İzmir ilinin Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nın çelikhane bölümünde 9 Kasım tarihinde meydana gelen şiddetli patlamanın ardından başlatılan kapsamlı arama kurtarma çalışmaları nihayet sona erdi.
Fabrika sahasında günlerdir aralıksız sürdürülen enkaz kaldırma ve arama faaliyetlerinin son aşamasında, kayıp olarak aranan işçi Barış Güney'in cansız bedenine ulaşıldı ve böylece felaketin acı bilançosu netleşti.
Habaş Çelikhane Bölümünde Meydana Gelen Patlamanın Kronolojisi
9 Kasım tarihinde İzmir Aliağa bölgesindeki endüstriyel tesisin çelikhane ünitesinde henüz belirlenemeyen bir nedenle büyük bir patlama meydana gelmiş ve tesisin kritik bölümleri adeta harabeye dönmüştü.
Patlamanın hemen ardından olay yerine çok sayıda arama kurtarma, sağlık ve itfaiye ekibi sevk edilmiş, bölgede iş güvenliği uzmanları eşliğinde devasa bir tahkikat ve kurtarma operasyonu başlatılmıştı.
Olayın ilk gününden itibaren fabrikanın çeşitli noktalarında mahsur kalan işçilere ulaşmak için ekipler zamanla yarışmış, ancak patlamanın şiddeti nedeniyle enkaz altındaki çalışmalar son derece riskli ve yavaş ilerlemişti.
Günler süren titiz çalışmalar sonucunda enkaz altındaki son kişiye de ulaşılmasıyla birlikte, sahada yürütülen arama kurtarma faaliyetleri resmi olarak sonlandırıldı ve alan tamamen emniyet şeridine alındı.
Adli Tıp Kurumu Tarafından Gerçekleştirilen Dna Eşleştirme Süreci
Adalet Bakan Yardımcısı Can Tuncay'ın daha önceki günlerde yaptığı açıklamalarda özellikle üzerinde durduğu kayıp işçi Barış Güney için arama çalışmaları enkazın en riskli noktalarında yoğunlaştırılmıştı.
Patlamanın ardından yaşamını yitiren işçilerden alınan biyolojik örnekler üzerinde Adli Tıp Kurumu'nda gerçekleştirilen ilk DNA eşleştirme çalışmalarında Barış Güney'e ait net bir bulguya ve eşleşmeye ulaşılamamıştı.
Enkaz altında olabileceği ihtimali üzerinde durulan Güney'in bulunması için uzman ekipler titizlikle çalışmış ve ulaşılan son cenaze, kimlik tespiti için acilen Adli Tıp Kurumu morguna nakledilmişti.
Adli Tıp uzmanlarının gerçekleştirdiği detaylı DNA incelemesi sonucunda enkazdan çıkarılan cenazenin kayıp işçi Barış Güney'e ait olduğu kesinleşmiş ve bu durum resmi makamlarca da teyit edilmiştir.
Sanayi Tesislerinde İş Güvenliği ve Denetim Mekanizmaları
İzmir Aliağa bölgesindeki bu büyük demir çelik fabrikasında yaşanan felaket, ağır sanayi kollarındaki iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeniden Türkiye'nin en üst düzey gündem maddesi haline getirdi.
Çelikhane gibi yüksek ısı, basınç ve tehlikeli kimyasal süreçlerin bir arada bulunduğu endüstriyel tesislerde alınması gereken önlemlerin yeterliliği, sivil toplum kuruluşları ve meslek odaları tarafından sorgulanmaya başlandı.
Geçmiş yıllarda benzer ağır sanayi bölgelerinde yaşanan emsal kazalar hatırlatılırken, denetim mekanizmalarının etkinliği ve işverenlerin yasal yükümlülükleri konusundaki eksiklikler masaya yatırıldı.
Uzmanlar, ağır sanayi kollarında sıfır kaza hedefiyle hareket edilmesi gerektiğini, periyodik denetimlerin ve teknik kontrollerin aksatılmadan sürdürülmesinin hayati önem taşıdığını her fırsatta dile getirmektedir.
Yetkili Makamların Başlattığı Adli ve İdari Soruşturma Boyutu
Olayın ardından İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde çok yönlü bir adli soruşturma başlatılmış olup, patlamanın kök nedenini belirlemek üzere bilirkişi heyeti görevlendirilmiştir.
Fabrika yönetiminin, teknik mühendislerin ve iş güvenliği sorumlularının ifadelerine başvurulurken, tesisteki üretim hatlarının son bakım tarihlerine ait tüm evraklar inceleme altına alınmıştır.
İdari açıdan ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri sahada incelemeler yaparak tesisin ruhsat ve çalışma koşullarının mevzuata uygunluğunu ayrıntılı bir şekilde raporlamaktadır.
Yürütülen bu kapsamlı soruşturmaların tamamlanmasının ardından kusurlu bulunan kişi ya da kurumlar hakkında yasal sürecin en kısa sürede işletilmesi beklenmektedir.
Bölge Ekonomisine ve Çalışan Haklarına Yönelik Yansımalar
Aliağa gibi Türkiye'nin en önemli demir çelik ve liman merkezlerinden birinde yaşanan bu büyük facia, bölgedeki sanayi çalışanları arasında derin bir endişe ve tedirginlik yaratmıştır.
Fabrikada çalışan binlerce işçi ve aileleri, iş güvenliği tedbirlerinin artırılmasını talep ederken, üretim faaliyetlerinin durdurulmasının bölge ekonomisine ve istihdama olası etkileri de tartışılmaktadır.
Sendikalar ve işçi temsilcileri, ağır sanayi kollarında çalışanların haklarının korunması ve çalışma ortamlarının insani koşullara uygun hale getirilmesi için acil eylem planları çağrısında bulunmaktadır.
Önümüzdeki günlerde fabrikanın güvenli çalışma koşulları sağlanana kadar kapalı kalması ve yapılacak iyileştirme çalışmaları sonrasında kademeli olarak üretime dönmesi öngörülmektedir.
