Kiev Ziyaretinden Öne Çıkan Başlıklar
- Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye-Ukrayna ilişkilerini derinleştirmek ve bölgesel konuları ele almak üzere 15-16 Temmuz 2026 tarihlerinde Ukrayna'da temaslarda bulunacak.
- Ziyaret kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy başta olmak üzere üst düzey yetkililerle bir araya gelecek olan Fidan, Serbest Ticaret Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi ve Karadeniz'de seyrüsefer güvenliği gibi kritik konuları masaya yatıracak.
- Ukrayna Parlamentosu, Bakan Fidan'ın ziyareti öncesinde, dün Türkiye ile imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nı onaylayarak iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinde yeni bir dönemin kapılarını araladı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye ile Ukrayna arasındaki stratejik ortaklığı daha da güçlendirmek ve bölgesel meselelerde iş birliğini artırmak amacıyla bugün ve yarın Ukrayna'ya resmi bir ziyaret gerçekleştiriyor. Kiev'deki temasları sırasında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelmesi beklenen Bakan Fidan, mevkidaşı Andrii Sybiha ve diğer kilit isimlerle kapsamlı görüşmeler yapacak. Ziyaretin ana gündem maddeleri arasında iki ülke arasındaki ekonomik, enerji ve savunma iş birliğinin geliştirilmesi, Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliği ve Kırım Tatarları'nın haklarının korunması yer alıyor.
Kritik Görüşme Gündemi ve Beklentiler
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Ukrayna ziyareti, Türkiye'nin Ukrayna'nın bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne olan sarsılmaz desteğini bir kez daha teyit etme fırsatı sunuyor. Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Fidan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından kabul edilecek. Ayrıca Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov, Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov, Kırım Tatarları'nın milli lideri Mustafa Abdulcemil Kırımoğlu ve Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Rıfat Çubarov dahil olmak üzere birçok üst düzey yetkiliyle görüşmeler gerçekleştirecek.
Görüşmelerde, Türkiye-Ukrayna ilişkilerinin ekonomi, enerji ve savunma başta olmak üzere her alanda daha da geliştirilmesi ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesi için atılabilecek müşterek adımlar ele alınacak. Bakan Fidan'ın, Ukrayna'da adil ve kalıcı barışın sağlanmasına yönelik diplomatik çabaların sürdürülmesinin önemine dikkat çekmesi ve Türkiye'nin, Ukrayna ile Rusya'yı müzakere masası etrafında yeniden bir araya getirmeye hazır olduğunu yinelemesi bekleniyor.
Serbest Ticaret Anlaşması'nda Yeni Dönem
Bakan Fidan'ın Kiev ziyareti öncesinde, Türkiye ile Ukrayna arasında 3 Şubat 2022'de imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA), dün Ukrayna Parlamentosu tarafından onaylandı. Türkiye'deki onay süreci 2024 yılında tamamlanan anlaşmanın, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy tarafından imzalanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Dört senedir onaylanması beklenen bu anlaşma, Türk ihracatçılarının Ukrayna pazarında Avrupa Birliği ihracatçılarıyla benzer rekabet koşullarına sahip olmasını sağlayacak ve Türkiye-Ukrayna ekonomik ve ticari ilişkilerinin daha da gelişerek 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefine ulaşmasına önemli katkıda bulunacak. Anlaşmayla birlikte iki ülke arasındaki ticaretin yaklaşık yüzde 90'ı karşılıklı olarak serbestleşecek.
| Yıl | İkili Ticaret Hacmi (Milyar Dolar) |
|---|---|
| 2024 | 6,2 |
| 2025 | 6,6 |
| Hedef | 10 |
2026 yılının ilk altı ayında ise ikili ticaret hacmi yüzde 10 artışla yaklaşık 3,2 milyar ABD dolarına ulaştı.
Karadeniz'de İstikrar ve Güvenlik Vurgusu
Bakan Fidan'ın görüşmelerinde, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'e taşınmaması gerektiğinin altını çizerek, Karadeniz'de artan gerginliğin azaltılmasının ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasının önemini vurgulaması bekleniyor. Bu kapsamda, Karadeniz'de limanların ve gemiler ile balıkçı tekneleri başta deniz taşıtlarının hedef alınmasının hiçbir koşul altında kabul edilemeyeceğinin altını çizecek olan Fidan, Türkiye'nin Karadeniz'in barış, istikrar ve iş birliği havzası olarak muhafaza edilmesi amacıyla diplomatik girişimlerini kararlılıkla sürdürdüğünü ifade edecek.
Türkiye-Ukrayna İlişkilerinde Stratejik Derinlik
Türkiye ve Ukrayna arasındaki ilişkiler, uzun bir tarihi ve kültürel geçmişe dayanmaktadır. Türkiye, Ukrayna'nın bağımsızlığını ilk tanıyan ülkelerden biri olmuş ve diplomatik ilişkiler 1990'ların başında tesis edilmiştir. İki ülke arasındaki ilişkiler, 2011 yılında kurulan Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey (YDSK) mekanizmasıyla stratejik ortaklık düzeyine yükseltilmiştir. Türkiye, Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine verdiği desteği her platformda dile getirmekte, özellikle Kırım'ın yasa dışı ilhakı konusundaki pozisyonunu korumaktadır. Kırım Tatarları, iki ülke ilişkilerinde önemli bir köprü görevi görmekte olup, Türkiye, Kırım Tatarları'nın haklarının güçlendirilmesi ve vatanlarına dönüş süreçleri için aktif destek sağlamaktadır.
Bölgesel Dengeler ve Ekonomik Yansımalar
Dışişleri Bakanı Fidan'ın Ukrayna ziyareti ve Serbest Ticaret Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın devam ettiği bir dönemde bölgesel dengeler açısından büyük önem taşımaktadır. Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını sürdürmesi ve Karadeniz'deki gerilimi azaltma vurgusu, bölgedeki istikrar arayışlarına katkı sağlamaktadır. Ekonomik alanda ise STA'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türk firmalarının Ukrayna'daki mevcut yatırımları ve üstlendikleri projelerle Ukrayna'nın yeniden imarına önemli katkılar sunması beklenmektedir. Bu durum, savaş sonrası toparlanma sürecinde Ukrayna ekonomisi için kritik bir destek oluştururken, Türkiye için de yeni pazar ve yatırım fırsatları yaratacaktır. Ayrıca, lojistik faaliyetlerin ve müteahhitlik hizmetlerinin güçlenmesi, iki ülke arasındaki ticari entegrasyonu daha da pekiştirecektir.
Anlık Nokta Editoryal Değerlendirmesi:Bakan Fidan'ın Ukrayna ziyareti, Türkiye'nin bölgesel diplomasideki aktif rolünü ve Ukrayna ile olan stratejik bağlarını bir kez daha gözler önüne sermektedir. Serbest Ticaret Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi, ekonomik ilişkileri yeni bir seviyeye taşırken, Karadeniz'deki güvenlik ve barış çağrıları, Türkiye'nin istikrara olan bağlılığının önemli bir göstergesidir. Bu ziyaret, hem ikili ilişkilerde somut adımlar atılması hem de bölgesel sorunlara diplomatik çözümler bulunması açısından kritik bir dönüm noktası olabilir.
Bakan Fidan'ın Ukrayna ziyaretinin temel amacı, Türkiye-Ukrayna arasındaki stratejik ortaklığı ekonomi, enerji ve savunma başta olmak üzere her alanda daha da geliştirmek, Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne desteği yinelemek, Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğini sağlamak ve adil ve kalıcı barış için diplomatik çabaları sürdürmektir.
Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması 3 Şubat 2022 tarihinde Kiev'de imzalanmıştır. Dün Ukrayna Parlamentosu tarafından onaylanan anlaşmanın, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından imzalanmasının ardından yürürlüğe girmesi beklenmektedir.
Serbest Ticaret Anlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte iki ülke arasındaki ticaretin yaklaşık yüzde 90'ı karşılıklı olarak serbestleşecek ve Türkiye ile Ukrayna arasındaki 10 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşılmasına önemli katkı sağlanması beklenmektedir.
Bakan Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'e taşınmaması gerektiğini vurgulayarak, artan gerginliğin azaltılmasının ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasının önemine dikkat çekmektedir. Türkiye, Karadeniz'in barış, istikrar ve iş birliği havzası olarak muhafaza edilmesi amacıyla diplomatik girişimlerini sürdürmektedir.
