Küresel havacılık sektörü, Şubat ayı sonunda başlayan İran merkezli çatışmaların tetiklediği jet yakıtı maliyetlerindeki aşırı artış ve tedarik zinciri aksamaları nedeniyle ciddi bir daralma sürecine girdi. Havacılık veri şirketi Cirium verilerine göre, son iki hafta içinde hava yolu şirketleri Mayıs ayı planlarından yaklaşık 2 milyon koltuğu çıkarırken, toplamda 12 bin uçuş iptal edildi. Bu süreçte Türk Hava Yolları (THY), operasyonel kapasitesini en fazla azaltan hava yolu şirketi olarak öne çıktı.
Krizin merkezinde enerji tedariki ve Hürmüz Boğazı var
Jet yakıtı fiyatlarının iki katına çıkması ve Körfez bölgesindeki önemli havalimanlarının kapanması, Avrupa ile Asya arasındaki uçuş trafiğinin yaklaşık üçte birini olumsuz etkiledi. Özellikle enerji tedarikinde Hürmüz Boğazı'na bağımlı olan Asya bölgesi, İran tehdidi ve ABD deniz ablukası nedeniyle sevkiyatların durma noktasına gelmesinden en ağır darbeyi aldı. Sektördeki bu belirsizlik, hava yolu şirketlerini daha az yakıt tüketen uçaklara yönelmeye ve operasyonel planlarını revize etmeye zorladı.
Dev şirketlerde küçülme dalgası
Yakıt krizi küresel devleri de strateji değişikliğine itti. Lufthansa, Mayıs-Ekim döneminde 20 bin uçuşu iptal edeceğini duyururken, Delta Air Lines ikinci çeyrekte uçuş ağını yüzde 3,5 oranında daralttı. EasyJet ve Virgin Atlantic ise kârlılık konusunda uyarıda bulundu. THY ise 10 Nisan tarihinde yaptığı açıklamada, nakit rezervlerini korumak amacıyla 2025 yılı net karından temettü dağıtmama kararı aldığını duyurmuştu. Uzmanlar, Körfez bölgesindeki aksaklıkların sürmesi halinde THY'nin stratejik hub avantajının kritik bir rol oynayacağını, ancak sektör genelindeki vadeli etkilerin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
