İstanbul'da, 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı'nın 100. yılı anısına uluslararası bir bilimsel ve kültürel etkinlik düzenlendi. Etkinlikte, Türk dünyasının ortak bilimsel terminoloji, alfabe ve eğitim alanlarındaki güncel çalışmaları ele alındı. Türk Akademisi'nin yayımladığı eserler ve tarihi kurultaya ait arşiv belgeleri sergilendi.
İstanbul'da, 1926 yılında Bakü'de düzenlenen tarihi 1. Türkoloji Kurultayı'nın 100. yılı anısına, Türk Akademisi ve Marmara Üniversitesi işbirliğiyle kapsamlı bir bilimsel ve kültürel etkinlik gerçekleştirildi.
Tarihi Mirasın İzinde Akademik Buluşma
Türk Akademisi'nden yapılan açıklamaya göre, İstanbul'da düzenlenen etkinlik, Türk dünyasının önde gelen aydınlarını, akademisyenlerini ve araştırmacılarını bir araya getirdi. Etkinliğe Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şahin Mustafayev, Marmara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Emin Okur ile Türkiye'nin akademik çevrelerinden önemli temsilciler katıldı. Bu buluşma, 100 yıl önce Bakü'de Türk halklarının bilimsel ve kültürel birliğini hedefleyen kurultayın mirasını yaşatmayı amaçladı.
Arşiv Belgeleri ve Bilimsel Yayınlar Sergilendi
Etkinlik kapsamında, Türk Akademisi tarafından yayımlanan önemli bilimsel eserlerin yanı sıra, 1. Türkoloji Kurultayı'nın tarihini ve mirasını yansıtan nadir arşiv fotoğrafları ve belgelerden oluşan bir sergi de ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Serginin dikkat çeken unsurlarından biri, Türkçenin altı farklı lehçesinde yayımlanan ve tarihi kurultaya katılan 131 delegenin bilgilerini içeren “1926 Bakü Türkoloji Kurultayı Albümü” oldu. Ayrıca, kurultayın tarihi bağlamını ve önemini ortaya koyan, Türkçe ve Rusça yayımlanmış, özgün arşiv belgelerine dayanan "1926 Bakü Türkoloji Kurultayı Arşiv Belgeleri" adlı eser de katılımcıların ilgisini çekti.
21. Yüzyılda Türkoloji Çalışmalarının Güncelliği
Etkinlikte, 1926'da 1. Türkoloji Kurultayı katılımcıları tarafından ortaya konulan fikirlerin 21. yüzyıldaki güncelliği ve önemi üzerinde yoğun bir şekilde duruldu. Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şahin Mustafayev, konuşmasında, 100 yıl önce Bakü'de ele alınan Türkoloji çalışmalarının geliştirilmesi, Türk halklarının bilim ve eğitim yoluyla yakınlaştırılması, ortak bilimsel terminolojinin oluşturulması ve ortak bir alfabenin belirlenmesi gibi konuların günümüzde de akademik gündemin merkezinde yer aldığını vurguladı. Mustafayev, Türk Akademisi'nin koordinasyonunda 2023'te kurulan ve 2024'te Ortak Türk Alfabesi'nin kabul edilmesini sağlayan Ortak Türk Alfabesi Komisyonu'nun çalışmalarına da değindi. Akademi'nin şu anda 50'den fazla bilimsel proje üzerinde çalıştığını belirten Mustafayev, bu projelerin büyük bir kısmının 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı'nda ele alınan konularla doğrudan ilişkili olduğunu ifade etti. Bu projeler arasında Türk dillerinin terminolojik sözlükleri, Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlüğü, Türk Runik Yazıtları Kataloğu, 'Türk Dünyasının Kutsal Coğrafyası: Arkeolojik ve Mimari Anıtlar' projesi ve 'Türk Devletleri Tarihi' projesi gibi temel yayınların yer aldığını sözlerine ekledi.
Türk Dünyasının Bilimsel ve Kültürel Entegrasyonunun Temelleri
1926 Bakü Türkoloji Kurultayı, Türk dünyasının ortak dil, kültür ve bilim alanlarındaki birliğini sağlamak amacıyla atılmış tarihi bir adımdı. O dönemde, Türk halklarının kendi kimliklerini koruyarak bilimsel ve kültürel alanda ilerlemesi hedefleniyordu. Kurultayda alınan kararlar ve ortaya konulan vizyon, günümüzdeki Türk Akademisi gibi uluslararası kurumların temelini oluşturmuştur. Ortak alfabe, terminoloji ve eğitim materyallerinin geliştirilmesi, Türk dillerinin zenginliğini korurken küresel bilimsel platformlarda daha güçlü bir şekilde yer almalarını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu tür etkinlikler, Türk dünyası arasındaki akademik işbirliğini güçlendirerek, ortak mirasın gelecek nesillere aktarılmasına ve yeni bilimsel keşiflere zemin hazırlamaktadır.
Akademik İşbirliğinin Geleceğe Yansımaları
İstanbul'da düzenlenen bu etkinlik, Türk dünyasının bilimsel ve kültürel entegrasyonu açısından önemli bir kilometre taşıdır. 1926'da atılan temellerin 100 yıl sonra günümüzdeki teknolojik imkanlar ve küresel iletişim ağları ile yeniden ele alınması, geleceğe yönelik umut verici bir tablo çizmektedir. Ortak projeler, yayınlar ve akademik değişim programları aracılığıyla Türk ülkeleri arasındaki bilgi akışı hızlanacak ve ortak bilimsel bir dilin oluşumu desteklenecektir. Bu durum, hem Türk dillerinin zenginliğinin korunmasına hem de Türk dünyasının küresel bilimsel arenada daha etkili bir konuma gelmesine katkı sağlayacaktır.
Uzman Analizi:1926 Bakü Türkoloji Kurultayı'nın 100. yıl dönümünde İstanbul'da düzenlenen bu etkinlik, Türk dünyasının ortak bilimsel ve kültürel mirasına sahip çıkma iradesini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Günümüzde ortak alfabe ve terminoloji gibi konularda kaydedilen ilerlemeler, geçmişte atılan temellerin ne kadar sağlam olduğunu göstermektedir.
Kurultayın temel amaçları arasında Türk dillerinin bilimsel olarak incelenmesi, ortak bilimsel terminolojinin oluşturulması, Türk halklarının eğitim yoluyla yakınlaştırılması ve ortak bir Türk alfabesinin belirlenmesi yer alıyordu.
Türk Akademisi'nin yürüttüğü projelerin önemli bir bölümü, 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı'nda ele alınan konularla doğrudan ilişkilidir. Bu projeler arasında Türk dillerinin terminolojik sözlükleri, Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlüğü ve Türk Runik Yazıtları Kataloğu gibi çalışmalar bulunmaktadır.
"1926 Bakü Türkoloji Kurultayı Albümü", tarihi kurultaya katılan 131 delegenin biyografik bilgilerini ve kurultayla ilgili diğer önemli detayları içermektedir.
