Düzce'nin hafızasında silinmeyen izler bırakan 12 Kasım 1999 Kaynaşlı merkezli 7.2 büyüklüğündeki depremin üzerinden tam 27 yıl geçti.
Vali Selçuk Aslan Makas, anma yıl dönümü vesilesiyle yaptığı kapsamlı açıklamada, bölgenin sismik gerçekliğine dikkat çekerek vatandaşları tedbirli olmaya ve yatay mimari disiplinine sıkı sıkıya bağlı kalmaya çağırdı.
12 Kasım 1999 Felaketinin Hafızalardaki Yeri ve Kayıplar
Tarihin kaydettiği en büyük kara depremlerinden biri olan 12 Kasım 1999 felaketi, 17 Ağustos Marmara Depreminin üzerinden henüz 87 gün geçmişken saat 18.57'de tüm şiddetiyle Düzce'yi vurdu. Kaynaşlı merkezli meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki sarsıntı, şehrin altyapısını ve yapı stoğunu derinden sarsarken resmi rakamlara göre 316'sı Kaynaşlı ilçesinden olmak üzere toplam 845 vatandaşın hayatını kaybetmesine yol açtı.
Aynı felakette 2 bin 678 vatandaş yaralanarak uzun süren fiziksel ve psikolojik tedavi süreçlerinden geçerken, şehir adeta haritadan silinme noktasına gelen bir yıkımla yüzleşti. Aradan geçen 27 yıllık zaman zarfında kaybedilen canların acısı taze kalırken, bu büyük trajedi Türkiye'nin afet yönetimi ve yapı denetim mekanizmalarında milat niteliğinde değişimlerin tetikleyicisi oldu.
Geçmişin bu acı tablosu, sadece bir yas günü olarak değil, aynı zamanda sismik bilincin sürekli diri tutulması gereken ulusal bir ders olarak arşivlerdeki yerini korumaktadır.
Gölyaka Depremi ve Bölgenin Değişmez Sismik Gerçekliği
Düzce fayı ve Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın kuzey kolu üzerinde yer alan coğrafya, 1999 felaketinin ardından da sismik hareketliliğini sürdürmeye devam etti.
Nitekim bu durumun en somut örneği, 23 Kasım 2022 tarihinde meydana gelen 5.9 büyüklüğündeki Gölyaka merkezli depremle bir kez daha teyit edildi; neyse ki bu sarsıntıda can kaybı yaşanmadı.
Bununla birlikte 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerde kaybedilen binlerce insanın acısı Türkiye'nin yüreğinde sönmeyen bir kor olarak dururken, tüm bu veriler Düzce'nin birinci derece deprem kuşağında yer aldığını kanıtlamaktadır.
Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın aktif kolları bölgedeki sismik riski sürekli kılmaktadır. 1999 yılındaki 7.2 büyüklüğündeki sarsıntı yapı stoğunun zayıflıklarını acı bir şekilde ortaya koymuştur. 2022 Gölyaka depremi, bölge halkının afet reflekslerini test eden son büyük uyarı olmuştur.
Yıkımdan Yeniden Doğuşa Şehrin İmar Süreci
Yaşanan yıkıcı afetlerin ardından devlet ve millet dayanışmasının en somut örneklerinden biri Düzce'de sergilenmiş, şehir kısa süre içinde yeniden ayağa kaldırılmıştır.
Özellikle 9 Aralık 1999 tarihinde il statüsüne kavuşması, Düzce'ye yönelik merkezi hükümet yatırımlarının ve teşvik mekanizmalarının hızla devreye sokulmasında kilit rol oynamıştır.
Bu idari statü değişikliği sayesinde bölgeye gelen ekonomik kaynaklar, alt yapının yenilenmesi ve sanayi tesislerinin modern deprem yönetmeliklerine göre inşası için seferber edilmiştir.
Yatay Mimari Anlayışı ve Güvenli Şehircilik Hamlesi
Geçmişteki acı tecrübelerden ders çıkaran yerel ve merkezi idare, yeni yerleşim alanlarının planlanmasında tavizsiz bir tutum benimsemiştir.
Alınan tüm idari kararlarda potansiyel risklerin bertaraf edilmesi ana hedef olarak belirlenmiş, dikey mimari yerine yatay mimari anlayışı kentin kimliği haline getirilmiştir.
Eğitimden sağlığa, kültürden sanayiye kadar her alanda sürdürülebilir kalkınma hamleleri hayata geçirilirken, yeni binaların zemin etütleri ve mühendislik hizmetleri sıkı denetimlere tabi tutulmuştur.
Vatandaşlara Yönelik Afet Bilinci ve Gönüllülük Çağrısı
Devletin tüm kurumlarıyla yürüttüğü imar ve iskân çalışmalarının kalıcı başarısı, hiç şüphesiz bireysel toplumsal bilincin varlığına doğrudan bağlıdır.
Valilik makamı tarafından yapılan değerlendirmelerde, deprem gerçeğiyle yaşamanın kaçınılmaz olduğu vurgulanarak vatandaşlara düşen sorumlulukların altı çizilmiştir.
Bu kapsamda tüm Düzceliler, olası afet anlarında profesyonel ekiplere destek olmak ve ilk müdahale kapasitesini artırmak amacıyla AFAD Gönüllüsü olmaya davet edilmiştir.
