Sağlık 6 dk okuma

Kras Mutantlu Akciğer Kanserinde Yeni Nesil Myc İnhibitörü Tedavisi ve Bağışıklık Sisteminin Rolü

Deneysel MYC inhibitörü OMO-103'ün, KRAS mutantlı akciğer kanserinde hücreleri doğrudan hedef alırken bağışıklık sisteminin tümörü yok etmesini kolaylaştırdığı belirlendi.

D
Editör
Dr. Mehmet Özcan
Yayınlanma Tarihi
Paylaş
Laboratuvarda kanser hücreleri üzerinde inceleme yapan araştırmacılar
Bilim insanları, yeni nesil MYC inhibitörü ilaçların bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerini laboratuvar ortamında inceliyor.

Uluslararası tıp çevrelerinde yankı uyandıran son araştırmalar, onkoloji dünyasında uzun yıllardır çözülemeyen kritik bir eşiğin aşılabileceğini ortaya koydu. Barselona'da gerçekleştirilen 38. EORTC-NCI-AACR Sempozyumu'nda sunulan kapsamlı bulgular, deneysel bir MYC inhibitörü olan OMO-103 adlı ilacın, akciğer kanseri hücrelerini doğrudan baskılamakla kalmayıp aynı zamanda bağışıklık sisteminin bu hücreleri tespit edip yok etmesini kolaylaştırdığını kanıtladı. Özellikle KRAS gen mutasyonuna sahip küçük hücreli dışı akciğer kanseri vakalarında, tümör hücrelerinin bağışıklık sisteminden kaçma mekanizmalarını zayıflatan bu yeni yaklaşım, tedavi süreçlerinde yepyeni bir dönemin kapısını aralıyor.

Kanser tedavisinde en büyük engellerden biri olan bağışıklık sisteminden gizlenme ve mevcut tedavilere karşı gelişen direnç sorunu, tıp dünyasını yıllardır alternatif moleküler hedefler aramaya yöneltiyordu. Hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyümesine ve çoğalmasına neden olan MYC proteini, bugüne kadar hedef alınması en zor yapılar arasında gösteriliyordu. Ancak İspanya'daki Vall d'Hebron Onkoloji Enstitüsü'nde görevli Profesör Laura Soucek liderliğindeki araştırmacıların geliştirdiği OMO-103 molekülü, bu zorlu proteinin bloke edilebileceğini ve bağışıklık hücrelerinin tümör dokusuna erişim sağlayabileceğini somut verilerle gözler önüne serdi.

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserinde Myc Protein Direnci

Tüm akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 85'ini oluşturduğu bilinen küçük hücreli dışı akciğer kanseri, modern tıpta geliştirilen pek çok yeni ilaç sınıfına rağmen direnç problemleriyle anılmaya devam ediyor. Birçok hastada ilk teşhis anından itibaren standart tedavilere yanıt alınamazken, başlangıçta olumlu sonuç veren vakalarda bile bir süre sonra direnç geliştiği biliniyor. Araştırmacılar, bu direnç mekanizmasının arkasındaki en temel faktörlerden birinin MYC proteininin tümör hücrelerini koruma kalkanı işlevi görmesi olduğunu belirtiyor.

MYC proteini, tümör hücrelerinin hızlı bir şekilde çoğalmasını tetiklemekle kalmıyor, aynı zamanda çevresindeki bağışıklık hücrelerinin tümörü fark etmesini engelleyen bir bariyer oluşturuyor. Bilim insanları, bu proteinin ilaç yoluyla engellenmesi durumunda bağışıklık sisteminin nasıl bir tepki vereceğini uzun süredir merak ediyordu. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneylerde, KRAS geninde mutasyon barındıran hasta örneklerinin OMO-103 ile tedavi edilmesinin ardından, beyaz kan hücreleri olan CD4 ve CD8 T hücrelerinin doğrudan tümör dokusunun içine sızdığı gözlemlendi.

Yapılan kontrollü deneylerde, T hücrelerinin deneysel olarak ortamdan uzaklaştırılması durumunda bile OMO-103 ilacının tümör büyümesini engellemeye devam ettiği, ancak ilacın toplam etkinliğinin yarı yarıya azaldığı tespit edildi. Bu durum, MYC inhibisyonunun tek başına doğrudan kanser hücrelerini hedef aldığını, ancak bağışıklık sisteminin desteğiyle bu terapötik etkinin katlanarak arttığını açıkça kanıtladı. Uzmanlar, bu bulguların kanser immünoterapisinde kombinasyon tedavilerinin önemini bir kez daha gözler önüne serdiğini vurguluyor.

Klinik Çalışmalar ve Erken Aşama Hasta Bulguları

Laboratuvar ortamındaki başarılı sonuçların ardından araştırmacılar, OMO-103 ilacının insanlar üzerinde yürütülen MYCure faz I klinik denemelerine katılan pankreas, bağırsak ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastalarından alınan kan ve tümör örneklerini incelemeye aldı. Bu süreçte elde edilen veriler, ilacın insan vücudundaki mekanizmasının laboratuvar modelleriyle büyük ölçüde örtüştüğünü gösterdi. Klinik denemelerde tedaviye olumlu yanıt veren hastaların bağışıklık sisteminde interferon ve TNF süperailesi olmak üzere iki kritik sürecin aktive olduğu tespit edildi.

TNF süperailesi, bağışıklık hücrelerinin davranışlarını düzenleyen ve özellikle T hücrelerinin hayatta kalmasını, çoğalmasını ve etkili bir bağışıklık yanıtı sürdürmesini sağlayan hayati proteinler arasında yer alıyor. Buna karşın, hastalığı ilerlemeye devam eden vakalarda bu bağışıklık aktivasyon değişikliklerinin hiçbiri tespit edilemedi. Harvard Tıp Fakültesi'nden AACR ENA Sempozyumu Eş Başkanı Profesör Ryan B. Corcoran, bu verilerin MYC inhibitörlerinin kanser hücreleriyle savaşırken çift yönlü bir mekanizma izlediğini net bir şekilde ortaya koyduğunu ifade etti.

Ancak uzmanlar, klinik örneklem sayısının henüz sınırlı olması nedeniyle elde edilen bu gözlemlerin şimdilik keşif aşamasında değerlendirilmesi gerektiğinin altını çiziyor. İlacın insan vücudundaki uzun vadeli etkilerini ve hangi hasta gruplarında en yüksek faydayı sağlayacağını kesin olarak belirlemek amacıyla daha geniş katılımlı proaktif klinik çalışmaların yürütülmesi planlanıyor. Özellikle TNF süperailesi yolağının aktivasyonunun gelecekte birer biyobelirteç olarak kullanılıp kullanılamayacağı, oncologların üzerinde çalıştığı başlıca konular arasında bulunuyor.

Fare Modellerinde Gerçekleştirilen Kombinasyon Deneyleri

Araştırmanın bir diğer önemli ayağını ise fare modellerinde gerçekleştirilen ilaç kombinasyon testleri oluşturdu. Bilim insanları, OMO-103 tedavisini bağışıklık sistemini aktive eden diğer ilaçlarla birlikte uyguladıklarında elde edilen başarı oranının katbekat arttığını fark etti. Öyle ki, OMO-103 ile OX40 adı verilen bağışıklık sistemi proteinini aktive eden bir ilacın kombinasyonu, hedeflenen objektif yanıt oranını yüzde 37 seviyesinden yüzde 89'a yükseltmeyi başardı.

Benzer şekilde, OMO-103 tedavisinin 4-1BB adı verilen bir diğer bağışıklık sistemi proteinini aktive eden molekülle birlikte kullanılması durumunda ise objektif yanıt oranının yüzde 29'dan tam yüzde 100'e çıktığı görüldü. Bu kombinasyon tedavisinin uygulandığı yedi deney hayvanından ikisinde tümörlerin tamamen ortadan kalktığı gözlemlendi. Araştırmacılar, her nevi preklinik sonucun doğrudan insanlarda aynı oranda beklenmemesi gerektiğini, ancak bu verilerin gelecekteki hasta denemeleri için çok güçlü bir bilimsel zemin oluşturduğunu belirtti.

Çalışmanın en büyük güçlü yanlarından birinin, aynı biyolojik soruya birden fazla tamamlayıcı yönle yaklaşılması olduğu vurgulanıyor. Farklı ortamlarda benzer bağışıklık değişikliklerinin gözlemlenmesi, elde edilen bulguların tesadüfi olmadığını ve biyolojik açıdan büyük bir geçerliliğe sahip olduğunu kanıtlıyor. Araştırma ekibi, önümüzdeki dönemde MYC inhibisyonu ile immünoterapileri rasyonel bir şekilde birleştiren yeni klinik protokoller üzerinde çalışmayı sürdürecek.

Yeni Tedavi Yaklaşımı Hangi Hastaları Kapsıyor?

Geliştirilen bu yeni deneysel tedavi yaklaşımı, özellikle standart kemoterapi ve hedefe yönelik akıllı ilaçlara karşı direnç geliştiren küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastaları için umut vadediyor. KRAS gen mutasyonuna sahip tümörlerin MYC protein aşırı üretimine eğilimli olması, bu hasta grubunu OMO-103 gibi inhibitörler için öncelikli hedef haline getiriyor. Uzmanlar, akciğer kanserinin yanı sıra benzer genetik mutasyonlar barındıran pankreas ve bağırsak kanseri hastalarının da klinik çalışmaların ilerleyen aşamalarında kapsam içine alınabileceğini belirtiyor.

Bununla birlikte, tedavinin henüz erken klinik ve preklinik geliştirme aşamasında olması, her hastanın bu yöntemden anında yararlanamayacağı anlamına geliyor. İlacın yan etki profillerinin netleşmesi, optimum dozajların belirlenmesi ve bağışıklık sistemini uyarıcı diğer ajanlarla en güvenli kombinasyonların saptanması için kapsamlı faz çalışmalarının tamamlanması şart koşuluyor. Tıp otoriteleri, hastaların bu tür deneysel tedavilere erişebilmesi için devam eden klinik araştırmalara başvurmaları ve oncologlarının yönlendirmelerini takip etmeleri gerektiğini hatırlatıyor.

Gelecekteki Klinik Araştırmalar ve Yol Haritası

MYC inhibitörlerinin kanser tedavisindeki yerini kesinleştirmek adına atılacak bir sonraki adım, geniş ölçekli prospektif insan denemelerinin hayata geçirilmesi olacak. Araştırma ekibi, hangi hastaların bu tedaviden en çok fayda göreceğini önceden tahmin etmeye yarayacak biyobelirteçleri netleştirmeyi hedefliyor. Özellikle kan ve doku örneklerinde interferon ile TNF yolağı aktivasyonunu izleyerek tedavi başarısını önceden öngören tanı testlerinin geliştirilmesi, kişiselleştirilmiş onkoloji uygulamalarına büyük bir katkı sunacak.

Kanser hücrelerinin savunma mekanizmalarını kıran bu çift yönlü stratejinin, önümüzdeki yıllarda onkoloji kliniklerinde standart tedavi protokollerinin bir parçası haline gelmesi bekleniyor. Bilim dünyası, laboratuvardan kliniğe uzanan bu zorlu ve titiz süreçte elde edilen her yeni verinin, kanserle mücadelede insanlığın elini güçlendiren kritik birer adım olduğunda hemfikir. OMO-103 ve benzeri yeni nesil moleküler ajanların, dirençli kanser vakalarında uzun vadeli sağkalım oranlarını artırması yönündeki beklentiler her geçen gün güçleniyor.

Bu Haber Hakkında Ne Düşünüyorsunuz?