Peru'da Seçmenler Sandık Başında: Fujimori ve Sánchez Arasında Kıyasıya Mücadele

⚡ Önemli Noktalar

• Peru'da Pazar günü, sağ eğilimli Keiko Fujimori ile solcu kongre üyesi Roberto Sánchez'in yarıştığı başkanlık seçimlerinin ikinci turu yapılıyor.
• Ülkede artan suç oranları, kronik siyasi istikrarsızlık ve yolsuzluk skandalları seçmenlerin kararlarını etkiliyor.
• Son anketler, iki adayın da birbirine çok yakın oy oranlarına sahip olduğunu gösteriyor ve sonuçların oldukça çekişmeli geçmesi bekleniyor.

Seçim Gününde Peru: Kutuplaşmış Bir Seçenek

Peru halkı Pazar günü, ülkenin dokuzuncu başbakanını belirleyecek olan başkanlık seçimlerinin ikinci turu için sandık başına gidiyor. Bu kritik seçimde, 1990'ların lideri Alberto Fujimori'nin kızı sağ eğilimli Keiko Fujimori ile solcu kongre üyesi Roberto Sánchez yarışıyor. Artan suç oranları, derinleşen siyasi istikrarsızlık, yolsuzluk skandalları ve seçmen ilgisizliği gibi sorunlarla boğuşan Peru'da, bu iki aday ülkenin geleceğine yön verecek.

Adayların Arka Planı ve Seçim Stratejileri

Keiko Fujimori, babası Alberto Fujimori'nin otoriter yönetiminin ardından 19 yaşında siyasete atılmış ve bu seçim dördüncü başkanlık adaylığı. Babasının 1990'lardaki 'teröre karşı savaş' döneminde insan kaçırma ve cinayetleri onaylamaktan 16 yıl hapis yattığı biliniyor. Fujimori, ülkedeki artan gasp ve cinayet oranlarına karşı 'sert tedbirler' vaadiyle seçmenlerden destek toplamaya çalışıyor. Babasının 'demir yumruk' imajından faydalanarak suçla mücadele konusunda kararlı bir duruş sergiliyor.

Diğer yandan, sürpriz bir şekilde ikinci tura kalan Roberto Sánchez, 57 yaşında bir siyasetçi. Eski ticaret ve turizm bakanı olarak görev yapmış ve popülist solcu başkan Pedro Castillo'nun kabinesinde yer almıştı. Sánchez, Castillo'nun mirasını sahiplenerek özellikle kırsal kesimdeki seçmenlerden destek buluyor. Castillo, Aralık 2022'de kongreyi feshetme ve kararnamelerle yönetme girişiminin ardından görevden alınmış ve Kasım 2025'te isyan suçundan 11 yıl 5 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Sánchez, Castillo'ya sempati duyan ve onun haksız yere görevden alındığına inanan kırsal And bölgelerinde oy topluyor.

Kilitlenme ve Seçmen Yorgunluğu

Nisan ayındaki ilk turda 35 adayla rekor kıran seçim kampanyası, oyların yalnızca %29'unu temsil eden iki aday arasında bir tercihe indirgenmiş durumda. Seçmenler, Temmuz 2016'dan bu yana sekiz farklı cumhurbaşkanının görev yaptığı ve bunlardan yalnızca üçünün seçimle başa geldiği rekor düzeyde istikrarsız bir dönemin ardından yorgun ve derin bir şüphe içinde. Diğer başkanlar, parlamenter sistemin karmaşıklığı içinde göreve gelmiş ve çoğu zaman ülkenin en üst makamı için uygun bulunmamıştı. Son görevden alınan başkan José Jerí, Çinli işadamlarıyla gizli görüşmelerde nüfuz ticareti yapmakla suçlanmıştı. Onun yerine gelen mevcut devlet başkanı José María Balcázar ise çocuk evliliğe verdiği destekle tanınıyor.

Lima Katolik Üniversitesi'nde sosyolog ve profesör olan Santiago Pedraglio, siyasetçilerin güvenilirliğini kaybettiğini ve çok az kişinin onlara güvendiğini belirtiyor. Peru'da oy kullanmanın zorunlu olmaması durumunda katılım oranının çok daha düşük olacağını ifade ediyor. İlk turda oy kullanma zorunluluğuna rağmen 6 milyondan fazla Perulu sandığa gitmedi. Ayrıca, protesto amacıyla 3 milyon kişi oy pusulalarını geçersiz kıldı, okunaksız veya boş bıraktı. Boş veya geçersiz oy pusulaları, aslında seçimi kazanacak kadar oy almış olacaktı.

Harvard Üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü Steven Levitsky, halkın hoşnutsuzluğunun ve güvensizliğinin 20 yıl önce de yüksek olduğunu, ancak şimdi tavan yaptığını belirtiyor.

Anketler ve Sonuç Beklentisi

Anketörler, Peru'daki son üç seçim ikinci turunda olduğu gibi son derece yakın bir oylama bekliyor. Perşembe günü yayınlanan bir Ipsos anketine göre, adaylar istatistiksel olarak birbirine çok yakın; Sánchez %43.8, Fujimori ise %43.2 oy oranına sahip.

Peru'nun Siyasi Tarihi ve Güncel Durum

Peru'nun siyasi yapısı, genellikle istikrarsızlık ve sık sık hükümet değişiklikleriyle karakterize edilmiştir. Ülkenin geçmişi, askeri darbeler, yolsuzluk skandalları ve halk protestolarıyla doludur. Özellikle 1990'larda Alberto Fujimori'nin başkanlığı döneminde yaşanan otoriterleşme ve insan hakları ihlalleri, ülkenin siyasi hafızasında derin izler bırakmıştır. Kızı Keiko Fujimori'nin bu mirası taşıması, seçmenler arasında hem destek hem de güçlü bir muhalefet yaratmaktadır. Diğer yandan, sol eğilimli aday Roberto Sánchez'in yükselişi, ülkenin sosyo-ekonomik eşitsizliklerine ve siyasi sisteme duyulan güvensizliğe bir tepki olarak yorumlanabilir. Özellikle kırsal kesimde ve Castillo destekçileri arasında güçlü bir tabana sahip olması, seçimlerin sonucunu belirleyebilecek önemli bir faktördür. Peru'da oy kullanmanın zorunlu olması, yüksek katılımı sağlamak için bir mekanizma olsa da, ilk turdaki yüksek oranda geçersiz oy kullanımı, seçmenlerin mevcut siyasi seçeneklerden duyduğu memnuniyetsizliği açıkça ortaya koymaktadır.

Seçimlerin Potansiyel Etkileri

Peru'nun geleceği bu seçimle şekillenecek. Keiko Fujimori'nin başkan seçilmesi durumunda, ülkenin daha sert güvenlik politikaları benimsemesi ve muhtemelen babasının otoriter yönetim tarzına benzer bir yaklaşım sergilemesi beklenebilir. Bu durum, özellikle insan hakları savunucuları ve sol gruplar arasında endişelere yol açabilir. Öte yandan, Roberto Sánchez'in zaferi, Peru'da daha kapsayıcı ve sosyal adalete odaklı bir politikanın benimsenmesine işaret edebilir. Ancak, Sánchez'in de Castillo hükümetindeki rolü ve sol politikaların uygulanmasındaki potansiyel zorluklar, onun da önünde önemli engellerin olacağını göstermektedir. Her iki adayın da karşı karşıya olduğu en büyük zorluk, derin siyasi kutuplaşmayı azaltmak, yolsuzlukla mücadele etmek ve halkın devlete olan güvenini yeniden inşa etmektir. Seçim sonuçları, Peru'nun önümüzdeki yıllarda izleyeceği ekonomik ve sosyal politikaları doğrudan etkileyecektir.

Peru'daki başkanlık seçimlerinin ikinci turu, ülkenin uzun süredir devam eden siyasi istikrarsızlık ve toplumsal kutuplaşma sorunlarının bir yansımasıdır. Keiko Fujimori ve Roberto Sánchez'in temsil ettiği farklı ideolojik kutuplar, seçmenlerin karşı karşıya olduğu zorlu tercihleri gözler önüne sermektedir. Seçim sonucunun ne olacağı belirsizliğini korurken, her iki adayın da ülkedeki derin güvensizlik ve hayal kırıklığına bir çözüm sunma baskısı altında olacağı açıktır.

❓ Sıkça Sorulan Sorular