Tüketiciye Ek Güvenceler
- Yenilenmiş ürünlerde artık mağazadan yapılan alışverişlerde de 14 gün içinde gerekçe göstermeksizin cayma hakkı tanındı.
- Yönetmelik kapsamına televizyonlar da dahil edilerek tüketici güvencesi genişletildi.
- Yenileme merkezleri için asgari sermaye şartı 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltildi.
Tüketicilerin yenilenmiş ürünlere yönelik güvenini artırmak ve ikinci el teknolojik ürün piyasasını daha şeffaf hale getirmek amacıyla hazırlanan 'Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik' Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemelerle birlikte, kullanılmış malların yenilenmiş olarak tekrar satışa sunulmasına ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlendi. Bu kapsamda, tüketicilere hem çevrimiçi hem de fiziki mağazalardan yapılan alışverişlerde önemli haklar tanındı.
Tüketici Güvencesi Artıyor
Bakanlıktan yapılan açıklamada, ikinci el piyasasında işlem gören teknolojik ürünlerin belirli standartlarda yenilenerek garantili bir şekilde tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğinin artırılması hedeflendiği belirtildi. Yeni yönetmelikle birlikte, cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesi amaçlanıyor. En dikkat çekici yeniliklerden biri ise, daha önce yalnızca internet alışverişlerinde geçerli olan 14 günlük cayma hakkının, fiziki mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünler için de geçerli hale gelmesi oldu. Bu sayede tüketiciler, mağazadan aldıkları yenilenmiş ürünlerden de 14 gün içinde hiçbir gerekçe sunmadan vazgeçebilecek.
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile Şeffaflık Sağlanacak
Yönetmelik kapsamında, Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) aracılığıyla her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulacak. Bu sistem sayesinde, hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığı gibi bilgiler tüketicilerin erişimine sunulacak. Ayrıca, kayıp, kaçak ve çalıntı ürün sorgusu kayıtları, yenileme merkezlerinin ve yetkili işletmelerin bilgileri ile YÜBİS üzerinden ulaşılabilir ürün sertifikaları da tüketicilerin kullanımına sunulacak. Bu adımlar, piyasadaki şeffaflığı artırarak tüketicilerin daha bilinçli alışveriş yapmalarını sağlayacak.
Ürün Yelpazesi Genişliyor, Sermaye Şartları Yükseliyor
Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamındaydı. Yeni yönetmelikle birlikte televizyonlar da bu kapsama dahil edildi. Böylece, yenilenmiş ürün güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmış oldu. Öte yandan, yenileme merkezleri için belirlenen asgari sermaye şartı da 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltildi. Bu düzenleme, sektördeki profesyonelliği ve güvenilirliği artırmayı hedefliyor. Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırımlar uygulanacak ve tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek. Belgesi iptal edilen merkezlere ise 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecek.
Ekonomik Teşvikler ve Çevresel Katkılar
Yenilenmiş cep telefonları için taksit avantajı ve KDV oranının yüzde 1'e düşürülmesi gibi ekonomik teşvikler de yönetmelikte yer alıyor. Bu düzenlemelerle, yenilenmiş ürün piyasasındaki suistimallerin önüne geçilmesi ve elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmalarının geliştirilmesi amaçlanıyor. Bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar ekonomiye kazandırıldığı belirtilirken, bu sistemin elektronik atıkların azaltılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve israfın önlenmesi yoluyla ülke ekonomisine önemli katkılar sağladığı vurgulandı. Yeni düzenlemelerle bu olumlu çevresel ve ekonomik etkilerin daha da artması bekleniyor.
Yönetmelik Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Resmi Gazete'de yayımlanan 'Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik', 1 Ağustos 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.
Yenilenmiş Ürün Alışverişlerinde Yeni Düzenlemelerin Tüketiciye Sağladığı Avantajlar Nelerdir?
Yeni yönetmelik ile birlikte tüketicilere, hem internetten hem de fiziki mağazalardan alınan yenilenmiş ürünlerde 14 gün içinde gerekçe göstermeksizin cayma hakkı tanınmıştır. Ayrıca, ürün yelpazesinin genişlemesi ve YÜBİS sayesinde şeffaflığın artması gibi ek güvenceler de sağlanmıştır.
Televizyonlar Yenilenmiş Ürün Kapsamına Nasıl Dahil Edildi?
Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik'te yapılan güncellemeyle birlikte, daha önce kapsama dahil olmayan televizyonlar da yenilenmiş ürün olarak satışa sunulabilecek ürünler arasına eklenmiştir. Bu, tüketicilere daha geniş bir ürün yelpazesinde güvenli alışveriş imkanı sunmaktadır.
Yenileme Merkezleri İçin Sermaye Şartı Neden Artırıldı?
Yenileme merkezleri için asgari sermaye şartının 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltilmesinin temel amacı, sektördeki profesyonelliği ve güvenilirliği artırmaktır. Bu adım, sektörde faaliyet gösteren işletmelerin daha sağlam bir mali yapıya sahip olmasını teşvik ederek, tüketicilere sunulan hizmetin kalitesini yükseltmeyi hedeflemektedir.
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) Tüketicilere Ne Gibi Bilgiler Sunacak?
YÜBİS, her yenilenmiş cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturacaktır. Bu sistem üzerinden tüketiciler, cihazda hangi parçaların değiştirildiğini, hangi işlemlerin yapıldığını, ürünün kayıp, kaçak veya çalıntı olup olmadığını öğrenebilecekler. Ayrıca, yenileme merkezleri ve yetkili satıcılar hakkındaki bilgilere ve ürün sertifikalarına de erişim sağlanacaktır.
Bu Düzenlemeler Döngüsel Ekonomi ve Çevreye Nasıl Katkı Sağlayacak?
Yenilenmiş ürünlerin ekonomiye kazandırılması, elektronik atık miktarını azaltarak çevreye verilen zararı minimize eder. Döngüsel ekonomiyi güçlendirerek kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlar ve israfı önler. Bu düzenlemelerle, sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesi ve çevresel etkinin artırılması hedeflenmektedir.
