Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ilgili uluslararası kurumların uzun süredir yürüttüğü diplomatik ve hukuki müzakereler neticesinde, ABD'den Türkiye'ye iadesi sağlanan 100 tarihi eser İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde düzenlenen resmi bir törenle kamuoyuna tanıtıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katılımıyla gerçekleştirilen tanıtım toplantısında, yaklaşık 70 yıl önce Anadolu topraklarından yasa dışı yollarla kaçırılan paha biçilmez varlıkların yurda dönüşü, Türk müzecilik tarihi açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
Anadolu Topraklarından Kaçırılan Eserlerin Yıllar Süren Hukuki Mücadelesi
Geçmiş onlarca yıl boyunca kaçak kazılar ve yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan Anadolu kökenli eserlerin tespiti, ilgili birimlerin Interpol ve Amerikan adli makamlarıyla yürüttüğü ortak çalışmalarla titizlikle yürütüldü.
Nitekim sürecin perde arkasına bakıldığında, eserlerin iadesi için sadece diplomatik kanalların değil, aynı zamanda uluslararası müzayedecilik ve koleksiyonerlik ekosistemindeki mülkiyet zincirlerinin de hukuki açıdan titizlikle incelendiği görülüyor.
Boubon Antik Kenti Eserleri Aynı Çatı Altında Buluştu
Aynı program kapsamında hayata geçirilen ve farklı ülke koleksiyonlarına dağılmış Boubon kökenli nadide eserleri yeniden bir araya getiren Kaçış Yok Boubon sergisinin açılışı da gerçekleştirildi.
Bununla birlikte, antik kentin tahrip edilen mabetlerinden yıllar önce koparılan heykellerin ve kabartmaların kendi coğrafyasında sergilenmesi, kültürel mirasın korunması bilinci açısından uluslararası alanda emsal teşkil eden bir organizasyon olarak öne çıkıyor.
Kültür Varlığı Kaçakçılığıyla Mücadelede Yeni Stratejiler
Bakanlık yetkililerinin aktardığı verilere göre, son yıllarda hız kazanan iade operasyonları yalnızca ABD ile sınırlı kalmayıp Avrupa'nın farklı başkentlerindeki müzeler ve özel koleksiyonlarla yürütülen müzakereleri de kapsıyor.
Öte yandan konunun uzmanlarının özellikle dikkat çektiği bir diğer boyut ise, Türkiye'nin son dönemde kültürel diplomasiyi etkin bir baskı unsuru olarak kullanması ve kaçak eser pazarındaki yasal boşlukları uluslararası hukuk zemininde ustalıkla kapatması oldu.
İstanbul Arkeoloji Müzelerindeki Serginin Ziyaretçi Takvimi
Yurda getirilen 100 müstesna eser ve Boubon sergisinin parçaları, önümüzdeki aylarda yerli ve yabancı araştırmacıların yanı sıra geniş halk kitlelerinin ziyaretine açık tutulacak.
Gelişmelerin bir sonraki aşamasında ise, iadesi beklenen diğer önemli koleksiyonlar için hem müzakere masasındaki hukuki dosyaların güncellenmesi hem de sahadaki denetim mekanizmalarının uluslararası standartlara uyumlaştırılması hedefleniyor.
