Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, jet yakıtı krizinin ne kadar süreceğinin belirsiz olması nedeniyle hazırlıklı olunması gerektiğini bildirdi. Brüksel'de düzenlenen basın toplantısında konuşan AB yetkilileri, petrol ürünleri stoklarının gelişimi konusunda şeffaflık eksikliğine dikkat çekerek, mevcut jeopolitik durumun istikrarsızlığına vurgu yaptı.
Jet Yakıtı Stoklarında Şeffaflık Eksikliği ve Koordinasyon Çabaları
Avrupa'da yaşanan jet yakıtı sıkıntısına ilişkin açıklamalarda bulunan AB yetkilileri, petrol krizi durumunda veri toplamak için standart bir sürecin olmadığını belirtti. Özellikle petrol ürünleri olmak üzere, farklı aktörlerin stoklarının gelişimi konusunda şeffaflık eksikliğinin altını çizen yetkililer, AB Komisyonu'nun üye ülkelerin ne kadar yakıtı olduğunu tam olarak bildiğini ifade etti. Kriz başladığından beri üye ülkeler, sektör temsilcileri, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve diğer paydaşlarla haftalık olarak görüşmeler yapıldığını kaydeden yetkililer, bir sonraki Petrol Koordinasyon Grubu toplantısının da bu hafta yapılacağını duyurdu. AB içindeki bilgi paylaşım mekanizmasının iyi çalıştığını, ek şeffaflık sağladığını ve eylemleri koordine etmeye yardımcı olduğunu belirten yetkililer, ticari stoklar ve stratejik stoklar arasındaki farkı da açıkladı. Şu anda ağırlıklı olarak ticari jet yakıtı stoklarıyla ilgili haberler görüldüğünü, Komisyon'un hava yollarından ve diğer ilgili aktörlerden bilgi aldığını ancak bu bilgileri vermek veya paylaşmak zorunda olmadıklarını, ancak devam eden koordinasyon çabasına katıldıklarını belirtti. Şirketlerin veya üye ülkelerin ne kadar jet yakıtına sahip olduğunu açıklamanın AB Komisyonu'nun görevi olmadığını, stratejik petrol stoklarıyla ilgili özel sözleşmelere erişimlerinin de bulunmadığını ifade eden yetkililer, "Sanırım kimse bu durumun ne kadar daha süreceğini bilmiyor. Bu nedenle yapabileceğimiz en iyi ve en etkili şey her türlü olasılığa hazırlanmak." dedi. Üye ülkeler ve diğer paydaşlarla yakın koordinasyon ve iş birliğinin çok önemli olduğuna işaret eden yetkililer, bu hafta hava yollarına yönelik jet yakıtlarıyla ilgili bir rehber yayınlanacağını duyurdu.
Avrupa'da Jet Yakıtı Fiyatlarındaki Artışın Nedenleri ve Hava Yolu Sektörüne Etkileri
Avrupa'da, Orta Doğu'daki çatışma ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların yapılamaması nedeniyle petrol ve doğal gaz fiyatları hızla arttı. Gübre fiyatlarının da hızla yükseldiği Avrupa'da, jet yakıtı fiyatları geçen yıldan bu yana 2 kattan fazla artış gösterdi. AB rafinerileri normal şartlarda jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Kalan kısmı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor. Bu durum, hava yolu şirketlerini olumsuz etkiledi. Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle bu ay Avrupa içinde 160 uçuşu iptal edeceğini açıkladı. Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine’ın faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Lufthansa ayrıca, jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurdu. Düşük maliyetli hava yolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz pazar koşulları nedeniyle yıl sonu tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, geçen ay Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.
