İstanbul'da Kentsel Dönüşüm Hız Kesmiyor: 276 Bin Bağımsız Bölüm Yenileniyor

İstanbul'un Kentsel Dönüşüm Hamlesinden Öne Çıkanlar

• Temmuz 2026 itibarıyla İstanbul genelinde 276 bin bağımsız bölümün kentsel dönüşüm süreci devam ediyor.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 'Yarısı Bizden Kampanyası' ve yeni kredi destek paketleri, dönüşüm sürecine ivme kazandırıyor.
• Uzmanlar, Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkisiyle artan toplumsal farkındalığın ve kamu desteklerinin dönüşüm hızını artırdığını belirtiyor.

İstanbul, Temmuz 2026 itibarıyla kentsel dönüşümde önemli bir eşiği aşarak, 39 ilçesinde toplam 276 bin konut ve iş yerinin yenilenme sürecini sürdürüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın öncülüğünde yürütülen projeler ve sağlanan finansal destekler, megakentin deprem riskine karşı direncini artırma hedefiyle hız kazanmış durumda. Bu kapsamda, 2012 yılında yürürlüğe giren 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'dan bu yana İstanbul'da 1 milyon 274 bin bağımsız bölüm dönüşüm kapsamına alınırken, bunların 998 bini tamamlandı.

Dönüşüm Sürecindeki Son Gelişmeler

Türkiye'de kentsel dönüşüm süreci, 2012 yılında yürürlüğe giren 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile yeni bir boyut kazandı. Bu kanun, sadece alan bazlı değil, bireysel yapıların da dönüşümünü mümkün kılarak riskli yapı tespitinden yıkım ve yeniden inşa süreçlerine kadar birçok aşamayı hızlandırdı. Özellikle Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından artan toplumsal farkındalık ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın sağladığı destekler, son yıllarda dönüşüme giren konut ve iş yeri sayısını zirveye taşıdı.

Bakanlık tarafından hayata geçirilen 'Yarısı Bizden Kampanyası' kapsamında 376 bin 212 bağımsız bölüm dönüşüm sürecine dahil edildi. Kampanya, konutlar için 875 bin lira hibe, 875 bin lira düşük faizli kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sunarken, iş yerleri için toplamda 1 milyon lira destek sağlıyor. Kampanya, 31 Aralık 2026'ya kadar uzatıldı ve bu tarihe kadar ev veya iş yerini riskli yapı ilan ettiren tüm vatandaşlar faydalanabilecek. Ayrıca, Nisan 2026'nın başında devreye alınan yeni destek paketiyle hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar kredi imkanı sunuluyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ile Dünya Bankası işbirliğinde yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) de kentsel dönüşüme katılmak isteyen hak sahiplerine ilk 12 ay geri ödemesiz, 180 aya varan vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla finansman desteği sağlıyor. Dönüşüm alanları ve riskli yapılar için vatandaşlara aylık 8 bin lira kira desteği verilirken, bu destek riskli yapılarda 18 ay, dönüşüm alanlarında ise 48 aya kadar devam ediyor. Megakentte ayrıca, 'Yüzyılın Konut Projesi' kapsamında 100 bin sosyal konut ayrılırken, kurası çekilen 100 bin konutun yanı sıra 15 bin sosyal konut da kiralık olarak vatandaşın hizmetine sunulacak.

Türkiye'nin Kentsel Dönüşüm Yolculuğu ve İstanbul'un Kritik Konumu

Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla önemli deprem kuşakları üzerinde yer almaktadır. Bu gerçeklik, özellikle büyük şehirlerdeki yapı stokunun yenilenmesini ve afetlere karşı dirençli kentler oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır. Kentsel dönüşüm kavramı, sadece eski yapıların yıkılıp yeniden yapılması değil, aynı zamanda şehirlerin sosyal, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliğini sağlamayı hedefleyen kapsamlı bir şehircilik politikasıdır. İstanbul, Türkiye'nin en kalabalık şehri olması ve yüksek deprem riski taşıması nedeniyle kentsel dönüşüm projelerinin odağında yer almaktadır. Şehrin mevcut yapı stoğunun büyük bir kısmının eski ve riskli olması, dönüşümün aciliyetini artırmaktadır. Bu süreç, hem vatandaşların can ve mal güvenliğini sağlamak hem de modern, yaşanabilir ve dirençli şehirler inşa etmek açısından hayati önem taşımaktadır.

Megakent İstanbul'da Dönüşümün Sosyal ve Ekonomik Yansımaları

İstanbul'daki kentsel dönüşüm hamlesi, şehrin sosyal ve ekonomik yapısı üzerinde çok boyutlu etkiler yaratmaktadır. Bir yandan, deprem riski altındaki yapıların yenilenmesiyle can güvenliği artırılırken, modern ve güvenli konut alanları ortaya çıkmaktadır. Bu durum, şehirde yaşayan milyonlarca insanın yaşam kalitesini doğrudan etkilemektedir. Öte yandan, dönüşüm süreci inşaat sektöründe önemli bir hareketlilik yaratarak istihdam ve ekonomik büyümeye katkı sağlamaktadır. Ancak, bu süreçte hak sahipleri arasındaki uzlaşma, finansmana erişim ve artan maliyetler gibi zorluklar da yaşanabilmektedir. Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen, özellikle Bahçelievler, Kadıköy, Kartal, Beşiktaş, Büyükçekmece ve Maltepe gibi ilçelerde dönüşümün daha aktif olduğunu belirtirken, bu hızlanmada verilen desteklerin, kat maliklerinin bilincinin artmasının ve belediyelerin istekliliğinin etkili olduğunu vurgulamıştır. Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan ise, dönüşümün yalnızca yeni bina yapmakla sınırlı kalmayıp, doğru şehir planlaması, güçlü mühendislik, etkin denetim ve sosyal uzlaşıyı içeren bütüncül bir süreç olduğunu ifade etmiştir.

İstanbul'da devam eden kentsel dönüşüm projeleri, şehrin geleceği açısından kritik bir öneme sahiptir. Kamu ve sivil toplum kuruluşlarının işbirliğiyle hızlanan bu süreç, sadece yapısal güvenliği artırmakla kalmayıp, aynı zamanda daha yaşanabilir ve modern kent dokularının oluşmasına da zemin hazırlamaktadır. Ancak, sürecin şeffaflık, katılımcılık ve adalet ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi, toplumsal rızanın sağlanması ve olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

❓ Sıkça Sorulan Sorular