İsrail'in Gazze Ateşkes Yol Haritasına Kritik İtirazları
- İsrail, Gazze'de ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına yönelik 15 maddelik yol haritasının üç maddesini kabul edilemez bulduğunu açıkladı.
- Tel Aviv yönetimi, Uluslararası Doğrulama Komitesi'nde Türkiye ve Katar'ın yer almasına karşı çıkarken, Hamas'ın silahlarının imha edilmesinde ısrarcı olduğunu belirtti.
- ABD Başkanı Donald Trump liderliğindeki Barış Kurulu tarafından duyurulan yol haritasının yürürlüğe giriş tarihi henüz netleşmedi.
Gazze Şeridi'nde uzun süredir devam eden çatışmaların ardından, ABD Başkanı Donald Trump liderliğindeki Barış Kurulu tarafından hazırlanan ve Hamas tarafından kabul edilen ateşkes yol haritasının ikinci aşamasına İsrail'den itiraz geldi. Haaretz gazetesinin güvenilir kaynaklara dayandırdığı haberine göre, İsrail, geçtiğimiz Cuma günü açıklanan 15 maddelik yol haritasında üç maddeyi "kabul edilemez" olarak nitelendirdiğini duyurdu. Tel Aviv yönetiminin bu itirazlarını, Barış Kurulu Gazze İcra Kurulu üyesi eski İngiltere Başbakanı Tony Blair'e ilettiği belirtildi.
Gelişmenin Detayları
İsrail'in itiraz ettiği maddeler arasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ndeki saldırılarını tamamen durdurması talebi öne çıkıyor. Tel Aviv, Uluslararası İstikrar Gücü’nün (ISF) Gazze Şeridi'nde konuşlanacağı bölgelere dahi saldırı düzenleme özgürlüğünü saklı tutmak istediğini bildirdi. Ayrıca, Hamas'ın elindeki silahların sadece depolanması yerine tamamen imha edilmesi konusunda ısrarcı olduğu kaydedildi.
Yol haritasının önemli maddelerinden biri, Hamas'ın silahlarının toplanarak Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi'nin (NCAG) denetiminde kalmasını öngörüyor. Ancak İsrail, tarafların yol haritası kapsamındaki taahhütlerini yerine getirip getirmediğini denetleyecek olan Uluslararası Doğrulama Komitesi'nde (IVC) Katar ve Türkiye'nin yer almasına şiddetle karşı çıktı. Bu durum, bölgedeki diplomatik dengeler açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Barış Kurulu yetkilileri, yol haritasının ne zaman yürürlüğe gireceğine dair henüz kesin bir tarih belirlenmediğini ifade etti. Sürecin, İsrail ve Hamas'ın yol haritasının uygulanmasına yönelik bir takvim belirleyeceği 14 günlük bir periyotla başlaması bekleniyor.
Gazze Barış Sürecinin Kökenleri ve Aktörleri
Gazze'deki barış süreci, Ekim 2025'te yürürlüğe giren ve esir takası ile insani yardımların artırılmasını öngören ilk ateşkes anlaşmasıyla başlamıştı. Ancak İsrail'in saldırıları ve yardım girişine yönelik kısıtlamalar devam etmiş, bu da sürecin ilerlemesini engellemişti. ABD Başkanı Donald Trump'ın liderliğindeki Barış Kurulu, bu karmaşık süreci yönetmek ve kalıcı bir çözüm bulmak amacıyla Eylül 2025'te önerilmiş ve Ocak 2026'da resmi olarak kurulmuş uluslararası bir organizasyondur. Barış Kurulu'nun Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov, süreçte kilit bir rol oynarken, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair de kurulun Gazze İcra Kurulu üyesi olarak görev yapmaktadır. Bu kurul, Gazze'nin savaş sonrası yönetimi, yeniden inşası ve güvenliği konularında önemli sorumluluklar üstlenmektedir.
Bölgesel İstikrar ve Diplomatik Çıkmazlar
İsrail'in Gazze ateşkes yol haritasına yönelik itirazları, bölgedeki kırılgan barış çabalarını yeni bir çıkmaza sokma potansiyeli taşıyor. Özellikle Türkiye ve Katar'ın Uluslararası Doğrulama Komitesi'nde yer almasına karşı çıkılması, bu ülkelerin arabuluculuk rolünü ve bölgesel etkilerini hedef alıyor. Bu durum, Gazze'nin gelecekteki yönetimi ve silahsızlandırılması konularındaki derin anlaşmazlıkları bir kez daha gözler önüne seriyor. Yol haritasının uygulanması, sadece İsrail ve Hamas arasındaki uzlaşıya değil, aynı zamanda uluslararası toplumun ve arabulucu ülkelerin diplomatik baskılarına da bağlı olacak. Bölgesel istikrarın sağlanması ve insani krizin sona erdirilmesi için tüm tarafların yapıcı bir diyalog sürdürmesi hayati önem taşıyor.
Anlık Nokta Editoryal Değerlendirmesi:İsrail'in ateşkes yol haritasına getirdiği bu itirazlar, Gazze'deki barış sürecinin ne denli karmaşık ve çok boyutlu olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır. Türkiye ve Katar gibi önemli arabulucuların dışlanma talebi, diplomatik çözüm arayışlarını zorlaştıracak ve bölgesel gerilimi artırma riski taşımaktadır. Sürecin ilerlemesi için uluslararası toplumun daha güçlü ve kararlı bir duruş sergilemesi gerekmektedir.
İsrail, yol haritasında yer alan, ordusunun saldırılarını tamamen durdurması, Hamas silahlarının depolanması yerine imha edilmesi ve Uluslararası Doğrulama Komitesi'nde Türkiye ile Katar'ın yer alması maddelerine itiraz etmektedir.
Barış Kurulu, ABD Başkanı Donald Trump liderliğinde, Gazze'deki çatışmayı sona erdirmek ve bölgenin yeniden inşası ile yönetimi için bir barış planını denetlemek amacıyla kurulmuş uluslararası bir organizasyondur.
Türkiye ve Katar, Gazze'deki demilitarizasyon görüşmelerinde Mısır ve ABD ile birlikte arabulucu ve garantör devletler arasında yer almaktadır. İsrail'in bu ülkelerin Uluslararası Doğrulama Komitesi'nde yer almasına karşı çıkması, muhtemelen bu ülkelerin Hamas ile olan ilişkileri veya İsrail'in kendi güvenlik endişeleriyle ilgili bir pozisyon almasından kaynaklanmaktadır.
Gazze ateşkes anlaşmasının ilk aşaması 10 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, esir takası ve insani yardımların artırılmasını öngörmekteydi. Ancak İsrail'in saldırıları ve yardım girişine yönelik kısıtlamalar devam etmiştir.
