Akman'ın Yarım Asırlık Türk Sineması Elçiliği: Küresel Tanıtım Mücadelesi

Türk Sinemasının Uluslararası Arenadaki Yolculuğunda Akman'ın Rolü

• Kanada'da yaşayan Akman, 1978'de ülkeye taşınmasının ardından mimarlık kariyerinin yanı sıra Türk sinemasını uluslararası alanda tanıtma misyonunu üstlendi.
• “Turkish Cinema Newsletter” adlı İngilizce bülteniyle 20 yılı aşkın süredir Türk filmlerini ve sinema gelişmelerini dünya kamuoyuna duyuruyor.
• ABD ve Kanada gibi İngilizce konuşulan ülkelerde Türk filmlerinin üniversiteler, müzeler ve festivaller aracılığıyla daha fazla gösterilmesi ve “Türk Film Haftası” düzenlenmesi için çaba gösteriyor.

Kanada'da yaşayan Türk sinemasever Akman, 1978'de ülkeye taşınmasının ardından mimarlık mesleğinin yanı sıra Türk sinemasını uluslararası platformlarda tanıtma misyonunu üstlendi. Yaklaşık yarım asırdır süregelen bu çabasıyla, özellikle İngilizce konuşulan coğrafyalarda Türk filmlerinin ve kültürel zenginliğinin bilinirliğini artırmak amacıyla “Turkish Cinema Newsletter” adlı bir bülten hazırlıyor, film gösterimleri düzenliyor ve Türk sinemasının melodramatik altyapısının küresel çekiciliğini vurguluyor.

Kanada'dan Başlayan Sinema Tutkusu

Türkiye'de sinema dergileri ve gazetelerde eleştiriler yazan, 1969-1974 yılları arasında Devlet Arşivi'nde film programcılığı yapan Akman, 1978'de Kanada'ya yerleşmesiyle birlikte sinemaya olan tutkusunu farklı bir boyuta taşıdı. Kanada'nın köklü sinema kuruluşlarından Toronto Film Society’de yönetim kuruluna girmesiyle Türk sinemasını tanıtma yolculuğu başladı. Akman, yurt dışına taşınmasının ardından hissettiği boşluğu Türk sinemasını tanıtarak doldurmaya karar verdiğini belirtiyor. Toronto'da yabancı ülke sinemalarını tanıtmak amacıyla kurulan Toronto Film Society'nin toplantılarında Türk filmlerini göstererek bu misyonuna ilk adımı attı.

“Turkish Cinema Newsletter”: Dijital Köprü

Akman'ın Türk sinemasına yönelik çalışmaları, 1998 yılında ABD'nin başkenti Washington’daki Smithsonian Müzesi'nden gelen bilgi talebiyle Amerika Birleşik Devletleri'ne de genişledi. Düzenlediği programların yeterli olmadığını düşünen Akman, “Turkish Cinema Newsletter” adlı bir sinema bülteni çıkarmaya karar verdi. Festivallerde gösterilen Türk filmlerinden güncel gelişmelere kadar birçok konuya yer veren bu bülten, internetin yaygınlaşmasıyla birlikte uluslararası alanda önemli bir referans haline geldi. Akman, bülteninin Cannes Film Festivali'ndeki Türk Pavyonu'nu düzenleyen Fransızlar tarafından bile takip edildiğini ve internette arandığında kolayca bulunabildiğini ifade ediyor. “https://turkfilm.blogspot.com” adresinden yayımlanan bültenin yanı sıra, Akman, “turkfilm.com”, “turkfilm.net” ve “turkfilm.org” gibi alan adlarını da Türkiye'deki ilgili bakanlıklar veya sinema kuruluşları kullanmak isterse devretmeye hazır olduğunu belirtiyor. Akman, ayrıca Türk sinemasının grafik tarihi üzerine de çalışmalarını sürdürüyor.

Uluslararası Tanıtımda Karşılaşılan Engeller ve Çözüm Önerileri

Akman, Türk diasporasının katkılarıyla Almanya gibi birçok ülkede Türk filmlerinin gösterildiğini hatırlatırken, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın daha çok duygusal ilişkisi olan ülkelere ağırlık verdiğini, ancak Kanada ve ABD gibi İngilizce konuşulan ülkelerin de öncelikli hale getirilmesi gerektiğini savunuyor. ABD ve Kanada'da Türk filmlerinin vizyona girmesi zor olsa da üniversiteler, müzeler ve festivaller aracılığıyla gösterilebileceğini dile getiren Akman, sürekliliği olan “Türk Film Haftası” etkinlikleri düzenleme arzusunu paylaşıyor. Geçmişte dağıtımcıların yüksek finansal beklentileri nedeniyle Türk filmlerinin yurt dışı gösterimlerinin maliyetli olduğunu belirten Akman, bu durumun değişmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, ödüllü festival filmleri dışındaki Türk filmlerinin genellikle komedi türüne odaklanmasının yurt dışı gösterimlerini kısıtladığını ve Türk sinemasının melodram altyapısının daha etkili kullanılması gerektiğini ifade ediyor.

Melodramın Gücü ve Kültürel Geçirgenlik

Türk dizilerinin uluslararası başarısında melodramın etkili olduğunu belirten Akman, kültürel geçirgenliğin önemine dikkat çekiyor. Bulgaristan'daki bir seminerde Türk dizilerinin neden sevildiğine dair bir anısını paylaşan Akman, Bulgar bir arkadaşının “Türk dizisine bayılıyorum çünkü oradaki büyükanne benim büyükanneme benziyor” sözlerini aktarıyor. Bu durumun, Türk kültürünün evrensel insani duygular üzerinden farklı coğrafyalarda nasıl karşılık bulduğunun bir göstergesi olduğunu vurguluyor. Bir diğer anısında ise, Türkiye'de izlediği bir filmde kahramanların kavuşamadan ölmesine rağmen sinemadan çıkan Türk izleyicilerin yüzlerinin güldüğünü gören yabancı bir arkadaşının şaşkınlığını anlatıyor. Türklerin melodramı “ilerideki bir ümidin ilk kıvılcımı gibi” gördüğünü belirten Akman, bu özgün hissin filmlerde de kullanılarak yeni bir sinema türü yaratılabileceği görüşünü dile getiriyor. Akman, Türkiye'deki farklı kuruluşların filmlere daha fazla fon ayırması gerektiğini, mevcut tanıtım bütçelerinin New York'ta çekilmiş bağımsız bir filmin tanıtım bütçesini dahi aşmadığını ekliyor. Ortak yapımların bu durumu aşmak için bir yol olduğunu ancak bazen Türkiye'yi iyi tanıtan konulara odaklanmadığını da belirtiyor.

Türk Sinemasının Uluslararası Arenadaki Yeri ve Gelişimi

Türk sineması, köklü bir geçmişe sahip olup, özellikle son yıllarda uluslararası festivallerde aldığı ödüller ve Türk dizilerinin küresel başarısıyla dikkat çekmektedir. Ancak bu başarı, genellikle belirli türdeki filmler veya televizyon yapımlarıyla sınırlı kalmaktadır. Akman'ın çabaları, bu sınırlılığın ötesine geçerek Türk sinemasının tüm zenginliğini, farklı türlerini ve kültürel derinliğini dünya genelinde daha geniş kitlelere ulaştırma hedefindedir. Özellikle melodramatik yapının, Türk toplumunun duygusal zenginliğini ve kültürel kodlarını yansıtarak yabancı izleyicilerle güçlü bir bağ kurma potansiyeli taşıdığı düşünülmektedir. Bu bağlamda, Akman'ın “Turkish Cinema Newsletter” gibi girişimleri, Türk sinemasının uluslararası alanda daha görünür hale gelmesi için kritik bir rol oynamaktadır.

Akman'ın Girişimlerinin Kültürel Diplomasiye Katkısı

Akman'ın yarım asra yaklaşan kişisel çabaları, kültürel diplomasinin ve yumuşak gücün bireysel düzeydeki en güçlü örneklerinden birini teşkil etmektedir. Türk sinemasını sadece bir sanat dalı olarak değil, aynı zamanda kültürel bir köprü olarak gören bu yaklaşım, Türkiye'nin uluslararası imajına ve kültürel etkileşimine önemli katkılar sunmaktadır. İngilizce konuşulan ülkelerde Türk filmlerinin daha fazla gösterilmesi ve “Türk Film Haftası” gibi etkinliklerin düzenlenmesi, farklı kültürler arasında anlayışı artırarak ön yargıların kırılmasına yardımcı olabilir. Bu tür girişimler, sinema endüstrisinin küresel dağıtım ağlarının ötesinde, doğrudan kültürel alışverişi teşvik eden ve uzun vadeli ilişkiler kuran bir etki yaratma potansiyeline sahiptir. Akman'ın vurguladığı gibi, Türk sinemasının melodramatik altyapısının kullanılması, evrensel duygular üzerinden daha geniş bir izleyici kitlesine ulaşmanın anahtarı olabilir.

Akman'ın Türk sinemasını uluslararası alanda tanıtma konusundaki yarım asırlık özverili mücadelesi, bireysel tutkunun ve kültürel elçiliğin ne denli değerli olabileceğini gözler önüne sermektedir. Bu tür kişisel girişimler, kurumsal desteklerle birleştiğinde, Türk kültürünün ve sanatının küresel arenadaki etkisini katlayarak artırma potansiyeli taşımaktadır.

❓ Sıkça Sorulan Sorular