Zonguldak'ın Ereğli ilçesinde 19 Kasım 2023 tarihinde şiddetli fırtına nedeniyle askeri mendireğe çarparak batan Kafkametler isimli kuru yük gemisinde hayatını kaybeden 12 mürettebat, felaketin üçüncü yıl dönümünde düzenlenen törenle yad edildi. Karadeniz'in çetin doğa koşullarında yaşanan bu büyük denizcilik faciası, üzerinden geçen zamana rağmen hem koca bir kenti hem de Türk denizcilik camiasını yasa boğmaya devam ediyor.
Kdz. Ereğli Belediyesi tarafından geçen yıl denizcilerin anısını yaşatmak amacıyla kurulan özel anıt önünde gerçekleştirilen anma törenine, faciada yakınlarını kaybeden aileler, yerel mülki amirler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan program, katılımcıların anıta karanfil bırakması ve edilen dualarla duygusal anlara sahne oldu.
Karadeniz Ereğli Açıklarında Yaşanan Denizcilik Faciasının Arka Planı
Bundan tam üç yıl önce, Rusya'nın Temruk limanından aldığı yükü İzmir'e ulaştırmak üzere seyir halinde olan Kafkametler isimli gemi, Batı Karadeniz'i esir alan devasa bir fırtınanın ortasında kalmıştı. Meteorolojik uyarıların en üst seviyeye çıkarıldığı o gün, dev dalgalarla mücadele eden gemi Kdz. Ereğli limanı açıklarında sürüklenerek askeri mendireğe çarpmış ve kısa süre içinde sulara gömülmüştü.
Yaşanan felaketin ardından başlatılan arama kurtarma çalışmaları, Karadeniz'in hırçın dalgaları ve olumsuz hava muhalefeti nedeniyle son derece güç şartlar altında yürütülmüştü. Günler süren operasyonlar sonucunda gemi mürettebatından bazılarının naaşlarına ulaşılırken, aralarında kaptanların da bulunduğu bazı denizcilere ise tüm aramalara rağmen ulaşılamamıştı. Bu durum, aradan geçen üç yıla rağmen acının tazeliğini korumasındaki en temel etkenlerden biri olarak öne çıkıyor.
Denizcilik sektörünün en tecrübeli isimlerini ve mürettebatını yutan bu kaza, liman güvenliği, fırtına anında açık denizde seyir ve demirleme politikaları üzerine ulusal düzeyde kapsamlı tartışmaları da beraberinde getirmişti. Uzmanlar, Karadeniz'in ani hava değişimlerinin ticari gemiler üzerindeki risklerine defalarca dikkat çekerken, Kafkametler faciası bu alandaki en acı ve maliyetli derslerden biri olarak kayıtlara geçti.
Kdz. Ereğli Belediyesinin ve Yerel Yönetimlerin Anma Programındaki Mesajları
Törende kürsüye gelen Karadeniz Ereğli Belediye Başkanı Halil Posbıyık, aradan geçen üç yıla rağmen o sabahın acısının ilk günkü gibi yüreklerde hissedildiğini vurguladı. Başkan Posbıyık, kaybedilen 12 canın sadece birer gemi personeli olmadığını, arkalarında yıkık hayaller, gözü yaşlı eşler ve evlatlar bırakan aileler olduğunu ifade ederek hatıralarının daima yaşatılacağını belirtti.
Öte yandan törende konuşma yapan Karadeniz Ereğli Kaymakamı Fatih Yılmaz ise ölümün kaçınılmaz bir gerçek olduğunu ancak bazı kayıpların yarattığı travmanın çok daha derin olduğunu dile getirdi. Kaymakam Yılmaz, özellikle 7 kahraman denizcinin naaşına ulaşılamamış olmasının ailelerin ve tüm kentin yüreğinde iyileşmez bir yara bıraktığını, ailelerin çocuklarının mezarlarını ziyarete edememesinin acıyı kat kat artırdığını kaydetti.
Yerel protokolün ve halkın geniş katılımıyla gerçekleşen bu buluşma, sadece bir yas töreni olmanın ötesinde, denizcilik mesleğinin ne denli büyük riskler barındırdığını toplumsal hafızada taze tutan bir toplumsal dayanışma anına dönüştü. Törenin sonunda okunan Kur'an-ı Kerim dualarının ardından katılımcılara helva ikram edilerek program sonlandırıldı.
Kafkametler Gemisi Faciasında İsmi Yaşatılan Denizciler Kimlerdir
Karadeniz'in dondurucu sularında hayatını kaybeden 12 mürettebatın her biri, Türk denizcilik sektöründe uzun yıllar hizmet vermiş deneyimli isimlerden oluşuyordu. Kdz. Ereğli Belediyesi tarafından inşa edilen ve adları ölümsüzleştirilen anıtta; Kaptan Cemal Turan, 2. Kaptan Hıfzı Turhan, Baş Makinist Veli Özel ve 2. Makinist Göksel Özel yer alıyor.
Anıtta ayrıca Usta Makinist Cüneyt Aygen, Telsiz Zabiti Berke Çamurtaş, Usta Gemici Satılmış Uslu, Usta Gemici İsmail Kaptan, Gemici Mustafa Nacar, Güverte Sorumlusu Tamer Özer, Yağcı Ömer Hebip ve Aşçı Metin Usta'nın isimleri yazılı bulunuyor. Bu isimler, her yıl 19 Kasım tarihinde düzenlenen resmi anma etkinlikleriyle ve ailelerinin gözyaşlarıyla anılmaya devam ediyor.
Mürettebatın aileleri ve mesai arkadaşları, kaybettikleri sevdiklerinin adının yazılı olduğu anıta her yıl karanfiller bırakarak denizcilik kaderinin bu en acı yüzüyle bir kez daha yüzleşiyor. Yerel yönetimler, bu anıtın sadece bir vefa borcu olmadığını, aynı zamanda denizde can veren tüm emekçilerin hatırasına saygı duruşu niteliği taşıdığını her fırsatta yineliyor.
Karadeniz'de Benzer Faciaların Önlenmesi İçin Hangi Adımlar Atılıyor
Kafkametler faciası sonrasında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile ilgili denizcilik otoriteleri, Batı Karadeniz hattındaki liman manevraları ve fırtına protokolleri üzerinde sıkı denetim mekanizmaları devreye soktu. Ani hava değişimlerinin yaşandığı Karadeniz havzasında, ticari gemilerin liman dışı demirleme sahalarındaki güvenlik standartları yeniden masaya yatırıldı.
Bununla birlikte, meteorolojik uyarı sistemlerinin gemi kaptanlarına ulaşma hızı ve liman başkanlıklarının çıkış izinlerindeki inisiyatif sınırları daha katı kurallara bağlandı. Uzmanlar, fırtına alarmı verilen günlerde deniz trafiğinin geçici olarak durdurulmasının hayati önem taşıdığını, benzer faciaların bir daha yaşanmaması için teknolojik takip sistemlerinin en üst düzeyde kullanılması gerektiğinin altını çiziyor.
Piyasa aktörleri ve denizcilik sendikaları da gemi personelinin sosyal hakları, çalışma saatleri ve kriz anı eğitimlerinin artırılması yönündeki taleplerini yüksek sesle dillendirmeyi sürdürüyor. 12 denizcinin hatırası, sadece duygusal anma törenleriyle değil, aynı zamanda deniz güvenliği standartlarının iyileştirilmesi yönündeki idari ve hukuki adımlarla da yaşatılmaya çalışılıyor.