Kars'ın 2023 yılında Türk Patent ve Marka Kurumunca tescillenen kaz etinin genetik kaynaklarını korumak ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla başlatılan Kuluçkahane Projesi'nde, yaklaşık bir aylık kuluçka sürecinin ardından ilk palazlar kuluçkadan çıktı ve bugün üreticilere dağıtılmaya başlandı. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından Valilik ve İl Özel İdaresi desteğiyle hayata geçirilen bu proje, yöreye özgü 'duman' kaz ırkının genetik özelliklerinin korunarak yaygınlaştırılmasını hedefliyor.
Projenin Detayları ve İlk Dağıtım
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bahçesinde kurulan modern kuluçkahanede, Kars'ın çeşitli köylerinden özenle toplanan 1500 kaz yumurtası, hijyenik koşullarda kuluçkaya alındı. Yaklaşık bir ay süren kuluçka döneminin ardından dünyaya gelen ilk kaz yavruları, projenin ilk etabında başvuruda bulunan üreticilere beşer adet olarak teslim edildi. Bu adım, Kars'ın kaz yetiştiriciliği alanındaki lider konumunu pekiştirme ve yerel ırkın sürdürülebilirliğini sağlama amacı taşıyor.
Yetkililerden Açıklamalar ve Gelecek Vizyonu
İl Tarım ve Orman Müdürü Enver Aydın, projeyle Kars'ın marka değeri olan kaz ırkını korumayı amaçladıklarını vurguladı. Aydın, 'Kars deyince kaz akla geliyor. İlimizin marka değeri olan Kars kazının genetik kaynaklarını korumak ve geleceğe daha korunaklı bir ırk taşıyabilmek için müdürlüğümüz bünyesinde bir kuluçkahane kurduk ve ilk deneme üretimimizi de gerçekleştirmiş olduk. Çalışmayla elde ettiğimiz kaz yavrularını üreticimizle buluşturduk ve memnuniyeti de gördük.' ifadelerini kullandı. Aydın, süreç içerisinde bu üretimin daha da yaygınlaştırılarak bölgedeki çiftçilerin ve ailelerin kaz palazı ihtiyacının karşılanacağını, daha sağlıklı gen kaynaklarına sahip, ırk özellikleri korunmuş bir Kars kazının geleceğe taşınacağını belirtti. Ayrıca, Kars kazının korunup geliştirilmesi için modern bir tesis yapmayı planladıklarını ve ilk etapta 1500 yumurta ile başlayan deneme sürecinin, bölgeye uyumluluk ve gelişim hususları gözlemlendikten sonra hem mekan hem de kapasite olarak artırılacağını sözlerine ekledi.
Üreticilerden Memnuniyet
Projeden faydalanan kaz üreticilerinden Büşra Berk, kaz yavrularını alarak ırkın devamını sağlamayı ve eşinin çocukluk hayalini gerçekleştirmeyi amaçladıklarını dile getirdi. Berk, 'Kuluçkahane kurup Kars kazını devam ettirmek istiyoruz.' dedi. İlk defa kaz yetiştiriciliğine başlayan Aysel Çetinkaya Güngör ise projenin çok güzel olduğunu ve Kars'ı kazla da tanıttıklarını ifade etti.
Uzman Analizi:Kars'ta hayata geçirilen bu kuluçkahane projesi, bölgesel kalkınma ve biyoçeşitliliğin korunması açısından stratejik bir öneme sahiptir. Tescilli 'duman' kaz ırkının genetik bütünlüğünü koruyarak gelecek nesillere aktarılması, hem yerel ekonomiye katma değer sağlayacak hem de Kars'ın kültürel ve gastronomik mirasının sürdürülebilirliğine katkıda bulunacaktır. Projenin genişletilmesi ve modern bir tesise dönüştürülmesi, bölgedeki kaz yetiştiriciliğini profesyonel bir seviyeye taşıyarak ulusal ve uluslararası pazarlarda Kars kazının konumunu güçlendirebilir.
