Küresel finans ekosistemi, geçen hafta ABD ara seçimleri, Orta Doğu eksenli jeopolitik riskler ve makroekonomik verilerin sarmalında karışık bir seyir izlerken, yeni haftaya teknoloji ağırlıklı hisselerin öncülüğünde pozitif bir ivmeyle giriş yaptı.
Piyasaların nabzını tutan yatırımcılar, özellikle ABD'den gelen istihdam ve büyüme verilerinin ardından merkez bankalarının para politikası hamlelerini yeniden fiyatlamaya başlarken, Asya ve Amerika borsalarındaki dalgalanmalar yeni dönemin ekonomik rotasını şekillendiriyor.
Küresel piyasalarda istihdam verileri ve para politikası sarmalı
Amerika Birleşik Devletleri'nde açıklanan tarım dışı istihdam verilerinin ekim ayında 165 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin üzerine çıkması, ülkedeki iş gücü piyasasının direncini koruduğunu net bir şekilde kanıtladı. Ortalama saatlik kazançların aylık bazda yüzde 0,4 oranında artış göstermesi de enflasyonist baskıların kalıcılığına işaret ederken, bu durum ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırım adımlarına yönelik beklentileri öne çekti.
Söz konusu makroekonomik verilerin ardından San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ve Louis Fed Başkanı Alberto Musalem tarafından yapılan açıklamalar, enflasyonla mücadelenin öncelikli hedef olmaya devam edeceğini ortaya koydu. San Francisco Fed Başkanı Daly, faiz artışlarının sürdürülmesinin gerekebileceğini vurgularken, yetkililer büyüme ve istihdam dengesini gözeterek fiyat istikrarını yeniden tesis etmenin en hayati görev olduğunun altını çizdi.
Bu gelişmeler neticesinde ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,89 seviyelerinde dengelenirken, yatırımcılar Hazine Bakanlığının attığı yeni adımları ve uluslararası yaptırım kararlarını da yakından izliyor. Özellikle Kanada merkezli bazı para hizmetleri şirketlerine yönelik yaptırımlar ve Çin ile yürütülen ticari diyaloglar, küresel tedarik zinciri ve sermaye akışları üzerinde doğrudan belirleyici bir rol oynamaya devam ediyor.
Yapay zeka devlerinde yaşanan dalgalanmalar ve çip sektörünün yönü
New York borsasında son dönemde yapay zeka yatırımlarının maliyeti ve olası düzenleme riskleri ekseninde yaşanan sert satış dalgası, teknoloji hisselerinin dalgalı bir seyir izlemesine neden oldu. Özellikle çip üreticisi Nvidia'nın kurucusu ve CEO'su Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetlerinin hedefi olduğuna yönelik iddiaların ardından bağımsız soruşturma başlatacağını duyurması, sektörde kısa süreli bir tedirginlik yarattı.
Bununla birlikte, yatırımcıların çip hisselerindeki düşüşleri birer alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle birlikte Micron Technology, Nvidia, Advanced Micro Devices ve Intel gibi dev şirketlerin hisselerinde dikkat çekici yükselişler kaydedildi. Cuma günü yaşanan bu toparlanma dalgası, Dow Jones endeksinde sınırlı bir gerileme görülmesine yol açarken, S&P 500 ve Nasdaq endekslerinin günü değer kazancıyla tamamlamasını sağladı.
Önümüzdeki günlerde açıklanacak olan CoreWeave, Cisco ve Applied Materials gibi sektörün öncü şirketlerinin bilançoları, yapay zeka temalı hisselerin orta vadeli yönünü tayin edecek en kritik eşik olarak gösteriliyor. Analistler, yarı iletken teknolojilerinin küresel büyümedeki payının korunacağını, ancak olası yasal düzenlemelerin piyasalarda anlık dalgalanmalar yaratabileceğini öngörüyor.
| Endeks / Varlık | Değişim Oranı / Değer | Piyasa Durumu |
|---|---|---|
| S&P 500 Endeksi | %0,31 artış | Pozitif Kapanış |
| Nasdaq Endeksi | %1,09 artış | Güçlü Yükseliş |
| Nikkei 225 Endeksi | %3,00 artış | Asya'da Güçlü Sıçrama |
| BIST 100 Endeksi | 11.482,60 puan (%1,32) | Alış Ağırlıklı Seyir |
Avrupa borsalarındaki temkinli hava ve merkez bankalarındaki değişimler
Avrupa piyasaları, yapay zeka temasına dair endişeler ve şirket bazlı zayıf bilançoların etkisiyle geçtiğimiz haftayı negatif bir seyirle geride bıraktı. Munich Re hisselerinin JP Morgan tarafından notunun düşürülmesiyle değer kaybetmesi ve Daimler Truck'ın karlarını artırmasına rağmen yatırımcı beklentilerini tam anlamıyla karşılayamaması borsalardaki satış baskısını derinleştirdi.
Almanya'da DAX endeksi, İngiltere'de FTSE 100 endeksi, Fransa'da CAC 40 endeksi ve İtalya'da FTSE MIB endeksi negatif bir performans sergilerken, bölge genelinde endeks vadeli kontratları yeni haftaya kararsız ve karışık bir başlangıç yaptı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanlığı için İspanya'dan Pablo Hernandez de Cos ve Hollanda'dan Klaas Knot'un aday gösterilmesi, kurumun gelecekteki para politikası yönelimi açısından yakından takip ediliyor.
Avrupa'daki bu temkinli atmosfer, enerji maliyetleri ve sanayi üretimindeki yavaşlama sinyalleriyle birleştiğinde, yatırımcıların risk iştahını baskılayan unsurlar arasında başı çekiyor. Özellikle dış ticaret dengesi verileri ve İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey'nin yapacağı açıklamalar, bölge para birimlerinin ve tahvil piyasalarının seyrini belirlemede kritik rol oynayacak.
Asya piyasalarında toparlanma dalgası ve Çin ekonomisindeki veriler
New York borsasında teknoloji hisselerinde görülen güçlü toparlanma, yeni haftanın ilk işlemlerinde Asya piyasalarına da belirgin bir şekilde yansıdı. Tayvan maliye bakanlığı ve yerel düzenleyici kurumların yatırımcı güvenini tesis etmek amacıyla atacağı adımlara yönelik açıklamaları, bölge borsalarındaki olumlu havanın pekişmesinde etkili oldu.
Çin ekonomisinde ise enflasyon dinamikleri dikkat çekmeye devam ediyor. Ekim ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 0,7 artış göstererek beklentilerin altında kalırken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 5,7 ile Haziran 2022'den bu yana en hızlı artışını kaydetti. Bu veriler, Çin'deki zayıf iç talep ile Orta Doğu gerginlikleri kaynaklı artan sanayi maliyetleri arasındaki makasın açıldığını gözler önüne serdi.
Yaşanan bu gelişmeler ışığında Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3 oranında değer kazanırken, Güney Kore Kospi, Çin Şanghay bileşik ve Hong Kong Hang Seng endeksleri de pozitif bölgede hareket etti. Asya genelindeki bu hareketlilik, küresel risk iştahının coğrafi olarak çeşitlendiğini ve teknoloji odaklı iyimserliğin Asya tedarik zincirine moral aşıladığını kanıtlıyor.
Borsa İstanbul ve Antalya'da başlayan COP31 zirvesinin yankıları
Yurt içinde ise Borsa İstanbul, geçen haftanın son işlem gününü alış ağırlıklı bir seyirle geçirerek BIST 100 endeksini yüzde 1,32 değer kazancıyla 11.482,60 puandan tamamladı. Dolar/TL kuru bankalararası piyasanın açılışında 50,1784 seviyelerinde işlem görürken, piyasa aktörleri teknik açıdan 11.600 ve 11.700 puan seviyelerini direnç, 11.400 ile 11.300 puanları ise destek noktası olarak izliyor.
Öte yandan Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı ve iklim değişikliğiyle mücadelede küresel ölçekte en önemli organizasyon olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), bugün Antalya COP31 Alanı'nda kapılarını açtı. 102 ülkeden liderin, 300'den fazla bakanın katıldığı ve 160 onaylı pavilyon ile 90 delegasyon ofisi başvurusunun alındığı dev organizasyon, hem diplomatik hem de ekonomik boyutlarıyla küresel ajansların odağında yer alıyor.
Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin seyredeceği bu günde, uluslararası enerji fiyatları, döviz kurlarındaki hareketlilik ve COP31 zirvesinden çıkacak stratejik mesajların piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini vurguluyor.
