökülerek ülkenin doğusundaki Durban liman kentine taşınmış ve bir depoda aylarca mahsur kalmıştı.

Uluslararası Kaçakçılık Girişiminin Detayları

Yetkililerin yürüttüğü operasyonlar neticesinde Durban kentindeki bir depoda ele geçirilen ağaçların, Gürcistan'daki kimliği açıklanmayan bir alıcıya ulaştırılmak üzere hazırlandığı tespit edildi. Güney Afrika Ormancılık, Balıkçılık ve Çevre Bakanlığı tarafından yapılan resmi incelemelerde, söz konusu devasa ağaçların sevkıyatı için gerekli olan yasal izinlerin kesinlikle alınmadığı ve sürecin tamamen kaçak yürütüldüğü netlik kazandı.

Kaçakçılık girişiminin açığa çıkmasının ardından olayla bağlantılı olduğu iddia edilen peyzaj şirketinin sahibi hakkında soruşturma açılırken, yasal süreçlerin tamamlanmasıyla birlikte ağaçların kurtarılması için zamanla yarışıldı. Uzmanlar, ağaçların aylarca uygun olmayan koşullarda bekletilmesinin biyolojik yapıları üzerinde yarattığı riskleri minimize etmek amacıyla acil eylem planı devreye soktu.

Uluslararası alanda yaban hayatı ticaretini izleyen kuruluşlardan Traffic örgütünün Doğu ve Güney Afrika Program Direktörü David Newton, baobab ağaçlarının süs bitkisi olarak kullanılmasının son derece sıra dışı bir durum olduğunu vurguladı. Newton, bu anıt ağaçların yerinden sökülmesinin, nakledilmesinin ve yeniden adaptasyon sürecinin fevkalade zor olduğunu, benzer vakaların dünya genelinde çok nadir görüldüğünü dile getirdi.

Timbavati Rezervindeki Yeniden Dikim Operasyonu

Aylardır Durban limanındaki depoda mahsur kalan anıt ağaçlar, özel donanımlı tırlarla binlerce kilometre taşınarak Güney Afrika'nın kuzeydoğusunda yer alan Timbavati doğa rezervine ulaştırıldı. Doğa koruma görevlileri, ağaçların kök sistemlerinin zarar görmemesi için büyük bir titizlikle çalışarak tırların taşıdığı dev kütleleri hazırlanan çukurlara indirdi.

Baobab Vakfı kurucusu Sarah Venter, ağaçların Timbavati rezervine ulaştırılmasının ardından hemen toprakla buluşturulduğunu ve devasa gövdelerin çelik kablolarla desteklenerek hayatta kalma şanslarının artırılmaya çalışıldığını ifade etti. Venter, kasım ayında başlayan ilkbahar dönemiyle birlikte ağaçların su tüketim hızının arttığını, bu kritik eşikte toprakla buluşmanın hayati önem taşıdığını belirtti.

Uzmanlar, sığ kök sistemine sahip olan baobab ağaçlarının doğru müdahalelerle yeni kökler üretebileceğini ancak bu süreçte dış etkenlere karşı korunmaları gerektiğini kaydetti. Rezerv yönetimi, ağaçların etrafını elektrikli çitlerle çevirerek özellikle bölgedeki fillerin yeni dikilen hassas ağaçlara zarar vermesini engellemek için güvenlik önlemlerini artırdı.

Güney Afrikalı Yetkililer Ağaçların Yaşını Nasıl Belirliyor

Yüzlerce yıllık geçmişe sahip bu devasa anıt ağaçların yaşları, botanikçiler ve ekolojistler tarafından gövde çapları, büyüme halkaları ve çevresel faktörler dikkate alınarak bilimsel yöntemlerle tahmin ediliyor. Timbavati rezervine nakledilen beş baobab ağacının 200 ila 300 yıl arasında değişen yaşlara sahip olduğu ve gerekli koruma sağlandığı takdirde bin yıla kadar yaşayabilecekleri öngörülüyor.

Baobab Vakfı öncülüğünde yürütülen kurtarma operasyonunda, ağaçların kış uykusu döneminden çıkıp yaprak açma evresine girdiği kasım ayının en doğru zamanlama olduğu vurgulanıyor. Sarah Venter, ağaçların taşıma sırasında yaşadığı stresi atlatabilmesi için toprak kalitesinin, nem oranının ve kök destek sistemlerinin milimetrik hesaplamalarla yapılandırıldığını dile getiriyor.

Doğa koruma uzmanları, bu tür anıt ağaçların yerinden sökülmesinin ekosistem üzerinde yıkıcı etkiler yarattığını, bu nedenle Güney Afrika yasalarının baobab ağaçlarını kesmeye veya taşımaya karşı çok katı cezai yaptırımlar öngördüğünü hatırlatıyor. Açılan adli davanın, gelecekte benzer kaçakçılık girişimleri için caydırıcı bir emsal teşkil etmesi bekleniyor.

Baobab Ağaçları Ekosistem İçin Neden Hayati Önem Taşıyor

Yaşam ağacı olarak anılan baobab ağaçları, yalnızca bitkisel bir varlık olmanın ötesinde, barındırdığı canlı çeşitliliğiyle adeta başlı başına mini bir ekosistem işlevi görüyor. Kenya'dan katılan peyzaj tasarımcısı ve hortikültür uzmanı Wambui Ippolito, bu ağaçların gövdelerinde ve kovuklarında yarasa türleri, galagolar, papağanlar ve boynuzgagalılar gibi pek çok hayvanın barındığını ifade ediyor.

Ağacın meyveleri ve yaprakları ise filler, maymunlar ve yaban domuzları başta olmak üzere bölgedeki çok sayıda memeli hayvan için vazgeçilmez bir besin kaynağı oluşturuyor. Ippolito, baobab ağaçlarının aynı zamanda Afrika kıtasındaki yerel topluluklar için nesiller boyu aktarılan derin kültürel ve manevi değerlere sahip kutsal alanlar niteliği taşıdığını vurguluyor.

Kıtadaki Senegal'den Gana'ya kadar pek çok farklı kültürde bu ağaçların altında toplanıldığını, ataların hatıralarının bu gölgelerde yaşatıldığını belirten uzmanlar, kaçakçılık vakalarının sadece doğaya değil insanlık tarihine de büyük bir darbe vurduğunu ifade ediyor. Timbavati'de yeniden toprakla buluşan ağaçların, gelecekte de bu ekolojik ve kültürel mirası taşımaya devam etmesi hedefleniyor.

Bu Haber Hakkında Ne Düşünüyorsunuz?