Putin'den Zelenskiy'ye Görüşme Teklifi: Uzun Vadeli Barış Anlaşması Şartı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 9 Mayıs Zafer Günü etkinliklerinin ardından Kremlin Sarayı'nda gazetecilere yaptığı kapsamlı açıklamada, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile uzun vadeli bir barış anlaşmasının nihai olarak imzalanması koşuluyla görüşmeye hazır olduğunu bildirdi. Putin, Ukrayna'dan gelen insansız hava aracı tehditlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, ABD Başkanı Donald Trump'ın insani gerekçelerle sunduğu iki günlük ateşkes ve esir takası önerisini kabul ettiklerini ancak Kiev'den henüz somut bir yanıt alamadıklarını da vurguladı.

Ukrayna ile Gerilim ve Ateşkes Çabaları

Putin, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy'nin '9 Mayıs Zafer Günü kutlamalarında Moskova'ya Ukrayna insansız hava araçlarını göndereceği' yönündeki açıklamaları hakkında, 'Görüyorsunuz ki ben buradayım. Rusya Savunma Bakanlığı provokasyon yapıldığına dair henüz bir rapor sunmadı' dedi. Zafer Günü kapsamında Moskova'da düzenlenen askeri geçit töreninin silahlar ve askeri araçlar olmadan gerçekleştirilmesine ilişkin bilgi veren Rusya Devlet Başkanı, bu kararın yalnızca güvenlik gerekçesiyle değil, öncelikle Rus ordusunun Ukrayna ordusunu nihai olarak yenilgiye uğratmaya odaklanması gerektiği düşüncesiyle alındığını ifade etti.

Putin, Zelenskiy'nin tehdit içeren açıklamalarının ardından kutlama etkinliklerini hedef alacak bir girişim olması halinde Rusya Savunma Bakanlığı ile Rusya Dışişleri Bakanlığının Kiev'e büyük füze saldırıları düzenlemek zorunda kalabileceklerine ilişkin açıklamalar yaptığını anımsattı. Bununla da yetinmediklerini belirten Putin, Çin, Hindistan ve ABD dahil bazı ülkelerin yönetimleriyle bu konuda temaslarda bulunduklarını aktardı. 'Kimseyle ilişkilerimizi kötüleştirmek veya daha da gerginleştirmek gibi bir niyetimiz yok. Kiev'deki tüm komuta ve karar alma merkezlerinin birçok ülkenin diplomatik misyonlarına yakın konumda bulunması nedeniyle (Kiev'in vurulması halinde) sorun yaşanabilirdi' ifadelerini kullandı.

Tüm bu görüşmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın, iki günlük ek ateşkes ve bu süre içinde savaş esirlerinin takasına yönelik inisiyatif ortaya koyduğunu anlatan Putin, bunu 'Nazizme karşı ABD ile ortak kazanılan zafere duyulan saygı ve açıkça insani nitelikteki düşüncelerle gerekçelendirilen haklı bir öneri olduğu için' hemen kabul ettiklerini dile getirdi. Putin, 5 Mayıs'ta Ukrayna tarafına 500 Ukraynalı askerin yer aldığı bir esir değişimi listesi sunduklarını ancak Kiev'in doğrudan takasa hazır olmadığını açıkça bildirdiğini söyledi. Ukrayna tarafının Trump'ın önerisine yanıt vereceğini umduklarını aktaran Putin, ancak şu ana kadar Kiev'den bu yönde bir teklif gelmediğini ifade etti. Trump ile Zafer Günü dolayısıyla 8-9 Mayıs'taki ateşkes planlarını telefonda görüştüklerini belirten Putin, Trump'ın bu planı desteklediğini, Kiev'den ise başlangıçta herhangi bir yanıt gelmediğini daha sonra farklı bir tarih önerildiğini dile getirdi.

Zafer Günü'nün Anlamı ve Diplomatik Temaslar

9 Mayıs Zafer Günü'nün Rusya için öneminin altını çizen Putin, '9 Mayıs, klavyeli enstrümanların çalındığı bir komedi şovu değil. Bizim için kutsal bir gün. Çünkü buradaki her aile acı çekti. Sovyetler Birliği'nin zafer için yaptığı 27 milyon fedakarlığı sayarsak, Rusya neredeyse insanının yüzde 70'ini kaybetti. Bu da yaklaşık 19 milyon insan. Burada şaka yapmıyoruz. Ateşkesi iki gün boyunca önerdik ve hiçbir tepki olmadı. Sonra birdenbire bununla ilgili bazı oyunlar başladı. Biz bu oyunu oynamıyoruz' şeklinde konuştu. Rusya'nın bu yıl Zafer Günü'ne kimseyi davet göndermediğini ancak kimsenin katılımını da yasaklamadığını ifade eden Putin, 9 Mayıs için Moskova'ya gelen yabancı liderlerin cesaret gösterdiğini bildirdi.

Slovakya Başbakanı Robert Fico'nun kendisine Zelenskiy'den özel bir mesaj getirmediğini anlatan Putin, Zelenskiy'nin kendisiyle görüşmeye hazır olduğuna dair ifadelerini pek çok defa duyduğunu belirtti. Zelenskiy ile görüşmeyi hiçbir zaman reddetmediğinin altını çizen Putin, Moskova'da ya da üçüncü bir ülkede görüşebileceklerini yineledi. Uzun vadeli bir perspektif için tasarlanmış bir barış anlaşması konusunda nihai anlaşmalara varılması durumunda görüşme yapabileceğini dile getiren Putin, 'Bu görüşmede bir şeyler imzalanmalı ve nihai bir nokta konulmalı. Müzakere yapılmamalı' dedi. ABD'nin Ukrayna konusuna samimi bir şekilde bir çözüm aradığını belirten Putin, bu konunun öncelikle Rusya ve Ukrayna'nın meselesi olduğunu vurguladı.

Bölgesel İlişkiler ve Uluslararası Müzakereler

Putin, Rusya hakkında olumsuz açıklama yapmamış herhangi bir kişiyi Avrupa Birliği'nin (AB) Moskova ile müzakerecisi olarak görmeye hazır olduklarını belirterek, AB-Rusya müzakereleri için eski Almanya Başbakanı Gerhard Schröder'in adaylığını tercih edilebilir bulduğunu söyledi. Putin, İran çevresindeki çatışmanın hem Tahran hem de diğer Körfez ülkeleriyle olan iyi ilişkileri nedeniyle Rusya'yı zor bir duruma soktuğunu kaydederek, İran çevresindeki durumun tırmanması halinde 'herkesin zarar göreceği' yorumunu yaptı.

Ermenistan'ın AB'ye katılma planlarının 'özel bir değerlendirme gerektirdiğini' ifade eden Putin, Rusya'nın Ermeni halkına fayda sağlayan her şeyi destekleyeceğini kaydetti. Putin, Ermenistan yetkililerinin AB'ye katılma konusunda referandum düzenleyebileceğini ve halkın bunu desteklemesi durumunda Rusya'nın 'karşılıklı yarar sağlayan ve akıllı bir boşanma' sürecine başlayabileceğini ifade etti.