İsrail, Gazze'ye sembolik yardım götüren bir filo ile gelen yüzlerce Filistin yanlısı aktivisti gözaltına aldıktan sonra sınır dışı ettiğini doğruladı. Bu gelişme, İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir'in, elleri arkadan bağlı bir şekilde diz çökmüş aktivistlerle alay eden bir videosunun yayınlanmasının ardından uluslararası tepkilerin artmasına neden oldu.
Uluslararası Baskı ve Diplomatik Adımlar
Perşembe günü Birleşik Krallık, İsrail'in Londra Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Daniela Grudsky Ekstein'ı olay nedeniyle çağırdığını açıkladı. Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, bu adımın Ben Gvir'in 'Global Sumud Flotilla'ya katılanlarla alay etme eylemine yönelik güçlü kınamayı yansıttığı belirtildi. Bakanlık ayrıca, gözaltı koşullarından derin endişe duyulduğunu ve İsrailli yetkililerden açıklama talep edildiğini vurgulayarak, tüm ilgili kişilerin haklarının korunması yönündeki yükümlülüklerin altını çizdi.
Benzer şekilde, Polonya da Varşova'daki İsrail Maslahatgüzarı'nı çağırdı. Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski sosyal medyadan yaptığı açıklamada, vatandaşlarının muamelesine yönelik 'öfkesini' dile getirmek ve 'İsrail hükümeti üyesinin kesinlikle uygunsuz davranışları için özür talep etmek' istediğini belirtti. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü daha sonra, filoda yer alan iki Polonya vatandaşının geri döneceğini ve Ben Gvir'in Polonya'ya girişinin yasaklanması yönünde bir talepte bulunulduğunu bildirdi.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise Perşembe günü yaptığı açıklamada, AB'den Ben Gvir'e yönelik yaptırımları değerlendirmesini istediğini söyledi. Tajani, bu talebin, 'aktivistleri uluslararası sularda ele geçirerek en temel insan haklarını ihlal edecek şekilde taciz ve aşağılamaya maruz bırakma' gibi 'kabul edilemez eylemler' nedeniyle yapıldığını belirtti.
ABD, Fransa, Yunanistan, Hollanda, Kanada ve İrlanda'dan da kınama açıklamaları geldi. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu da Ben Gvir'in eylemlerini eleştirerek, bunların 'İsrail'in değerleriyle uyumlu olmadığını' ifade etti. Londra'daki İsrail Büyükelçiliği'nden yapılan açıklamada ise, videonun Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ve Dışişleri Bakanı Gideo Sa'ar gibi üst düzey siyasi figürler tarafından kınandığı ve İsrail hükümetinin politikasını temsil etmediği belirtildi.
Aktivistlerin İfadeleri ve Yaralanma İddiaları
Perşembe günü, filoda yer alan İtalyan siyasetçi Dario Carotenuto ve gazeteci Alessandro Mantovani, önce Atina'ya uçtuktan sonra Roma Fiumicino Leonardo da Vinci Uluslararası Havalimanı'na varışlarının ardından görüntülendi. Gazetecilere konuşan Carotenuto, İsrail'e vardıktan sonra darp edildiklerini söyledi. Gözaltındaki tutukluları temsil eden İsrail merkezli bir hak grubu olan Adalah ise daha önce 'ağır, yaygın yaralanmalar' olduğunu ve en az üç kişinin tedavi için hastaneye kaldırıldığını bildirmişti. İsrail makamları bu iddialara ilişkin henüz bir yorum yapmadı.
Ülkelerin Vatandaşlarını Geri Getirme Çabaları
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ülkesinin hem Türk vatandaşlarını hem de üçüncü ülke katılımcılarını Türkiye'ye getirecek özel uçuşlar düzenlediğini söyledi. İspanya Dışişleri Bakanı, İsrail'deki diplomatlarının yaklaşık 44 İspanyol filo üyesinin yerel saatle 15:00'te (BST 12:00) İsrail'den ayrılacağı bilgisini aldığını belirtti. İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee ise, gözaltına alınan 15 İrlanda vatandaşının Türkiye'ye uçurulmasının beklendiğini açıkladı. Sınır dışı edilen İrlandalı vatandaşlar arasında İrlanda Cumhurbaşkanı Catherine Connolly'nin kız kardeşi Dr. Margaret Connolly de bulunuyor.
İsrail Dışişleri Bakanlığı sözcüsü yaptığı açıklamada, 'PR filosuyla gelen tüm yabancı aktivistler İsrail'den sınır dışı edildi. İsrail, Gazze'ye yönelik yasal deniz ablukasının hiçbir şekilde ihlal edilmesine izin vermeyecektir' dedi.
Filo ve Müdahale Detayları
Geçen Perşembe günü Türkiye'den yola çıkan ve sembolik miktarda yardım taşıyan 50'den fazla tekneden oluşan Global Sumud Flotilla (GSF), 40'tan fazla ülkeden 430 kişiyi taşıyordu. İsrail, bu eylemi 'Hamas'ın hizmetindeki bir PR gösterisi' olarak nitelendirdi. Pazartesi sabahı, silahlı İsrail deniz komandoları, Gazze kıyısından yaklaşık 250 deniz mili (460 km) uzaklıkta, Kıbrıs'ın batısındaki uluslararası sularda filoyu durdurmaya başladı. Bu bölge, İsrail'in deniz ablukası altındadır.
İngiliz vatandaşı Malcolm Ducker'ın kızı Clare Azzougarh, babasının gözaltına alınan İngiliz vatandaşlarından biri olduğunu ve ne olup bittiğine dair hiçbir bilgiye sahip olmadıklarını BBC Radio 4'e anlattı. Azzougarh, babasının Ketziot hapishanesine götürüldüğünü bildiklerini ancak bunun dışında tamamen karanlıkta olduklarını belirtti. Emekli bir RAF pilotu olan babasının daha önce de bir filoda yer aldığını ancak bu yılki tutuklamaların 'aşırı şiddette bir tırmanış' olduğunu ekledi. Azzougarh, İngiliz hükümetinin tepkisinin 'sözlerden fazlası olması gerektiğini' ve 'boş çıktığını' ifade ederek, 'eylemlere ihtiyaçları olduğunu' vurguladı.
