Anadolu Ajansı (AA) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğiyle İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenen AA Katılım Finans Zirvesi'nde, katılım bankalarının gelecek stratejileri ve Türkiye'nin katılım ekonomisindeki yeri ele alındı. Zirve kapsamında gerçekleştirilen panelde, katılım finans sektörünün mevcut durumu, geleceğe yönelik hedefleri ve karşılaştığı zorluklar detaylı bir şekilde tartışıldı.
Katılım Finansın Kritik Rolü ve Güven Temeli
Panelin moderatörlüğünü üstlenen AA İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Oğuz Enis Peru, AA'nın ekonomi ve finans alanındaki küresel gelişmeleri yakından takip ederek kamuoyuna aktardığını belirtti. Peru, katılım finans sektörünün, faiz hassasiyeti olan vatandaşlar için ekonomik hayata katılım imkanı sunan önemli bir yapı olduğunu vurguladı. İletişim ve finans sistemleri arasındaki stratejik benzerliğe dikkat çeken Peru, AA'nın güven ihtiyacından doğduğunu, katılım finans sisteminin de benzer şekilde güven temelli bir ekonomik yapı oluşturma hedefiyle önemli bir rol üstlendiğini ifade etti.
Ekosistem Oluşturma ve Dijitalleşme Vurgusu
Vakıf Katılım Bankası Genel Müdürü Mehmet Ali Akben, katılım bankalarının erginliğe ulaştığını ve katılım finansın bir değer zincirinin parçası olduğunu söyledi. Akben, katılım finans ekosisteminin oluşturulmasının önemine değinerek, kamu otoritelerinin düzenlemeler yapması ve şirketlerin uygun ürünler sunması gerektiğini belirtti. Sektörün teşviklerle ve farklı enstrümanlarla desteklenmesi gerektiğini kaydeden Akben, katılım finansın bankacılık sektöründeki pazar payının yüzde 10 olduğunu, borsadaki payı ile birlikte bu oranın daha da arttığını dile getirdi. Katılım bankalarının dijitalleşmede de güçlü bir konumda olduğunu, işlemlerin yüzde 95'inin dijital ortamda yapıldığını aktaran Akben, üç dijital katılım bankasının yanı sıra mevcut bankaların da dijital bankacılık yetkisine sahip olduğunu ve bu alanda önemli gelişmeler yaşandığını ekledi. Akben, katılım finans alanının yapısal altyapısı ve yasal zorluklarının çözümlenmesiyle konvansiyonel rekabet ortamının eşitlenmesinin önemini vurguladı. Ayrıca, diğer İslam ülkelerinden Türkiye'ye kaynak akışını sağlayacak kolaylıkların sağlanması ve düzenleyici, denetleyici kuruluşların İstanbul Finans Merkezi'nde yapılanmasının gerekliliğine işaret etti.
Gelecek Stratejileri: Ekosistem Bankacılığı, Veri Analitiği ve Ortaklık Finansmanı
Kuveyt Türk Katılım Bankası Genel Müdürü Ufuk Uyan, sektörün 40 yıl önce üç temel ürünle başladığını ve bugün konvansiyonel alandaki tüm ürünlerin alternatiflerini üretebilir hale geldiklerini belirtti. Katılım finansın KOBİ ağırlıklı işlev gördüğüne dikkat çeken Uyan, 2025 sonu itibarıyla bankacılık sektörü kredilerinin 25,2 trilyon lira seviyesinde olduğunu ve katılım finansın bu alandaki payının yüzde 9,2 olduğunu, KOBİ segmentinden alınan payın ise yüzde 12'lere ulaştığını söyledi. Uyan, Kuveyt Türk'ün kendi kullandığı fonlarda yüzde 45'e ulaştığını ifade etti. Katılım finans sektörünün artık bir ekosistem haline geldiğini belirten Uyan, Kuveyt Türk bünyesindeki 12 iştirak ile tekafül sigortacılığından portföy yönetimine, gayrimenkul yatırım ortaklığından yurt dışı bankacılık faaliyetlerine kadar geniş bir alanda faizsiz esaslara dayalı gelişime katkı sağladıklarını anlattı. Uyan, katılım finansın özellikle KOBİ segmentine yönelik gelecek stratejilerinde üç temel unsurun öne çıkacağını dile getirdi: Ekosistem bankacılığı, veri analitiği ve yapay zeka ile ortaklık finansmanı. Ekosistem bankacılığının sadece müşteriye değil, tüm paydaşlara hizmet verecek stratejik bir oluşumun tamamlanması anlamına geldiğini belirten Uyan, veri analitiği ve yapay zeka ile müşteri ihtiyaçlarının proaktif olarak tespit edilmesi ve kişiselleştirilmiş ürünlerin geliştirilmesiyle maliyetlerin optimize edileceğini söyledi. Ortaklık finansmanının ise KOBİ'lerin operasyonel ve işçilik giderlerini karşılayacak ürünlerle proje bazlı kar-zarar ortaklığı modellerinin yaygınlaştırılması olduğunu ifade etti.
Ziraat Katılım Bankası Genel Müdürü Metin Özdemir de konuşmasında, kamunun bu alana yatırım kararı almasıyla 2015'te ilk kamu katılım bankası olarak kurulduklarını belirtti.
