Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ekim ayında patlak veren ve Türkiye ayaklarına kadar uzanan yaklaşık 100 milyon liralık büyük finansal vurgun skandalının arka planı netleşmeye başladı. Bursa dahil Türkiye'nin dört bir yanında geniş şube ağına sahip olan TAB Gıda'nın Kıbrıs operasyonlarını yürüten TAB Ltd. şirketinde gerçekleşen olay, iş dünyasında büyük bir şaşkınlık yarattı. Mahkeme kayıtlarına ve emniyet birimlerinin yürüttüğü kapsamlı soruşturma dosyasına göre, devasa vurgunun bizzat şirketin kendi üst düzey yöneticilerinden biri tarafından organize edildiği ortaya çıktı.
Ekim ayında hesaplardaki olağan dışı hareketliliği fark eden şirket yönetiminin acil olarak hem Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti makamlarına hem de Türkiye'deki adli mercilere başvurmasıyla süreç resmen başladı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma çerçevesinde Asayiş Şube Müdürlüğü Dolandırıcılık Büro Amirliği ekipleri tarafından derinlemesine bir operasyon başlatıldı. Elde edilen ilk bulgular, kurumsal yapıların iç denetim mekanizmalarındaki bazı hassas noktaların nasıl suiistimal edilebildiğini gözler önüne serirken, ulusal düzeyde genişleyen bir gözaltı dalgasını da beraberinde getirdi.
Tab Gıda Kıbrıs Operasyonunda Görevlendirilen Yöneticinin Hileli Planı
Soruşturma dosyasında yer alan bilgilere göre olayın merkezindeki isim, şubat ayında şirketin Kıbrıs operasyonlarının başına getirilen 36 yaşındaki B.D. oldu. Yeni görevine başladıktan henüz bir ay sonra tehlikeli planını devreye soktuğu öne sürülen şüpheli yönetici, kurumsal onay mekanizmalarındaki prosedürleri kendi lehine kullanmaya başladı. Şirketin hiçbir şekilde almadığı dış hizmetleri ve danışmanlık kalemlerini alınmış gibi gösteren sahte fatura ve evraklar hazırlayan B.D., bu belgeleri düzenli olarak İstanbul'daki genel merkeze onay için gönderdi.
Genel merkezden gelen onayların ardından fatura tutarları ve ödeme emirleri üzerinde manipülasyonlar yaptığı tespit edilen B.D.'nin, bu sistematik yöntemle şirket hesaplarından toplam 99 milyon 374 bin Türk lirasını kendi kontrolündeki farklı hesaplara aktardığı belirlendi. Kurum içindeki operasyonel yetkilerini kendi menfaati doğrultusunda suistimal eden yöneticinin, aylık finansal raporlama dönemlerinde bu açıkları ustaca gizlediği ve denetimlerden bir süre bu şekilde kaçmayı başardığı tespit edildi.
- TAB Gıda bünyesindeki Kıbrıs operasyonlarında şubat ayında göreve gelen B.D., bir ay içinde sistemi suiistimal etmeye başladı.
- Şirketin hiç almadığı hizmetler alınmış gibi gösterilerek İstanbul genel merkezinden onay alındı.
- Toplamda 99 milyon 374 bin lira tutarındaki kamu ve şirket kaynağı sahte evraklarla farklı hesaplara yönlendirildi.
Uluslararası Para Trafiği ve Üç Paravan Şirket Ağı
Hesaplardaki olağan dışı nakit akışını ve usulsüzlükleri fark eden şirket yönetiminin ihbarı üzerine olay iki koldan soruşturulmaya başlandı. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde başlatılan adli soruşturma kapsamında kısa sürede gözaltına alınan B.D., çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi. Olayın Türkiye ayağını devralan İstanbul Emniyet Müdürlüğü ekipleri ise paranın izini sürmek için kapsamlı bir mali analiz gerçekleştirdi. Yapılan teknik incelemelerde, Kıbrıs'tan çıkarılan fonların Türkiye'de E.G. adına kurulan üç ayrı paravan şirketin hesaplarına aktarıldığı saptandı.
Paranın izini kaybettirmek ve resmi makamları yanıltmak amacıyla şüphelilerin yakınlarına ait çok sayıda banka hesabı arasında karmaşık bir transfer ağı kurulduğu belirlendi. Bu trafik sırasında paranın yaklaşık 30 milyon liralık kısmının Türkiye'deki yerleşik şüpheliler tarafından komisyon adı altında çekildiği, kalan 70 milyon liranın ise yeniden Kıbrıs'taki yöneticiye farklı kanallarla iade edildiği tespit edildi. Mali suçlar uzmanları, paravan şirketlerin kuruluş tarihlerinin ve hesap hareketlerinin bu vurgun için özel olarak tasarlandığını doğruladı.
Yasa Dışı Bahis Sitelerinde Kaybedilen Milyonlar
Soruşturma dosyasındaki en çarpıcı ve sarsıcı detaylardan biri de Türkiye'den yeniden Kıbrıs'a gönderilen devasa fonların akıbetine ilişkin oldu. Emniyet ve mahkeme kayıtlarına yansıyan bilgilere göre, tutuklu bulunan eski yönetici B.D., kendisine iade edilen paranın 14 milyon lirasını yasa dışı bahis sitelerinde harcayarak kaybetti. Kurumsal bir şirketin öz kaynaklarının böylesine riskli ve yasadışı alanlarda heba edilmesi, olayın sadece bir zimmet suçundan ibaret olmadığını, aynı zamanda ciddi bir zaaf ve bağımlılık boyutunu da barındırdığını ortaya koydu.
Mali polis ekipleri, bahis sitelerine aktarılan paraların son kuruşuna kadar takip edilmesi için MASAK ile koordineli bir çalışma yürüttü. Şüphelilerin dijital materyalleri üzerinde yapılan incelemelerde, yasa dışı bahis platformlarıyla gerçekleştirilen transferlerin dekontlarına ulaşıldı. Bu durum, vurgunun boyutunu ekonomik bir zimmet vakasından çıkararak organize bir mali suç şebekesinin faaliyet alanına taşıdı.
Dört İlde Düzenlenen Şafak Operasyonları ve Gözaltı Dalgası
Elde edilen mali veriler ve teknik takipler sonucunda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, şebekenin Türkiye'deki diğer üyelerine yönelik eş zamanlı operasyon talimatı verdi. İstanbul merkezli olmak üzere Hatay, Siirt ve Tekirdağ'ı kapsayan dört farklı ilde gerçekleştirilen şafak baskınlarında toplam 11 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı. Emniyetteki sorgu ve parmak izi işlemleri tamamlanan şüphelilerden 10'u Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edilirken, 1 şüphelinin Hatay'daki adli işlemlerinin devam ettiği bildirildi.
Soruşturmayı yakından takip eden hukukçular ve sektör temsilcileri, yaşanan bu felaketin kurumsal denetim standartlarının ne denli hayati olduğunu bir kez daha kanıtladığını belirtiyor. Bursa başta olmak üzere ülkenin pek çok bölgesinde faaliyet gösteren dev markaların iç kontrol süreçlerini sıkılaştırması beklenirken, adli makamların önümüzdeki günlerde dosyayı daha da genişleterek yeni gözaltı kararları alabileceği ifade ediliyor.