Yeni Kaledonya'da Seçim Heyecanı
- Yeni Kaledonya, 2019'dan bu yana ilk kez eyalet seçimleri için sandık başına gidiyor.
- Seçimler, Fransa ile bölgenin statüsü üzerine yapılacak yeni müzakereler öncesinde güç dengelerini belirleyecek.
- Yaklaşık 192.000 seçmen, üç eyalet meclisi için 76 temsilci seçecek.
Fransız denizaşırı toprağı Yeni Kaledonya'da, bölgenin siyasi geleceğiyle ilgili görüşmelerin yeniden başlaması öncesinde Pazar günü eyalet seçimleri için oy kullanma işlemi başladı. 2019'dan bu yana ilk kez düzenlenen bu seçimler, Fransa ile bölgenin statüsü üzerine yapılacak yeni müzakereler öncesinde siyasi güç dengelerini belirleyecek. Bağımsızlık, bölgedeki en önemli siyasi mesele olmaya devam ediyor.
Seçimlerin Detayları ve Temsil Gücü
Aslen 2024'te yapılması planlanan ancak siyasi statü görüşmelerindeki tıkanıklık nedeniyle ertelenen seçimlerde, yaklaşık 192.000 seçmen oy kullanacak. Seçmenler, Güney Eyaleti için 40, Kuzey Eyaleti için 22 ve Sadakat Adaları için 14 olmak üzere toplam 76 eyalet meclisi üyesini belirleyecek. Bu üyelerden 54'ü, bölgenin ana yönetim kurumu ve yerel yasaları çıkarma yetkisine sahip tek merci olan Kongre'nin üyeleri olacak. Kongre üyeleri daha sonra, 'kolektif hükümet' olarak bilinen yürütme organına 11 üyeye kadar seçim yapacak.
Bağımsızlık Tartışmaları ve Tarihsel Süreç
Bu seçimler, ana bağımsızlık yanlısı grubun, denizaşırı topraklara istikrar getirmeyi amaçlayan ve Fransız anayasasında yer alacak bir Caledonian devleti ve vatandaşlığı yaratmayı öngören ancak gelecekteki bağımsızlık referandumlarını iptal edecek olan Fransa ile yaptığı anlaşmayı reddetmesinin ardından gerçekleşiyor. 2018, 2020 ve 2021 yıllarında yapılan üç referandumda Fransa'da kalma yönünde çoğunluk sağlanmış olsa da, bağımsızlık yanlısı gruplar Covid-19 pandemisi sırasında yapılan üçüncü oylamayı boykot etmişti. Ancak, özellikle yerli Melanezya Kanak nüfusu arasında bağımsızlık hareketinin güçlü desteği devam ediyor. Mayıs ayında onaylanan bir yasa, daha önce dışarıda bırakılan yaklaşık 10.575 'yerli doğumlu' sakini seçmen listesine ekledi; bu kişilerin 4.000'den fazlası Kanakları belirten 'geleneksel medeni duruma' sahip. Bu değişiklik, 1998 tarihli dönüm noktası niteliğindeki bir anlaşma uyarınca seçmen listesinin dondurulmasının ardından Pazar günkü seçimler için uygun seçmen sayısını artırdı.
Şiddet Olaylarının Ardından Gelen Güvenlik Önlemleri
Daha önceki yıllarda, oy hakkının genişletilmesine yönelik bir plan, yerli olmayan uzun süreli sakinlerin oy kullanabilmesi için öngörülmüş ve bu durum 2024 yılında ölümcül protestolara yol açmıştı. Bu seçim, 14 kişinin hayatını kaybettiği ve 2 milyar Euro'nun üzerinde zarara neden olan şiddet olaylarından iki yılı aşkın bir süre sonra, yakın inceleme altında gerçekleşiyor. Fransa, Yeni Kaledonya'ya yaklaşık 2.400 kolluk kuvveti konuşlandırdı ve bu birlikler Temmuz ortasına kadar bölgede kalacak. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, denizaşırı toprağın geleceğiyle ilgili müzakerelerin gelecek ay yeniden başlayacağını ve yıl sonuna kadar bir anlaşmaya varılmasının hedeflendiğini belirtti.
Anlık Nokta Stratejik Değerlendirmesi:Yeni Kaledonya'daki bu seçimler, sadece yerel bir güç mücadelesi olmanın ötesinde, Fransa'nın Pasifik'teki varlığı ve bölgenin gelecekteki siyasi yönelimi açısından kritik bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Bağımsızlık yanlısı ve Fransa'ya bağlılık yanlısı gruplar arasındaki hassas denge, yapılacak müzakerelerin seyrini doğrudan etkileyecektir.
Yeni Kaledonya'da eyalet seçimleri, Pazar günü yapılan seçimlerden önce en son 2019 yılında gerçekleştirilmişti.
Seçimlerde toplam 76 eyalet meclisi üyesi seçilecek. Bu üyelerden 54'ü bölgenin ana yönetim kurumu olan Kongre'ye üye olacak.
Önceki yıllarda oy hakkının genişletilmesine yönelik bir planın, yerli olmayan uzun süreli sakinleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi, 2024 yılında ölümcül protestolara ve şiddet olaylarına yol açmıştı.
