Sakarya ili Sapanca ilçesinde yaşayan ve halk arasında Yorgancı Dede olarak tanınan 93 yaşındaki Selahattin Dayal, çeyrek asrı aşan ömrünün 70 yılını iğne ve iplikle geçiriyor. Askerlik yıllarında başladığı zanaatını ilk günkü aşkla sürdüren deneyimli zanaatkâr, ilerleyen yaşına rağmen mesleğinden kopmuyor.
Günümüzde kaybolmaya yüz tutan geleneksel mesleklerin son temsilcileri arasında yer alan Dayal, 25 metrekarelik mütevazı dükkanında oğluyla birlikte ter döküyor. Üç kuşaktır yaşatılmaya çalışılan bu köklü zanaat, sadece bir geçim kaynağı değil aynı zamanda bir yaşam felsefesi olarak öne çıkıyor.
Askerlik Ocağında Başlayan Yedi Asırlık Zanaat Yolculuğu
Selahattin Dayal'ın zanaat hayatı, 1955 yılında vatanî görevini yaptığı Ankara Askerî Hastanesi'nde yastık ve yorgan dikmesiyle başladı. Hiçbir altyapısı olmadan adım attığı bu alanda kısa sürede kabiliyetini gösteren Dayal, terhisinin ardından memleketi Artvin'e dönerek usta çırak ilişkisi içinde kendini geliştirdi.
Bir yıllık yoğun eğitimin ardından kendi iş yerini açan Dayal ailesi, ilerleyen süreçte Sakarya ilinin Sapanca ilçesine yerleşti. Burada 1963 yılında açtığı dükkanla esnaflığa devam eden zanaatkâr, aradan geçen 60 yılı aşkın sürede binlerce eve el emeği yorganlar soktu.
Zanaatının hiçbir aşamasında makine kullanmayan Dayal, tamamen el emeği ve saf yün malzemelerle çalışmayı tercih etti. Geleneksel yöntemlerden taviz vermeyen bu duruş, onun hem yerel hem de ulusal düzeyde tanınan bir usta haline gelmesini sağladı.
Yorgancılıkta Malzeme Seçimi ve El Emeğinin Önemi
Dayal, yorgancılık mesleğinin en temel kuralının dürüstlük ve kaliteli malzeme kullanımı olduğunu her fırsatta dile getiriyor. Çalışmalarında hileli malzeme asla kullanmadığını belirten usta, müşterilerinin kendisine duyduğu güvenin en büyük sermayesi olduğunu vurguluyor.
Genellikle saf yün yorganlar diktiğini aktaran zanaatkâr, fabrikasyon ve silikon ürünlerin piyasayı ele geçirmesine rağmen el emeği ürünlere olan talebin tamamen bitmediğini ifade ediyor. Yaptığı ürünlerin dayanıklılığını yıllar boyunca koruduğunu, onlarca yıllık yorganların bile ilk günkü formunu muhafaza ettiğini söylüyor.
Gözlük bile kullanmadan iğneyi ipliğe geçirebilen 93 yaşındaki usta, fiziksel dinamizmini korumasını yaptığı işe olan sevgisine ve düzenli yaşamına borçlu olduğunu dile getiriyor. Sabah erken saatlerde güne başlayan Dayal, akşam saatlerine kadar dükkanından ayrılmıyor.
Selahattin Dayal Günlük Çalışma Düzenini Nasıl Sürdürüyor
İlerlemiş yaşına rağmen çalışma disiplininden ödün vermeyen Selahattin Dayal, her gün sabah saat 06.00'da uyanarak güne başlıyor. Sabah rutininin ardından dükkanının yolunu tutan deneyimli usta, saat 08.00 ile 18.00 arasında tezgahının başında mesaisini sürdürüyor.
Dükkanında geçirdiği zamanın kendisine şifa olduğunu belirten Dayal, bu işi yapmadığı takdirde kendini eksik hissedeceğini ifade ediyor. Çalışmanın kendisini dinç tuttuğunu ve sağlığını koruduğunu her vesileyle dile getiren zanaatkâr, mesleğine olan bağını yatağa düşene kadar sürdüreceğini belirtiyor.
Günün önemli bir kısmını iğne tutarak, yün kabartarak ve dikiş dikerek geçiren usta, çevresindeki insanlara ve bebeklere yaptığı küçük yastıklarla da sevgisini gösteriyor. Mahalle sakinleri ve müşterileri tarafından büyük bir saygıyla karşılanan Dayal, bölgenin yaşayan hafızalarından biri olarak kabul ediliyor.
Baba Mesleğini Devam Ettiren Celal Dayal Ne Düşünüyor
Çocukluğu babasının dükkanında geçen 52 yaşındaki Celal Dayal, 2012 yılında babasına destek olmak amacıyla tamamen bu mesleğe adım attı. Babasının yanında çıraklık yaparak zanaatın inceliklerini öğrenen Celal Dayal, aile geleneğini yaşatmaktan büyük bir gurur duyuyor.
Müşterilerden gelen geri dönüşlerin son derece olumlu olduğunu belirten oğul Dayal, insanların fabrikasyon ürünlerden uzaklaşarak yeniden el emeğine yöneldiğini ifade ediyor. Kumaş kesimi ve makine dikişlerini kendisinin üstlendiğini, yorganın en kritik aşaması olan el dikişlerini ise babasının büyük bir titizlikle gerçekleştirdiğini anlatıyor.
Babasının kendisine sadece bir meslek değil, aynı zamanda dürüstlük, ahlak ve ticaret erdemi aşıladığını vurgulayan Celal Dayal, bu mirası gelecek nesillere aktarmak için var gücüyle çalıştığını ifade ediyor. Yurt içinden ve yurt dışından gelen talepleri karşılamaya çalışan aile, 25 metrekarelik dükkanlarında zanaatlarını onurla yaşatıyor.