Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, geçen yılki zirai don felaketinin ardından Malatya'da kayısı hasadına katılarak, üreticilere devletin her zaman yanlarında olduğu mesajını yineledi. Türkiye'nin dünya kayısı üretiminde lider konumda olduğunu ve Malatya'nın bu üretimde %54'lük payla kritik bir rol oynadığını belirten Bakan Yumaklı, kuru kayısıda ise Malatya'nın payının %85'e ulaştığını vurguladı. Bakan Yumaklı, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, üreticileri Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) yaptırmaya ve Bakanlığın yönlendirmelerine uymaya çağırdı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 17 Temmuz 2026 Cuma günü Malatya'nın Yeşilyurt ilçesine bağlı Görgü Mahallesi'ndeki bir kayısı bahçesinde düzenlenen hasat programına iştirak etti. Bakan Yumaklı, burada yaptığı açıklamada, geçen yıl Nisan ayında yaşanan zirai don felaketinin ardından bölgeye gelerek üreticilerle bir araya geldiklerini hatırlattı. O dönemde üreticilere ağaçlarını kesmemeleri, endişe etmemeleri ve devletin bakım süreçlerinde her aşamada yanlarında olacağı yönünde güvence verdiklerini ifade etti.
Geçen Yılki Don Sonrası Yeniden Bereket
Bakan Yumaklı, geçen yıl ürün vermeyen ağaçlarda bu yıl yeniden yüksek verim elde edildiğini görmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi. "Bugün hepimizin yüzünü güldüren, geçtiğimiz senenin o karamsar zamanını üzerimizden atan, hamdolsun Rabb'ime ki çok güzel bir ürün şu anda görüyoruz ağaçlarda" ifadelerini kullanan Yumaklı, kayısının Türkiye için stratejik bir ürün olduğunu vurguladı. Türkiye'nin dünya kayısı üretiminde birinci sırada yer aldığını belirten Bakan Yumaklı, Malatya'nın ise Türkiye üretiminin %54'ünü karşılayarak bu alandaki liderliğini sürdürdüğünü kaydetti. Malatya kayısısının coğrafi işaretli bir ürün olduğunu hatırlatan Yumaklı, kuru kayısı üretiminde Malatya'nın payının %85'e ulaştığını ve yaklaşık 19 milyar liralık bir ekonomik katkı sağladığını sözlerine ekledi. Geçen yıl aynı bahçede neredeyse hiç ürün olmadığını, yaprakların ve çiçeklerin don nedeniyle yok olduğunu anımsattı.
Geçen yılki zirai don felaketinin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla Türkiye genelinde olağanüstü hal ilan edildiğini belirten Bakan Yumaklı, üretimin devamlılığını sağlamak amacıyla çiftçilere yaklaşık 47 milyar liraya yakın zirai don desteği verildiğini açıkladı. Bu desteğin yaklaşık 8 milyar lirasının Malatya'daki üreticilere ulaştırıldığını ifade etti. Malatya'da faaliyet gösteren Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM) bağlı Kayısı Araştırma Enstitüsü'nün, kayısının katma değerini artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü, özellikle modern kükürtleme ve kurutma tesislerinin yaygınlaştırılması için çalışmalar yürütüldüğünü de sözlerine ekledi.
İklim Değişikliği ve Tarım Sigortasının Önemi
Bakan Yumaklı, konuşmasında iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerine de değindi. "İklim değişikliği artık bizim her şeyimizi etkilemeye başladı. Buna göre hazır olmamız gerekir" diyen Yumaklı, tüm üreticilere Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) yaptırmaları çağrısında bulundu. Tarım sigortası yaptırmayan üreticilerin karşılaşacakları problemlerin tazmininin sürdürülebilir olmadığını vurgulayan Bakan, iklimin gelecekte ne getireceğini bilmenin mümkün olmadığını ancak hazır olunması gerektiğini belirtti. Ayrıca, zirai don gibi olaylar yaşandığında kulaktan dolma bilgilere veya siyasi saiklerle yapılan dedikodulara itibar edilmemesi, Bakanlığın yönlendirmelerine riayet edilmesi gerektiğini ifade etti. Bakan Yumaklı, Malatya'ya ve tüm ülkeye bereketli, kazasız ve belasız bir hasat dönemi diledikten sonra işçilerle birlikte kayısı topladı ve kurutulmaya bırakılmadan önce çekirdeklerini çıkardı.
Hasat programına Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanı sıra Malatya Valisi Seddar Yavuz, Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, AK Parti Malatya milletvekilleri Bülent Tüfenkci, İnanç Siraç Kara Ölmeztoprak, Abdurrahman Babacan, AK Parti İl Başkanı Ali Bakan, Tarım ve Orman İl Müdürü Osman Akar ile diğer ilgili yetkililer katıldı.
Malatya Kayısısının Küresel Önemi ve Tarihsel Süreci
Malatya kayısısı, Türkiye'nin ve dünyanın tarım ekonomisinde müstesna bir yere sahiptir. "Dünyanın kayısı başkenti" olarak anılan Malatya, sahip olduğu coğrafi işaret tesciliyle ürününün özgünlüğünü ve kalitesini uluslararası alanda tescillemiştir. Kayısının anavatanı Orta Asya ve Çin olarak kabul edilse de, Anadolu'ya Büyük İskender'in seferleriyle geldiği ve burada uygun iklim ve toprak koşulları sayesinde ikinci vatanı olduğu düşünülmektedir. Malatya'nın iklimi ve toprak yapısı, kayısının kendine has aroma ve lezzetini kazanmasında kilit rol oynamaktadır. Dünya yaş kayısı üretiminde Türkiye'nin liderliği, bu kadim meyvenin ülke ekonomisi için taşıdığı stratejik önemi açıkça ortaya koymaktadır. Özellikle kuru kayısı sektöründe Malatya'nın küresel pazardaki %85'lik payı, bölge için kayısının sadece bir tarım ürünü değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi ve ekonomik lokomotif olduğunu göstermektedir.
İklim Değişikliğinin Tarım Sektörüne Etkileri ve Gelecek Projeksiyonları
Küresel iklim değişikliği, tarım sektörünü derinden etkileyen en önemli faktörlerden biri haline gelmiştir. Artan sıcaklıklar, düzensiz yağış rejimleri ve beklenmedik zirai don olayları, tarımsal üretimi doğrudan tehdit etmektedir. Malatya'da geçen yıl yaşanan zirai don felaketi, iklim değişikliğinin somut bir yansıması olarak üreticilere büyük zararlar vermiştir. Bu tür olaylar, sadece ürün kaybına yol açmakla kalmayıp, çiftçilerin gelirlerini, gıda güvenliğini ve bölgesel ekonomileri de olumsuz etkilemektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın TARSİM'e yönelik çağrıları, bu risklere karşı alınması gereken önlemlerin başında gelmektedir. Tarım sigortası, üreticilerin doğal afetler karşısında mağduriyetini azaltarak, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak adına hayati bir araçtır. Gelecekte, iklim değişikliğinin etkileriyle daha sık karşılaşılması beklenirken, modern tarım tekniklerinin benimsenmesi, kuraklığa ve dona dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi ve su kaynaklarının etkin yönetimi gibi adaptasyon stratejileri büyük önem taşımaktadır.
Anlık Nokta Editoryal Değerlendirmesi:Malatya'daki kayısı hasadının geçen yılki zorlu dönemin ardından yeniden bereketli geçmesi, tarım sektörümüzün dirençliliğini ve devlet desteğinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. İklim değişikliğinin getirdiği risklere karşı TARSİM gibi mekanizmaların yaygınlaştırılması, gelecekteki olası kayıpları minimize etmek adına kritik bir adımdır. Türkiye'nin dünya kayısı üretimindeki liderliğini sürdürmesi için katma değerli ürünlerin geliştirilmesi ve modern tarım uygulamalarının teşvik edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Malatya kayısısı, Türkiye'nin toplam kayısı üretiminin yaklaşık %54'ünü karşılamakta ve kuru kayısı üretiminde dünya genelinde %85'lik bir paya sahiptir. Bu özelliğiyle Malatya, "dünyanın kayısı başkenti" olarak anılmakta ve bölge ekonomisine yaklaşık 19 milyar liralık bir katkı sağlamaktadır.
Geçen yıl Nisan ayında yaşanan zirai don, Malatya'daki kayısı ağaçlarında büyük ürün kaybına neden olmuş, birçok bahçede neredeyse hiç ürün elde edilememiştir. Bu durum üzerine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla olağanüstü hal ilan edilmiş ve çiftçilere ülke genelinde yaklaşık 47 milyar lira, Malatya'daki üreticilere ise yaklaşık 8 milyar lira zirai don desteği sağlanmıştır.
Bakan Yumaklı'nın TARSİM (Tarım Sigortaları Havuzu) çağrısı, küresel iklim değişikliğinin tarım üzerindeki olumsuz etkilerine karşı üreticilerin finansal güvence altına alınmasının önemini vurgulamaktadır. TARSİM, zirai don, kuraklık gibi doğal afetler sonucu oluşabilecek ürün kayıplarına karşı çiftçilere tazminat ödeyerek, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkıda bulunmaktadır.
Malatya'da bulunan Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM) bağlı Kayısı Araştırma Enstitüsü, kayısının katma değerini artırmaya yönelik çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar arasında özellikle modern kükürtleme ve kurutma tesislerinin yaygınlaştırılması, yeni çeşitlerin geliştirilmesi ve ürün kalitesinin artırılması gibi konular yer almaktadır.
