Kayseri'nin köklü kültürel miraslarından Bünyan halısı, yüzyıllardır evleri süsleyen ancak zamanla unutulmaya yüz tutan bu değerli sanatın yeniden canlandırılması için önemli bir projeyle hayat buluyor. Bünyan Şehit Onur Karasungur Halk Eğitim Merkezi tarafından yaklaşık bir yıl önce başlatılan "Geçmişe Dokunmak, Geleceği Dokumak" projesi, kadınların ellerinde hem ekonomik bağımsızlığa hem de kültürel sürekliliğe dönüşüyor.
Proje kapsamında, müzik öğretmeni Mustafa Alperen'in özel olarak bestelediği "Dokunur Halım" türküsü eşliğinde tezgâh başına geçen kadınlar, her ilmeğe umut ve azim katıyor. Bu özel atmosferde dokunan halılar, sadece birer sanat eseri olmakla kalmıyor, aynı zamanda kadınların aile bütçelerine önemli katkılar sağlamasına olanak tanıyor. Halk Eğitim Merkezi Müdürü Veli Arslan, Türklerin Orta Asya'dan Anadolu'ya taşıdığı el halıcılığı geleneğini yaşatma çabalarının altını çizerek, bu kurslarda bugüne kadar yaklaşık 150 halının dokunduğunu belirtti. Arslan, ilçe genelindeki okullar ve hatta cezaevlerinde açılan kurslarla bu eşsiz geleneği geniş kitlelere ulaştırmayı hedeflediklerini de ekledi.
Maniler Yeniden Yorumlanıyor: Geçmişin Hüzünleri, Geleceğin Umutları
Projenin dikkat çekici bir diğer yönü ise, geçmişte genellikle yorgunluk ve hüzünle anılan geleneksel manilerin yeniden yorumlanması. Müdür Yardımcısı Sevda İnanç, yaptıkları araştırmalarda 40 yaş üzeri birçok kadının halı dokumayı bildiğini ancak uzun süredir tezgâh başına oturmadığını tespit ettiklerini dile getirdi. İnanç, bu kültürü canlandırma kararı aldıklarını ve müzik öğretmeni Alperen'den halıcılığa özel bir türkü rica ettiklerini anlattı. "Geçmişte büyük kahırlar içeren maniler, gençleri tezgâhtan uzaklaştırıyordu. Biz bu manilere yeni bir bakış açısı getirerek, umut ve dayanışma anlamları yüklemeyi hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.
Kadınların Gözünden Bünyan Halısı
Kursiyerlerden 52 yaşındaki Zehra Bakır, uzun bir aradan sonra yeniden halı dokumanın mutluluğunu yaşadığını ve ürettikleri halılarla aile ekonomisine katkı sağlamanın kendileri için büyük bir motivasyon kaynağı olduğunu belirtti. Bakır, eskiden kadınların yoğun iş yükü nedeniyle halı dokumaktan bıkkınlık duyduğunu ancak kendilerinin şimdi keyif alarak bu işi yaptıklarını vurguladı. 62 yaşındaki ev hanımı Berrin Kaya ise, komşularının tavsiyesiyle kursa katıldığını ve geçmişte bahşişlerle yetinirken, şimdi kendi emekleriyle doğrudan para kazanacak olmanın heyecanını yaşadığını dile getirdi.
55 yaşındaki Beyhan Sezenler de, Bünyan halısının uzun yıllardır dokunmadığını hatırlatarak, projenin en büyük amacının bu değerli sanatı yok olmaktan kurtarmak olduğunu söyledi. Sezenler, "Burada hem stresimizi atıyoruz hem de ürettiğimiz ürünlerden para kazanarak ekonomimize katkı sağlıyoruz. Festivallere ve fuarlara katılarak, üniversite öğrencilerine ilmek attırarak ilgiyi artırıyoruz. Gücümüz yettiğince bu geleneği sürdürecek ve gençlere aşılamaya çalışacağız. Artık kahır dolu maniler yerine, isteyerek dokuduğumuz için daha güzel maniler çıkarmaya çalışacağız" diyerek projenin geleceğine dair umutlarını paylaştı.
Bu proje, sadece bir halı dokuma kursundan öte, bir kültürel mirasın yeniden keşfi, kadın emeğinin güçlenmesi ve toplumsal dayanışmanın güzel bir örneği olarak öne çıkıyor. Bünyan halısı, kadınların ilmek ilmek dokuduğu umutlarla yeniden parlamaya devam ediyor.
