Uzmanlar: İslam Dünyası, Raşid el-Gannuşi'nin Uzlaşı Fikirlerine İhtiyaç Duyuyor

Tunuslu Nahda Hareketi lideri Raşid el-Gannuşi'nin uzlaştırıcı siyasi ve fikri tecrübesinin, İslam dünyasındaki derin ayrışmaları aşmada kritik bir model teşkil edebileceği belirtiliyor. Anadolu Ajansı'na konuşan uzmanlar, geçtiğimiz nisan ayında 20 yıl hapis cezasına çarptırılan Gannuşi'nin fikirlerinin, bölgedeki siyasi, ideolojik ve etnik bölünmüşlüklerin çözümünde önemli bir potansiyel taşıdığını vurguladı.

Uzlaşı Modeli ve Bölünmüşlükler

Gannuşi'nin siyasi danışmanı Riyad eş-Şuaybi, İslam dünyasında siyasi, ideolojik ve etnik açıdan ciddi ayrışmalar yaşandığına dikkat çekerek, çözümün karşılıklı saygıya dayalı bir uzlaşı modeli olduğunu ifade etti. Şuaybi, 'Farklı akımlar arasında karşılıklı saygı ve ötekini kabul temelinde bir uzlaşı inşa edebiliriz. Bu sayede her birimiz kendi özgünlüğünü korurken, ümmet güçlerini birleştirerek medeniyetini yeniden inşa etmeye yönelebilir.' dedi. Mevcut çatışmaların doğal olmadığını belirten Şuaybi, 'Bizi birleştiren unsurlar çok büyük ve fazla. Bugün birbirimizden ayrılmaya, savaşmaya veya birbirimizi düşman ilan etmeye hakkımız yok.' değerlendirmesinde bulundu.

Geniş Kitleleri Birleştirme Potansiyeli

Katar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muhammed Muhtar eş-Şankiti, Gannuşi'nin fikirlerinin geniş kitleleri birleştirme potansiyeline vurgu yaptı. Şankiti, 'Gannuşi, farklı mezheplerden, meşreplerden, fikirlerden ve siyasi ekollerden gelen ümmetin tüm unsurlarını kapsayan geniş bir blok inşa etmeye dayalı fikirler sunuyor; buna bugün her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var.' şeklinde konuştu. Şankiti, Gannuşi'nin sunduğu uzlaşı kültürünün yerel sınırları aşması gerektiğini belirterek, 'Bu fikirleri tüm ümmet düzeyinde bir uzlaşı zemini olarak görmeye ihtiyacımız var.' ifadesini kullandı.

Demokratik Özgürlükler ve Ortak Akıl Çağrısı

Katar Üniversitesi'nden akademisyen Ahmed Abdunnebi ise Gannuşi'nin uzlaşı yaklaşımının demokratik özgürlüklerle bağını ele alarak, birlik için 'ortak akıl' çağrısı yaptı. Abdunnebi, 'Uzlaşı fikri onun için sadece iktidara geldiğinde başvurduğu bir yöntem değil, henüz muhalefetteyken savunduğu köklü bir düşüncedir. Gannuşi, özgürlüklerimizi ortak bir zeminde nasıl buluşturabileceğimizi savunur.' dedi. İslam dünyasının mezhepsel ve fikri ayrılıkları bir kenara bırakarak ortak paydada buluşması gerektiğini vurgulayan Abdunnebi, 'Düşmanlarımız bizim oluşturduğumuz boşluklarda, ihtilaflarımızda ve çatışmalarımızda hareket ediyor. Birleşmemiz için dar kalıpları aşan çok daha geniş bir akla sahip olmamız gerekir. Asıl düşmanlarımıza karşı zafer kazanmak istiyorsak aramızdaki bu çatışmayı sürdüremeyiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Gannuşi'nin Hukuki Durumu

Nahda Hareketi lideri Raşid el-Gannuşi, 17 Nisan 2023'te evine düzenlenen operasyonla gözaltına alınmış, daha sonra 'şiddet ve düzensizliğe teşvik' suçlamasıyla tutuklanmıştı. Tunus'ta mahkeme son olarak geçtiğimiz nisan ayında görülen ve kamuoyunda 'ramazan sohbeti' olarak bilinen dava kapsamında Gannuşi için 20 yıl hapis kararı vermişti. Ayrıca farklı davalarda da hakkında çeşitli hapis cezaları bulunan Gannuşi'nin, 'devlet güvenliğine karşı komplo' suçlamasıyla verilen cezası da temyiz aşamasında artırılmıştı.