5 Mayıs 2026 Salı günü, Birleşik Krallık'taki Google DeepMind çalışanları, yapay zeka teknolojilerinin ABD ve İsrail orduları tarafından kullanılmasını engellemek amacıyla sendikalaşma kararı aldı. İletişim İşçileri Sendikası (CWU) ve Unite the Union'ı temsilcileri olarak tanıyan bir mektup, Google'ın Birleşik Krallık ve İrlanda'dan sorumlu yönetici müdürü Debbie Weinstein'a iletildi. Sendikalaşma çabasının temelinde, Google'ın yapay zeka konusundaki etik standartlarına uyulması, teknolojinin nasıl paraya dönüştürüldüğü, ürünlerin ne işe yaradığı ve kimlerle işbirliği yapıldığı gibi konular yer alıyor. CWU ulusal teknoloji sorumlusu John Chadfield, sendikalaşma sürecinin, çalışanların giderek sağırlaşan bir yönetime karşı taleplerini toplu olarak daha güçlü bir şekilde iletmelerini sağlayacağını belirtti.
Sendikalaşma Süreci ve Gerekçeleri
Sendikalaşma girişimi, Google'ın ana şirketi Alphabet'in Şubat 2025'te, etik yönergelerinden silah geliştirme ve gözetim gibi amaçlarla yapay zeka kullanımına karşı verdiği taahhüdü kaldırmasıyla başladı. Kimliğini gizli tutan bir DeepMind çalışanı, birçok çalışanın 'yapay zekayı insanlığın yararına sorumlu bir şekilde inşa etme' sloganına inandığını ve gelinen noktanın, inşa edilen yapay zeka modellerinin daha fazla askerileştirilmesi yönünde olduğunu ifade etti. Bu endişe, sektör genelinde de yankı buluyor. Şubat ayının sonlarında, DeepMind ve OpenAI çalışanları, ABD Savunun Bakanlığı'nın yapay zekanın otonom silahlarda veya ABD vatandaşlarının kitlesel gözetiminde kullanılmasını reddeden Anthropic'i tedarik zinciri riski olarak tanımlaması üzerine Anthropic'i destekleyen açık bir mektup imzaladı. Geçtiğimiz hafta The New York Times, Google'ın Pentagon'a yapay zekasını 'herhangi bir yasal hükümet amacı' için kullanma izni veren bir anlaşmaya girdiğini bildirdi. Cuma günü ABD Savunma Bakanlığı, Google, SpaceX, OpenAI ve Microsoft dahil olmak üzere yedi önde gelen yapay zeka şirketiyle sınıflandırılmış ağlarda modellerini kullanmak üzere anlaşmalara vardığını doğruladı. Yaklaşık 600 ABD merkezli Google çalışanı bu anlaşmaya itiraz eden bir mektup imzaladı. DeepMind çalışanı, 'herhangi bir yasal amaç' maddesinin belirsizliğinden dolayı etkisiz olabileceğini düşünüyor.
Google'ın Savunması ve Gelecek Adımlar
Google, bu anlaşmalarla ilgili yorum talebine hemen yanıt vermedi. Şirket daha önce hükümet kuruluşlarıyla yaptığı anlaşmaları savunmuştu. Google sözcüsü Jenn Crider, geçtiğimiz hafta The New York Times'a yaptığı açıklamada, ulusal güvenliği desteklemek için yapay zeka hizmetleri ve altyapısı sağlayan geniş bir önde gelen yapay zeka laboratuvarları, teknoloji ve bulut şirketleri konsorsiyumunun bir parçası olmaktan gurur duyduklarını belirtmişti. Crider ayrıca, yapay zekanın uygun insan gözetimi olmadan iç kitle gözetimi veya otonom silahlar için kullanılmaması gerektiği konusunda özel ve kamu sektörü fikir birliğine bağlı kaldıklarını ekledi. 2021'de ABD'deki Google çalışanları, Alphabet İşçileri Sendikası'nı kurdu. Bu sendika, Alphabet tarafından toplu pazarlık amacıyla tanınmasa da, daha önce Google yüklenicileri adına anlaşmalar müzakere etmeyi başardı. DeepMind çalışanı, Birleşik Krallık'taki çalışanların sendikalaşmayı başarması halinde, Google'dan İsrail ordusuyla olan uzun süreli sözleşmesini geri çekmesini talep edeceklerini ve yapay zeka ürünlerinin nasıl kullanılacağına dair daha fazla şeffaflık ve otomasyonun mümkün kıldığı işten çıkarmalarla ilgili bir güvence arayacaklarını belirtti. Google'ın görüşmelere yanaşmaması durumunda, çalışanlar bir tahkim komitesinden şirketi sendikaları tanımaya zorlamasını isteyecek. Yılın başından bu yana hem Anthropic hem de OpenAI, Londra'daki operasyonlarında büyük ölçekli genişlemeler duyurdu. CWU, DeepMind'daki sendikalaşma çabasının bu laboratuvarlardaki çalışanları benzer eylemlere teşvik etmesini umuyor. Chadfield, 'Bu konuşmalar yaşanıyor. Diğer öncü laboratuvarlardaki çalışanlar, Google DeepMind çalışanlarının yaptıklarını gördü. Onlar da bizden yardım istiyorlar' dedi.
