Türk Neonatoloji Derneği tarafından düzenlenen 33. Ulusal Neonatoloji Kongresi'nde, yenidoğan sağlığını tehdit eden aşı karşıtlığı ve topuk kanı taramalarının reddi konuları masaya yatırıldı. Dernek Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ömer Erdeve, özellikle sosyal medyadaki bilgi kirliliğinin aileleri yanlış yönlendirerek bebeklerin sağlığını riske attığını belirterek, bilimsel temelli uygulamaların hayati önemine dikkat çekti.
Topuk Kanı Taramalarında Bilgi Kirliliği Endişesi
Prof. Dr. Ömer Erdeve, bazı ailelerin topuk kanı aldırma konusunda tereddüt yaşadığını ve bu durumun temelinde yatanın sosyal medyadaki yanlış bilgiler olduğunu vurguladı. Erdeve, 'Topuk kanı alınmasının çocuklarda ileride kısırlığa bile neden olacağı' gibi iddiaların tamamen asılsız olduğunu ifade etti. Yenidoğan bebeklerden alınan bir damla kanın, çocuğun hayatını kurtarabilecek kritik hastalıkların erken teşhisinde anahtar rol oynadığının altını çizen Prof. Dr. Erdeve, bu uygulamanın bebeğe hiçbir zararının olmadığını, aksine hayat kurtarıcı bir müdahale olduğunu kaydetti.
Sağlık Bakanlığı'nın tarama programları kapsamında yapılan topuk kanı testlerinin, hastalıklar henüz bulgu vermeden ortaya çıkarılmasını sağladığını dile getiren Erdeve, örnek olarak tiroit hormonu eksikliğini gösterdi. 'Eğer çocuğunuzda tiroit hormonu eksikliği varsa ve 14'üncü günden önce tedaviye başlarsanız, çocuğunuzda zeka geriliği olmuyor. Ancak bunu 3'üncü aydan sonra fark edersek, artık çocuğunuz hiçbir tedaviye yanıt vermez' sözleriyle erken teşhisin önemini vurguladı. Bu hastalıkların önlenebilir olduğunu ve zeka geriliği, körlük, sağırlık gibi ömür boyu düzeltilemeyecek majör etkilere yol açabileceğini de sözlerine ekledi.
Aşı Karşıtlığı ve Prematüre Bebeklerin Hassasiyeti
Prof. Dr. Erdeve, Türkiye'deki prematüre doğum oranının dünya ortalamasının üzerinde, yüzde 12'lerde olduğunu belirterek, bu yüksek oranın aşılamanın önemini daha da artırdığını söyledi. 'Aşı otizm yapar', 'Kısırlık yapar' gibi söylemlerin hiçbir bilimsel dayanağı olmadığını kesin bir dille ifade eden Erdeve, aşının hayat kurtaran ve toplumlar için olmazsa olmaz bir koruyucu hekimlik uygulaması olduğunu belirtti. Salgınlar başladıktan sonra birçok şey için geç kalınabileceği uyarısında bulundu.
Özellikle 400-600 gram ağırlığında doğan prematüre bebeklerin, bağışıklık sistemlerinin henüz tam olgunlaşmamış olması nedeniyle enfeksiyonlara karşı daha hassas bir risk grubunu oluşturduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Erdeve, prematüre bebeklerde aşılamanın özel bir önemi olduğunu vurguladı. 'Aşılar, bu bebekler için yalnızca rutin bir uygulama değil, yaşamı koruyucu temel bir müdahaledir' diyen Erdeve, solunum yolu enfeksiyonları başta olmak üzere birçok enfeksiyonun prematüre bebeklerde daha ağır seyrettiğini ve hastane yatışlarına yol açabildiğini belirtti. 'Bebek çok küçük, aşı ağır gelir mi?' endişesinin aksine, prematüre bebeklerin enfeksiyona çok yatkın ve ölüme daha yakın olduğunu, bu nedenle zamanında aşılanmaları gerektiğini söyledi. Standart çocukluk çağı aşılarının büyük çoğunluğunun prematüre bebeklerde güvenle uygulanabildiğini de sözlerine ekledi.
Uzman Analizi:
Türk Neonatoloji Derneği'nin bu uyarısı, halk sağlığı açısından kritik bir dönemeçte olduğumuzu gösteriyor. Bilimsel kanıtlara dayalı tıbbi uygulamaların, özellikle de yenidoğan sağlığı gibi hassas bir alanda, asılsız iddialarla gölgelenmesi ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu tür açıklamalar, ebeveynlerin doğru bilgiye ulaşmasını sağlayarak, önlenebilir hastalıkların önüne geçilmesi ve toplum sağlığının korunması adına büyük önem taşımaktadır.
