Avrupa Borsalarında Yılın İlk Yarısı: İtalya Zirvede, Jeopolitik Riskler Etkili Oldu

Avrupa Borsalarının İlk Yarı Performansından Öne Çıkanlar

• 2026 yılının ilk yarısında İtalya'nın FTSE MIB endeksi, %15'lik getiriyle Avrupa'nın önde gelen endeksleri arasında liderliği üstlendi.
• Orta Doğu'da şubat sonunda başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksaması, enerji piyasaları üzerinde önemli maliyet baskısı oluşturdu.
• Avrupa Merkez Bankası haziran ayında faiz artırımına giderken, Almanya'nın artan savunma harcamaları ve ABD'nin ticaret politikaları da piyasaların seyrini etkiledi.

2026 yılının ilk yarısında Avrupa borsaları, İtalya'nın FTSE MIB endeksinin %15'lik dikkat çekici getirisiyle öne çıkarken, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler, küresel ticaret politikaları ve merkez bankalarının faiz kararları piyasaların seyrini belirledi. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksaması, enerji ithalatına bağımlı Avrupa ekonomileri üzerinde önemli bir maliyet baskısı oluşturdu.

İtalya Zirvede, Diğer Endekslerin Performansı

Yılın ilk yarısında Avrupa borsaları arasında en yüksek getiriyi %15 ile İtalya'da FTSE MIB endeksi sağladı. Bu endeksi, %12,5 ile İspanya'da IBEX 35, %5,7 ile İngiltere'de FTSE 100, %3,6 ile Fransa'da CAC 40 ve %2,1 ile Almanya'da DAX izledi. Avrupa genelini kapsayan Stoxx Europe 600 endeksi ise 30 Haziran'da 641,73 puana yükselerek yılın ilk yarısında %8,4 değer kazandı. FTSE MIB endeksi, aynı dönemde 51.682,43 puana ulaşarak Avrupa'nın önde gelen endeksleri arasında en yüksek getiriyi sağladı. Endeks, 23 Mart'ta 41.616,11 puanla en düşük seviyesini, 19 Haziran'da ise 53.188,37 puanla en yüksek seviyesini kaydetti.

Orta Doğu Gerilimi ve Enerji Piyasalarına Etkisi

Orta Doğu'da şubat sonunda başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin durması, enerjiye bağımlı Avrupa piyasaları için yılın ilk yarısındaki en güçlü şoku oluşturdu. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Boğaz'da sevkiyatların aksaması, bölgede petrol ve doğal gaz fiyatlarının yükselmesine yol açtı. Enerji ithalatına bağımlı Avrupa ekonomileri bu gelişmeden olumsuz etkilenirken, havayolu, otomotiv, kimya, ulaştırma ve tüketim şirketlerinin maliyet beklentileri bozuldu. Petrol ve doğal gaz üreticileri ise yükselen enerji fiyatlarının etkisiyle bölge endekslerinden pozitif ayrıştı. Deniz taşımacılığında sigorta maliyetlerinin artması, gemilerin daha uzun rotalara yönelmesi ve tedarik sürelerinin uzaması da Avrupalı üretici şirketler üzerinde ilave maliyet baskısı oluşturdu. Haziran ayında ABD ile İran arasında sağlanan geçici mutabakatın ardından petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere yaklaşması, enflasyon endişelerinin azalmasına ve Avrupa borsalarında risk iştahının yeniden artmasına yardımcı oldu. Ancak, ateşkesin kırılgan yapısı, Boğaz'daki mayın riski ve deniz trafiğinin tam kapasiteye ulaşmaması, jeopolitik risk priminin ilk yarı sonunda tamamen ortadan kalkmasını engelledi.

Merkez Bankalarının Faiz Kararları ve Enflasyon Endişeleri

Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon görünümünü bozması, Avrupa Merkez Bankasının haziran toplantısında üç temel politika faizini 25 baz puan artırmasına neden oldu. Kararın ardından mevduat faizi %2,25'e, ana refinansman faizi %2,40'a ve marjinal fonlama faizi %2,65'e yükseldi. Banka, 2026 yılı enflasyon tahminini %3 olarak açıklarken ekonomik büyüme görünümüne ilişkin aşağı yönlü risklere dikkati çekti. ABD Merkez Bankasının 17 Haziran'da politika faizini %3,50-3,75 aralığında sabit bırakması ve bazı banka yetkililerinin yılın kalan döneminde faiz artırımına ihtiyaç duyulabileceğine işaret etmesi de küresel tahvil getirileri üzerinden Avrupa hisselerindeki oynaklığı artırdı.

Almanya'nın Savunma Harcamaları ve Sektörel Yansımaları

Avrupa borsaları 2026'ya güçlü bir başlangıç yaparken, Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinin savunma kapasitelerini genişletme planları, bölgedeki savunma ve havacılık şirketlerinin hisselerini destekledi. Almanya'nın altyapı ve savunma harcamalarını artıracağına yönelik beklentiler, mühendislik, inşaat ve sanayi şirketlerine de olumlu yansıdı. Kamu harcamalarındaki artışın ekonomik büyümeyi hızlandıracağı beklentisi, özellikle yılın ilk aylarında DAX endeksinin rekor seviyelere ulaşmasına katkıda bulundu. Savunma şirketlerinin artan sipariş hacimleri ve Avrupa ülkelerinin uzun vadeli askeri modernizasyon programları sektörün gelir beklentilerini güçlendirirken, yılın ilerleyen dönemlerinde yüksek değerlemelere ulaşan bazı şirketlerde kar satışları görüldü.

ABD Ticaret Politikaları ve Küresel Rekabet

ABD'nin ticaret politikaları, Avrupa piyasalarının ilk yarının başındaki ana gündem maddelerinden biri oldu. ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat'ta Trump yönetiminin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası kapsamında uyguladığı tarifelerin büyük bölümünü iptal etti. Kararın ardından ABD yönetimi, çoğu ülkeden yapılan ithalata 150 gün süreyle %10 ek gümrük vergisi getirdi. ABD yönetiminin Avrupa Birliği ile daha önce varılan ticaret anlaşmasındaki tarife üst sınırına bağlı kalacağını ve bölgeden yapılan ithalatın büyük bölümünde vergi oranının %15'i aşmayacağını açıklaması, ticaret kaynaklı baskıyı kısmen azalttı. Bununla birlikte Çin'de büyüyen elektrikli araç pazarı ve artan rekabet, Avrupalı otomotiv şirketleri üzerinde baskı unsuru olmaya devam etti.

Küresel Piyasaları Şekillendiren Jeopolitik ve Ekonomik Dinamikler

2026 yılının ilk yarısında küresel piyasalar, jeopolitik gelişmelerin, enerji arz güvenliğinin ve merkez bankalarının para politikalarının iç içe geçtiği karmaşık bir dönemden geçti. Hürmüz Boğazı gibi kritik deniz ticaret yollarının güvenliği, petrol ve doğal gaz fiyatları üzerinde doğrudan bir etki yaratırken, bu durum enerji ithalatına bağımlı Avrupa ekonomileri için önemli bir kırılganlık alanı oluşturdu. Merkez bankalarının, özellikle enflasyonla mücadele kapsamında attığı adımlar, faiz oranları ve tahvil getirileri aracılığıyla hisse senedi piyasalarının yönünü belirleyici rol oynadı. Bu dönemde, küresel ticaret anlaşmazlıkları ve büyük ekonomilerin uyguladığı gümrük vergileri de uluslararası tedarik zincirleri ve şirket karlılıkları üzerinde belirgin etkiler yarattı.

Avrupa Ekonomileri Üzerindeki Çok Yönlü Etkiler ve Gelecek Projeksiyonları

2026 yılının ilk yarısındaki gelişmeler, Avrupa ekonomileri üzerinde çok boyutlu etkiler yarattı. Orta Doğu'daki gerilimler ve enerji fiyatlarındaki artış, havayolu, otomotiv, kimya ve ulaştırma gibi enerji yoğun sektörlerde maliyetleri yükselterek enflasyonist baskıyı artırdı. Bu durum, Avrupa Merkez Bankası'nın faiz artırımına gitmesine neden olarak ekonomik büyüme görünümüne ilişkin aşağı yönlü riskleri beraberinde getirdi. Öte yandan, Almanya'nın savunma harcamalarını artırma kararı, savunma, havacılık ve mühendislik sektörlerine olumlu yansıyarak bazı endekslerin yükselişine katkıda bulundu. Ancak, küresel ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve Çin'deki elektrikli araç pazarındaki yoğun rekabet, Avrupalı otomotiv şirketleri üzerinde baskı oluşturmaya devam etti. Gelecek dönemde, jeopolitik risklerin seyrinin, merkez bankalarının para politikalarının ve küresel ticaret dinamiklerinin Avrupa ekonomilerinin toparlanma hızını ve piyasa performansını belirlemede kritik rol oynaması beklenmektedir.

2026 yılının ilk yarısı, Avrupa borsaları için hem jeopolitik risklerin belirleyici olduğu hem de sektörel dinamiklerin ayrıştığı bir dönem oldu. İtalya'nın gösterdiği güçlü performans, bölgesel farklılıkları ortaya koyarken, küresel enflasyon ve faiz artırımı endişeleri, piyasaların kırılgan yapısını koruduğuna işaret ediyor. Gelecek dönemde Orta Doğu'daki gelişmeler ve merkez bankalarının para politikaları, Avrupa piyasalarının ana belirleyicisi olmaya devam edecektir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular