Gazze'ye insani yardım taşıyan filolarının uluslararası sularda İsrail güçlerince durdurulmasının ardından gözaltına alınan pro-Filistinli aktivistler, alıkonuldukları süre boyunca kötü muameleye maruz kaldıklarını iddia etti. 21 Mayıs Perşembe günü İsrail'den sınır dışı edilmelerinin ardından ülkelerine dönen aktivistlerin ifadeleri üzerine Kanada, Almanya ve İspanya hükümetleri, vatandaşlarının yaralandığını ve 'korkunç istismara' uğradığını bildirirken, İsrail hapishane servisi 22 Mayıs Cuma günü bu iddiaları yalanlayarak tüm gözaltıların yasalara uygun yapıldığını savundu.
Global Sumud Filosu (GSF) adı altında geçen hafta Türkiye'den yola çıkan 50'den fazla tekne, İsrail'in Gazze'ye uyguladığı deniz ablukasını delerek gıda ve tıbbi yardım ulaştırmayı hedefliyordu. İsrail hükümeti, bu eylemi Filistinli silahlı grup Hamas'a hizmet eden bir 'halkla ilişkiler gösterisi' olarak nitelendirmiş ve 18-19 Mayıs Pazartesi-Salı günleri Kıbrıs'ın batısında komandolarına gemilere çıkma emri vermişti. Gözaltına alınan aktivistler, İsrail gemilerine nakledilerek Aşdod limanına getirilmiş ve ardından İsrail hapishanesine sevk edilmişti.
Uluslararası Tepkiler ve Yaralanma Raporları
Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, 22 Mayıs Cuma günü yaptığı açıklamada, 'İsrail'de gözaltına alınan Kanadalıların korkunç istismarı hakkında yetkililerinden bilgi aldığını' belirtti. Anand, 'Kanada, İsrail'deki Kanadalıların ciddi kötü muamelesini kesinlikle kınıyor. Bu vahim istismardan sorumlu olanlar hesap vermelidir' ifadelerini kullandı. Almanya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise, konsolosluk yetkililerinin 21 Mayıs Perşembe günü İstanbul'a varan Alman aktivistlerle görüştüğünü ve birçoğunun yaralı olduğunu rapor ettiğini bildirdi. Sözcü, Alman vatandaşlarına insanca muamelenin 'mutlak bir öncelik' olduğunu vurgulayarak, 'yapılan iddiaların bazıları ciddi olduğu için tam bir açıklama bekliyoruz' dedi. İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares de, 44 İspanyol aktivistten dördünün yaralanmaları nedeniyle tıbbi tedavi gördüğünü açıkladı.
Aktivistlerin Detaylı İddiaları
Global Sumud Filosu organizatörleri, 22 Mayıs Cuma günü yaptıkları açıklamada, 'En az 15 cinsel saldırı vakası, tecavüz de dahil. Yakın mesafeden plastik mermiyle vurulma. Onlarca kişinin kemikleri kırıldı' şeklinde iddialarda bulundu. Sınır dışı edildikten sonra gazetecilere konuşan aktivistler de benzer şikayetleri dile getirdi. 22 Mayıs Cuma günü Paris'e dönen Fransız aktivist Meriem Hadjal, 'Cinsel şiddete ve elle tacize maruz kaldım. Vuruldum, tokatlandım, dokunuldum, kaburgalarıma diz darbesi aldım, saçlarım çekildi. Saatlerce travma yaşadım' dedi. 21 Mayıs Perşembe günü Roma'ya dönen İtalyan aktivistlerden gazeteci Alessandro Mantovani, nakliye konteynerlerinden yapılmış bir gözaltı tesisinde İsrail güçleri tarafından dövüldüğünü ve burayı 'terör yeri' olarak tanımladığını aktardı. İtalyan milletvekili Dario Carotenuto da benzer muamelelerden bahsetti. İstanbul havalimanında konuşan İngiliz aktivist Richard Johan Anderson ise, 'Dövüldük, işkence gördük, sistematik olarak insanlıktan çıkarıldık ve... Filistinlilerin her gün yaşadıklarından küçük bir tat aldık' ifadelerini kullandı.
İsrail'den Yanıt ve Hukuki Süreç
İsrail merkezli hak grubu Adalah, avukatlarının Aşdod limanında yüzlerce aktivistle görüştüğünü ve İsrail makamları tarafından uygulanan 'aşırı şiddetle ilgili çok sayıda şikayet' aldığını bildirdi. Grup, 'ciddi, yaygın yaralanmalar' olduğunu ve en az üç kişinin hastaneye kaldırıldığını belirtti. Ancak İsrail hapishane servisi, çeşitli iddiaların 'yanlış ve tamamen gerçek dışı' olduğunu savundu. Servis, 'Tüm mahkumlar ve gözaltındakiler yasalara uygun olarak, temel haklarına tam saygı gösterilerek ve profesyonel ve eğitimli hapishane personelinin denetimi altında tutulmaktadır' açıklamasını yaptı. Ayrıca, 'Tıbbi bakım, profesyonel tıbbi değerlendirmeye ve sağlık bakanlığı yönergelerine uygun olarak sağlanmaktadır' denildi. İsrail ordusu ise konuyla ilgili yorum için iletişime geçildi.
Bakan Ben Gvir'in Görüntüleri ve Uluslararası Kınama
Hafta başında, İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir'in (İsrail hapishane servisi ve polis gücünden sorumlu) paylaştığı bir video nedeniyle İsrail, aralarında İngiltere'nin de bulunduğu 20'den fazla ülke tarafından kınandı. Video, Ben Gvir'in kelepçeli filo aktivistleriyle alay ettiğini gösteriyordu.
Uzman Analizi:Gazze'ye yardım filosu aktivistlerinin gözaltında kötü muamele gördüğü iddiaları, İsrail'in uluslararası alandaki imajını olumsuz etkileme potansiyeli taşımaktadır. Uluslararası hukuk ve insan hakları standartları çerçevesinde şeffaf bir soruşturma yürütülmesi, hem iddiaların aydınlatılması hem de bölgesel gerilimin yönetilmesi açısından kritik önem taşımaktadır. Bu tür olaylar, Gazze ablukası ve Filistin-İsrail çatışmasına dair uluslararası kamuoyunun dikkatini yeniden çekmektedir.
