Yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesi, uluslararası güvenlik ve biyoteknoloji alanlarında yeni tartışmaları ve savunma stratejilerini beraberinde getiriyor.
Stanford Üniversitesi kökenli girişim şirketi Radical Numerics, internet bağlantısına ihtiyaç duymadan çalışan ve yapay zeka tarafından tasarlanan patojenleri tespit edebilen Omnii Defense adlı yeni bir uç model geliştirdiğini duyurdu.
Radical Numerics Tarafından Geliştirilen Omnii Defense Modelinin Teknik Özellikleri
Omnii Defense, taşınabilir bir dizüstü bilgisayar ve USB tabanlı bir gen dizileyici ile doğrudan sahada kullanılabilmesi için özel olarak tasarlandı.
Sistem, internet bağlantısının bulunmadığı veya zayıf olduğu bölgelerde bile doğal ya da yapay olarak üretilmiş patojenleri hızlı bir şekilde tarayabiliyor.
Girişimin kurucu ortağı ve Üst Yöneticisi Eric Nguyen, biyosavunma alanının siber güvenlik sektörüne kıyasla geride kaldığını belirterek bu teknolojinin önemine dikkat çekiyor.
Şirket yönetimi, kötü niyetli aktörlerin yapay zeka araçlarını kullanarak tehlikeli biyolojik silahlar geliştirebileceği yönündeki küresel uyarılar karşısında bu savunma mekanizmasını hayata geçirdiklerini ifade ediyor.
Stanford Üniversitesi Araştırmacılarının Biyoteknoloji Sektöründeki Rolü
Radical Numerics şirketinin kurucuları, Stanford Üniversitesindeki doktora çalışmaları sırasında açık kaynaklı DNA temel modelleri olan Evo ve Evo-2 projelerinde yer alan deneyimli araştırmacılardan oluşuyor.
San Francisco merkezli girişim, geçtiğimiz aylarda DNA'nın ötesinde RNA, proteinler ve epigenetik sinyaller gibi farklı biyolojik bilgileri bir araya getiren yeni genom dili modeli Omnii'yi tanıttı.
Ekim ayında şirket, Omnii modelini kullanarak ilaca dirençli bir E. coli suşunu hedef alan özel bakteriyofajlar ürettiğini ve bu kokteylin ABD Gıda ve İlaç Dairesinden alınan özel izinle bir hastanın tedavisinde kullanıldığını açıkladı.
Bu süreçte bir diğer biyoteknoloji girişimi olan Tabula Bioscience ile ortaklık kurulmuş olsa da, bu iş birliğinin ilk duyuruda yer almaması Harvard genetikçisi George Church'ün şirketteki danışmanlık görevinden istifa etmesine yol açtı.
Omnii Defense Tehdit Skoru Nasıl Hesaplıyor?
Yeni yazılım aracı, genetik bir dizi üzerinde birden fazla tahmin yürüterek dizinin patojenik olma ihtimalini ve yapay zeka tarafından üretilip üretilmediğini analiz ediyor.
Sistem, doğallıktan uzak olma olasılığını ve işlevsel tahminleri birleştirerek genoma sıfır ile bir arasında değişen bir tehdit skoru atıyor.
Eski nesil biyosavunma araçları, bilinen organizmaların genetik dizilerini mevcut kütüphanelerle karşılaştırarak çalışırken, Omnii yapay zeka tabanlı örüntü tanıma yeteneği sayesinde tam eşleşme arama zorunluluğunu ortadan kaldırıyor.
Böylece sistem, genetik imlası değiştirilmiş olsa bile tehlikeli diziler arasındaki benzerlikleri başarıyla tespit edebiliyor.
Saha Araştırmacısı Olmayanlar İçin Bu Teknoloji Ne Anlama Geliyor?
Omnii Defense, halk sağlığı yetkililerinin ve araştırma laboratuvarlarının küresel çapta ortaya çıkabilecek biyolojik tehlikeleri erken aşamada fark etmesini hedefliyor.
Modelin internet bağlantısı gerektirmemesi, gelişmiş altyapıya sahip olmayan uzak sahalarda görev yapan ekiplerin doğrudan analiz yapabilmesini sağlıyor.
Brod Enstitüsü Mikrobiyom Programı Patojen Gözetim Direktörü Bronwyn MacInnis, teknolojinin potansiyelini olumlu bulmakla birlikte, bir sinyalin tespit edilmesinin patojenin gerçek dünyada ne derece tehlikeli olduğunun anlaşılması için tek başına yeterli olmadığını vurguluyor.
Uzmanlar, yapay zekanın sunduğu imkanların kötü niyetli kullanımlarına karşı tetikte olunması gerektiğini ancak tespit edilen verilerin klinik sonuçlarının dikkatle incelenmesi gerektiğini belirtiyor.
Sisteme Erişim ve Gelecek Dönem Değerlendirme Süreci Nasıl İşleyecek?
Omnii Defense modeline şu aşamada yalnızca önceden onaylanmış harici test kullanıcıları ve bağımsız değerlendiriciler erişebiliyor.
Radical Numerics, sistemin performansını artırmak ve güvenilirliğini test etmek amacıyla ulusal laboratuvarlar ve devlet kurumları ile ortak çalışmalar yürütüyor.
Önümüzdeki dönemde modelin kapsamının genişletilmesi ve bağımsız bilim insanlarının denetimine açılması planlanıyor.
Biyogüvenlik alanındaki bu yeni girişimlerin, gelecekte siber güvenlik tedbirlerine benzer şekilde küresel bir standart haline gelmesi bekleniyor.
