Teknolojinin baş döndürücü hızla ilerlediği günümüzde, yapay zeka (YZ) hayatımızın her alanına nüfuz etmeye devam ediyor. Ancak, bu teknolojik devrimin en çok hissedildiği kuşaklardan biri olan Gen Z (1997-2012 doğumlular), YZ araçlarına olan yaklaşımlarında beklenmedik bir dönüşüm yaşıyor. Başlangıçtaki merak ve benimseme, yerini giderek artan bir endişe ve hatta tepkiye bırakıyor.
Gençlerin YZ ile İlişkisi Neden Değişiyor?
Silikon Vadisi'nin büyük dil modelleri tabanlı sohbet robotlarını (ChatGPT gibi) her şeyin kaçınılmaz geleceği olarak lanse etmesinden bu yana geçen birkaç yıl, özellikle Gen Z'nin üzerinde önemli bir baskı oluşturdu. Birçok teknoloji trendinde olduğu gibi, YZ araçlarının benimsenmesinde de gençlerin ön saflarda yer alması şaşırtıcı değil. Ancak, OpenAI ve Google gibi teknoloji devlerinin sunduğu olumlu anlatıların aksine, yapılan anketler Gen Z öğrencilerinin ve çalışanlarının YZ'ye yönelik kültürel tepkinin önemli bir parçasını oluşturduğunu gösteriyor. Bu gençler, kendilerine zorla dayatıldığını hissettikleri YZ odaklı gelecekten derin bir hoşnutsuzluk ve hatta kızgınlık duyuyorlar.
İş Kaybı Korkusu ve Sosyal Baskı Ağır Basıyor
Gençlerin YZ'ye yönelik olumsuz tutumları, tembelce kestirme yollar arayan bir nesil stereotipinin çok ötesine geçiyor. Onların itirazları, YZ ve genel olarak teknoloji endüstrisine yönelik daha geniş bir tepkinin yansıması olarak görülüyor. Bu durum, ülke genelinde veri merkezlerine karşı oluşan partizan olmayan bir harekete ve Silikon Vadisi'nin YZ çılgınlığını destekleyen CEO'lar ile politikacılara yönelik tehditlere kadar uzanıyor.
Los Angeles'ta yaşayan 27 yaşındaki sanat öğretmeni Meg Aubuchon, kendisinin ve akranlarının büyük bir kısmının sohbet robotu araçlarından tamamen kaçınma eğiliminde olduğunu belirtiyor. Aubuchon, "Bu durum, daha az kazançlı olsa bile, YZ kullanmak zorunda kalmayacağım bir kariyere daha sıkı sarılmak istememe neden oluyor" diyor.
Çelişkili Mesajlar ve Kaybedilen Gençlik
Akademiden giderek acımasızlaşan bir iş piyasasına adım atan gençler, imkansız bir çelişkiyle yüzleşiyorlar. Bir yandan bu araçların milyonlarca işi ortadan kaldıracağı söylenirken, diğer yandan geride kalmamak için bu araçları kullanmaları gerektiği telkin ediliyor. COVID-19 pandemisi nedeniyle gençliklarının yıllarını kaybetmiş olmalarının ardından, sohbet robotları ve üretken YZ ile dolu bir dünyada yol almak zorunda kalan ilk yeni yetişkin nesli onlar. Tüm bu karmaşanın ortasında, Silikon Vadisi'nin trilyon dolarlık YZ benimseme baskısı, çevresel etkiler, dezenformasyon, akademik dürüstlük, sosyal doku ve duygusal refah üzerindeki iyi belgelenmiş etkilerine dair korkularıyla çatışıyor.
Aubuchon, "Beni en çok korkutan şey insan üzerindeki etkisi, çünkü bu bireysel düzeyde ve insanların birbirleriyle nasıl ilişki kurduğunu etkiliyor; ister ilişki kurma yetenekleri, isterse de temel iletişim becerileri olsun" diye ekliyor.
Etik Kaygılar ve Sektörden Ayrılışlar
Bilgisayar bilimleri eğitimi alan ve büyük bir Silikon Vadisi şirketinde bulut altyapı mühendisi olarak üç yıl çalışan 25 yaşındaki Sharon Freystaetter, YZ çılgınlığı başladığında etik kaygılar ve veri merkezlerinin çevresel etkileri üzerine duyduğu endişeler nedeniyle şirketten ayrıldığını belirtiyor. Artık teknoloji sektörünü tamamen bırakmış olan Freystaetter, sohbet robotlarından kaçındığını ve uygulamalardaki YZ özelliklerini mümkün olduğunca devre dışı bıraktığını söylüyor. Freystaetter, "Yakın çevremdeki herkes YZ kullanmıyor ve aktif olarak buna karşı çıkıyor, bilgisayar bilimlerinde olan ve aslında kullanmak zorunda oldukları arkadaşlarım dışında" diyor. Teknoloji işleri aramaya başladığında ise, iş tanımlarında sürekli olarak "bu işi almak için YZ kullanmanız gerekiyor" gibi ibarelerle karşılaştığını ekliyor.
Eleştirel düşünme ve sosyal becerileri baltalayan sohbet robotları hakkındaki korkular, genç yetişkinlerin büyük çoğunluğunun sohbet robotu araçlarını düzenli olarak kullandığını kabul etmesine rağmen, birçok grup arasında yaygın olarak görülüyor. Yakın zamanda yapılan bir Harvard-Gallup araştırmasına göre, Amerika Birleşik Devletleri'nde ankete katılan genç yetişkinlerin %74'ü ayda en az bir kez sohbet robotu kullandığını belirtiyor.
