Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, TRT ve Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının katkılarıyla düzenlenen 6. Korkut Ata Türk Dünyası Film Festivali kapsamında gerçekleştirilen paneller, sinema dünyasının geleceğine ışık tuttu.
Festival programının en dikkat çekici oturumlarından biri olan 'Yapay Zeka ve Sinema' başlıklı panelde, teknolojinin hızla evrilen üretim kapasitesinin sinema sektörünü nasıl dönüştürdüğü tüm boyutlarıyla ele alındı.
Festival Kapsamında Gerçekleştirilen Oturumun Anatomisi
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürü Birol Güven başta olmak üzere akademisyenler ve sektör profesyonelleri oturumda bir araya geldi. Oturuma Prof. Dr. Serdar Öztürk, Doç. Dr. Şebnem Özdemir, dijital içerik üreticisi Ozan Sihay, deneyim tasarımcısı Cenk Caner ve Azerbaycanlı yönetmen Seyran Mahmudoğlu katıldı.
Panel boyunca yapay zekanın teknik imkanları kadar etik ve felsefi boyutları da derinlemesine masaya yatırıldı. Sinema sanatının özü ile algoritmaların sunduğu yeni üretim araçları arasındaki hassas denge sorgulandı.
Geleneksel hikaye anlatıcılığının dijital çağda geçirdiği evrim, katılımcıların ortak odak noktalarından birini oluşturdu. Konuşmacılar, yapay zekanın sektöre sadece bir kolaylık değil aynı zamanda köklü bir paradigma değişimi getirdiğini vurguladı.
Kültür ve Turizm Bakanlığından Karar Alma Süreçleri Uyarısı
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürü Birol Güven, yapay zekanın artık sadece insan tarafından kullanılan basit bir araç olmaktan çıktığını belirtti. Güven, algoritmaların karar alma süreçlerinde doğrudan etkili hale gelmesine dikkat çekti.
Yapay zekayı klasik bir bıçak örneği üzerinden değerlendiren Güven, aracın yararlı veya zararlı kullanımının geçmişte tamamen insana ait olduğunu hatırlattı. Günümüzde ise insanın yerine karar verebilen sistemlerle karşı karşıya olunduğunu ifade etti.
Asansör ve yürüyen merdiven gibi geçmişin yeniliklerinin bugün hayatın olağan bir parçası haline geldiğini belirten Güven, yapay zekanın ise bunun ötesinde düşünme süreçlerine müdahale ettiğini söyledi.
Akademik Perspektif ve İnsan Denetiminin Sınırları
İstinye Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Şebnem Özdemir, yapay zekaya artan bağımlılığın bireylerin karar verme alışkanlıklarını zedelediğini dile getirdi. İnsanların teknolojiye danışmadan fikir üretmekte zorlandığını kaydetti.
Bıçak benzetmesini farklı bir boyuta taşıyan Özdemir, aracın artık çocuğun elinde olduğunu ve yetişkinlerin sadece omzundan tutarak yönlendirmeye çalıştığını belirtti. Bu durumun yaratabileceği risklere işaret etti.
Yapay zeka sistemlerinin bilinç sahibi olup olmadığına dair tartışmaların henüz bir netliğe kavuşmadığını vurgulayan Özdemir, insan bilincinin dahi tüm yönleriyle çözülemediğini ifade etti.
Felsefi Boyut ve Sanatsal Üretimde Yabancılaşma
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Öztürk, tartışmaların yalnızca zeka kavramı üzerinden yürütülmesinin eksik kalacağını belirtti. İnsanın sanatsal özelliklerinin göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Yönetmen Christopher Nolan'ın dijital imkanlara rağmen analog sinema teknolojilerini tercih etmesini örnek gösteren Öztürk, gerçeklikle kurulan bağın önemini anlattı. Yabancılaşma kavramının eser aidiyetini zayıflattığını vurguladı.
Akıl, zeka ve bilinç arasındaki ayrımların sinemadaki yansımalarının sinemacılar tarafından yeniden düşünülmesi gerektiğini belirten Öztürk, teknolojik gelişmelerin sanatsal üretime etkisini ele aldı.
Uluslararası Katılımcıların Gözünden Hakikat ve Sanat
Azerbaycanlı yönetmen ve yapımcı Seyran Mahmudoğlu, yapay zekanın belgesel sinemadaki yerine değindi. Teknolojik imkanlar ne kadar gelişirse gelişsin hakikatin özünün yerini hiçbir aracın alamayacağını savundu.
Film yapımında dron gibi araçların kullanılabileceğini ancak bu teknik imkan tek başına özgün bir sanat eseri ortaya koymaya yetmeyeceğini dile getirdi. Sinemada insanın bakış açısının her zaman belirleyici olduğunu aktardı.
Panelin sektörel ayağında ise reklamcılık, dijital içerik üretimi ve hikaye anlatıcılığında açılan yeni alanlar tartışıldı. Türk dünyasının köklü anlatı geleneğinin dijital araçlarla nasıl buluşabileceği katılımcılarla paylaşıldı.
