Uganda'da Yoweri Museveni, tartışmalı seçimlerde elde ettiği zaferin ardından rekor yedinci kez devlet başkanlığı yemini ederek görevine başladı. 81 yaşındaki Museveni, başkent Kampala'da yoğun güvenlik önlemleri altında düzenlenen törenle, Afrika'nın en uzun süre görev yapan liderlerinden biri olma unvanını pekiştirdi. Seçimlerde oyların yüzde 70'inden fazlasını aldığını açıklayan Museveni'nin yeni dönemi 2031 yılına kadar sürecek.
Seçim Sonuçlarına İtirazlar ve Güvenlik Önlemleri
Museveni'nin ezici zaferle sonuçlandığı ilan edilen Ocak ayı seçimlerini, ana rakibi ve popüler müzisyen Bobi Wine reddetti. Wine, seçimlerin 'oy pusulası doldurma' ile gölgelendiğini iddia ederken, seçim yetkilileri bu iddiaları yalanladı. 44 yaşındaki muhalefet lideri Robert Kyagulanyi Ssentamu, seçim sonrası ülkeyi terk ederek, 'rejim tarafından ortadan kaldırılma' korkusu yaşadığını belirtti. Başkent Kampala'da yemin töreni öncesinde polis, kamu düzenini sağlamak amacıyla zırhlı tanklar dahil olmak üzere geniş güvenlik önlemleri aldı.
Museveni'nin Uzun İktidarı ve Afrika Liderleri
1986 yılında isyancı bir lider olarak iktidara gelen Yoweri Museveni, o tarihten bu yana yedi seçim kazandı. Kendisi, Kongo-Brazzaville'den Denis Sassou Nguesso, Ekvator Ginesi'nden Teodoro Obiang ve Kamerun'dan Paul Biya gibi 40 yılı aşkın süredir iktidarda olan az sayıdaki Afrika liderinden biri olarak öne çıkıyor. Yemin töreni, Kampala'daki Kololo Bağımsızlık Meydanı'nda gerçekleştirildi ve o gün ulusal tatil ilan edildi.
Muhalefete Yönelik Tehditler ve İnsan Hakları Endişeleri
Törene Tanzanya Devlet Başkanı Samia Suluhu Hassan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti Devlet Başkanı Félix Tshisekedi, Güney Sudan Devlet Başkanı Salva Kiir ve Somali Devlet Başkanı Hassan Sheikh Mohamud gibi Afrika liderleri katıldı. Uganda, dünya nüfusunun büyük çoğunluğunun başka bir devlet başkanı tanımadığı, genç nüfusa sahip bir ülke. Museveni'nin ne zaman emekli olacağına dair bir açıklama yapmadığı, ancak analistlerin bu dönemin sonu olabileceğini belirttiği ifade ediliyor. 51 yaşındaki oğlu ve askeri şef olan General Muhoozi Kainerugaba'nın potansiyel halef olarak görüldüğü, ancak Kainerugaba'nın sosyal medyada muhaliflere yönelik tehditkar paylaşımları nedeniyle eleştirildiği belirtiliyor. Bobi Wine liderliğindeki Ulusal Birlik Platformu partisi, seçim sonuçlarının 'sahte' olduğunu savunarak Ugandalıları demokrasi için mücadele etmeye çağırdı. Hükümet ise seçimlerin özgür ve adil olduğunu savunarak, Museveni'nin muhalefeti şiddet yoluyla sonuçları tersine çevirmeye çalışmakla suçladığı ve onları 'terörist' olarak nitelendirdiği bildirildi. Wine, evine yapılan baskınların ardından saklanmak zorunda kaldı ve güvenlik güçlerinin kendisini ve ailesini hedef aldığını iddia etti. Polis ise bu iddiaları reddederek, sadece bir cumhurbaşkanı adayı olarak kendisine güvenlik sağladıklarını belirtti. Museveni hükümeti, tartışmalı oylamanın ardından güvenlik güçlerinin baskısı nedeniyle insan hakları grupları tarafından eleştirilmeye devam ediyor. Geçtiğimiz ay Uluslararası Af Örgütü, 15-18 Ocak tarihleri arasında en az 16 kişinin ordu ve polis tarafından öldürüldüğünü bildirmişti. Hak örgütü ayrıca, 2024 sonlarından bu yana Kenya'yı ziyaret ederken kaçırılıp Uganda'ya zorla götürüldükten sonra hapiste tutulan bir diğer önemli muhalefet siyasetçisi Kizza Besigye'nin muamelesi konusunda da eleştirel bir tutum sergiledi. Besigye, askeri mahkemede silah bulundurmak ve yurt dışında silah satın almaya çalışmakla suçlanıyor, ancak bu suçlamaları reddediyor. Geçtiğimiz hafta hükümet, 'yabancıların çıkarlarına karşı Uganda'nın çıkarlarını' teşvik eden eylemleri suç sayan ve yabancı fon alanları 'yabancı ajanları' olarak etiketleyen bir Egemenlik Yasası'nı kabul etti.
Uzman Analizi:Yoweri Museveni'nin rekor yedinci kez yemin etmesi, Uganda'da uzun süredir devam eden siyasi istikrarın bir göstergesi olsa da, seçimlerin meşruiyeti ve muhalefetin marjinalleştirilmesi gibi ciddi endişeleri de beraberinde getiriyor. Bu durum, ülkenin gelecekteki demokratik gelişimini ve insan hakları durumunu yakından ilgilendirecektir.
