Amerika Birleşik Devletleri'nin kırsal bölgeleri, büyük veri merkezi yatırımlarının cazibesiyle karşı karşıya. Maine'deki eski bir kağıt fabrikası arazisi örneğinde olduğu gibi, geliştiriciler yüksek maaşlı işler vaat ederken, uzmanlar bu tesislerin gerçek istihdam katkısını, enerji ve su tüketimini ve çevresel etkilerini sorguluyor. Bu durum, geçtiğimiz ay Maine Valisi Janet Mills'in, veri merkezlerine yönelik bir moratoryum yasa tasarısını, vaat edilen iş imkanlarını gerekçe göstererek veto etmesiyle daha da belirginleşti.
Maine'deki Dönüşüm ve Tartışmalar
Maine'in Portland'ın yaklaşık 108 kilometre kuzeybatısında yer alan kırsal Jay kasabasında bulunan Androscoggin kağıt fabrikası, 2020'deki bir hamur kazanı patlamasının ardından kalıcı olarak kapanarak yaklaşık 1.500 kişiyi işsiz bırakmıştı. 1,4 milyon metrekarelik bu tesis, 2023 yılında JGT2 Redevelopment ve diğer holding şirketlerinin ortak girişimiyle satın alındı. Geliştirici Tony McDonald liderliğindeki ekip, üç yıl boyunca fabrikanın makinelerini söküp Pakistan'a gönderdi ve endüstriyel alanı yeniden satış için temizledi. McDonald'a göre, bu yeniden satış anlaşması 2026 yılının başlarında kesinleşerek Jay'i, Amerika'daki dev veri merkezleri üzerindeki son tartışma noktalarından biri haline getirdi.
Maine, yıl boyunca nispeten serin sıcaklıkları, esnek arazi kullanım yasaları ve ülkedeki en yüksek sekizinci oran olan yüzde 54'lük yenilenebilir enerji karışımı nedeniyle veri merkezi geliştiricileri için özellikle cazip bir konum. Eyalet genelinde planlanan birkaç veri merkezi projesi bulunuyor. Bu durum, eyalet yasama organını, 20 megawatt'tan fazla güç tüketen tüm veri merkezi projeleri için 18 aylık bir izin ve inşaat moratoryumu emri veren bir yasa tasarısı çıkarmaya sevk etti. Milletvekilleri, veri merkezlerinin yerel ekonomiler, elektrik şebekesi ve çevre üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla inşaatları durdurmak istedi.
Ancak, ülkenin ilk örneği olacak bu yasa tasarısı, geçtiğimiz ay Maine Valisi Janet Mills tarafından veto edildi. Vali Mills, vetosunda tek bir baskın nedeni gösterdi: istihdam. Kapanan kağıt fabrikası arazisi için önerilen 550 milyon dolarlık tesisin, en büyük işverenini kaybetmiş bir kasabada 125 ila 150 kalıcı, yüksek maaşlı pozisyon yaratacağını savundu.
Ulusal Eğilim ve Uzman Görüşleri
Maine'deki fabrika kasabalarından Indiana'daki çiftlik bölgelerine ve Teksas'taki Abilene dışındaki çöl arazilerine kadar, veri merkezi geliştiricileri yerel yönetimlere 'Bizi getirin, ihtiyacımız olanı sağlayın, vergi indirimleri ekleyin ve işler arkasından gelecektir' mesajını veriyor. 35'ten fazla eyalet, bu sektörü çekmek için teşvikler ve daha fazlasını sunarak yanıt verdi.
Devasa endüstriyel tesislerin vaat ettikleri uzun vadeli ekonomik kazanımları gerçekten sağlayıp sağlamadığına dair çok az araştırma bulunuyor, ancak ilk raporlar aksini gösteriyor. Uzmanlar, kırsal toplulukların genellikle veri merkezlerinin bir bölgeyi nasıl etkileyebileceğini doğru bir şekilde değerlendirecek hükümet uzmanlığına sahip olmadığını belirtiyor. Pew Research Center'ın yakın tarihli verilerine göre, ABD'deki planlanan veri merkezlerinin yüzde 67'si kırsal alanlara yönelirken, yüzde 39'u ise şu anda hiç veri merkezi bulunmayan ilçelere gidiyor. Veri merkezi geliştirme hızla ölçeklenirken, ülke genelindeki kırsal toplulukların aslında iş değil, geçici olarak orta büyüklükte bir restoran kadar insanı istihdam eden, enerji ve su tüketen endüstriyel tesisler edindiği açıkça ortaya çıkıyor.
Tony McDonald, başlangıçta fabrikayı Godfrey Forest Products adlı bir yönlendirilmiş yonga levha şirketine satmayı planlamıştı ve bu proje yaklaşık 150 kişiyi istihdam edecekti. Federal tarifeler bu projenin finansal desteğini ortadan kaldırınca, McDonald kendisine gelen teklifleri değerlendirmeye başladı. McDonald, 'Bize ulaşan çoğu kişi, sadece lafta kalıyordu' dedi. Kendisinin 'veri merkezi kovboyları' olarak adlandırdığı, yedi büyük teknoloji şirketinden birini müşteri olarak iddia eden ve yeni bir veri merkezi inşa etmek için yer arayan birçok kişiden telefon aldığını belirtti.
Uzman Analizi:Veri merkezi yatırımlarının kırsal bölgelere yayılımı, yerel ekonomiler için potansiyel bir can simidi gibi görünse de, haberdeki bulgular bu vaatlerin sorgulanması gerektiğini ortaya koyuyor. Vali Mills'in istihdam gerekçesiyle veto ettiği moratoryum, kısa vadeli iş yaratma potansiyeli ile uzun vadeli çevresel ve ekonomik sürdürülebilirlik arasındaki gerilimi gözler önüne seriyor. Kırsal toplulukların, bu enerji ve su yoğun tesislerin gerçek maliyetlerini ve kalıcı istihdam katkılarını doğru bir şekilde değerlendirebilmesi için daha fazla uzmanlık ve şeffaflığa ihtiyaç duyduğu açıktır.
