Dünya 8 dk okuma

Etiyopya'da Tigray Gerilimi Tırmanıyor: Zorla Asker Toplama İddiaları ve Kritik İttifak Değişiklikleri

Etiyopya'nın Tigray bölgesinde 23 Eylül 2026'da yeniden alevlenen çatışmalar, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'nin (TPLF) zorla asker toplama iddialarıyla insani krizi derinleştiriyor. Kasım 2022'deki Pretoria Barış Anlaşması'nın bozulduğu bu süreçte, TPLF'nin Eritre ve Amhara milisleriyle ittifak kurduğu, Mekele'nin ise federal güçler tarafından geri alındığı bildirildi.

S
Editör
Selin Aras
Yayınlanma Tarihi
Paylaş
Tigray bölgesinde çatışmalardan etkilenen siviller
Etiyopya'nın Tigray bölgesinde devam eden çatışmalar, sivillerin yaşamını olumsuz etkiliyor.

Tigray'daki Çatışmaların Ana Hatları

  • Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde 23 Eylül 2026'da yeniden alevlenen çatışmalar, bölgeyi yeni bir insani krizle karşı karşıya bıraktı.
  • Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) liderliğindeki silahlı grupların, 15 yaşındaki erkek çocukları da dahil olmak üzere sivilleri zorla saflarına kattığı yönünde ciddi iddialar ortaya atıldı.
  • Kasım 2022'de imzalanan Pretoria Barış Anlaşması'nın fiilen geçersiz hale gelmesiyle birlikte, bölgedeki insani durum banka hesaplarının dondurulması ve iletişim kesintileriyle daha da kötüleşti.

Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde 23 Eylül 2026 tarihinde yeniden başlayan çatışmalar, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) liderliğindeki silahlı grupların 15 yaşındaki erkek çocukları da dahil olmak üzere sivilleri zorla saflarına kattığı yönündeki iddialarla insani krizi derinleştiriyor. Kasım 2022'de imzalanan kırılgan Pretoria Barış Anlaşması'nı bozan bu gelişmeler, bölgede yeni bir insani felaket tehdidi oluşturuyor.

Gelişmelerin Detayları

Yeniden alevlenen çatışmalar, TPLF'nin federal hükümetin insansız hava aracı saldırılarına yanıt olarak saldırı başlattığı iddiasıyla 23 Eylül'de başladı. Bu durum, aylardır tırmanan gerilimin ardından geldi ve bölgede geniş çaplı bir zorla asker toplama kampanyasının fitilini ateşledi.

Görgü tanıkları, Tigray'da 15 ila 65 yaş arasındaki erkeklerin ve erkek çocuklarının hedef alındığı kapsamlı bir zorla asker toplama operasyonunu anlattı. 2020-2022 savaşında Tigrayan güçleriyle savaşmış olan 34 yaşındaki Gezu, son çatışmaların başlamasının ardından TPLF yetkililerinden silahlı gruplarına katılma çağrısı aldığını belirtti. Gezu, savaşın dehşetine geri dönmek yerine ölmeyi tercih ettiğini ifade etti.

Addis Ababa'ya kaçmayı başaran 52 yaşındaki Solomon, TPLF'nin silahlı grubunun 15-16 yaşındaki gençleri sokaklardan ve toplu taşıma alanlarından silah zoruyla topladığını gördüğünü aktardı. Solomon, sağlık raporu göstererek çocuklarını kurtarmaya çalışan ebeveynler olduğunu ancak görevlilerin herhangi bir iç hastalığı umursamadan, eli, gözü ve ayağı çalışan herkesi zorla askere aldığını söyledi.

Üç çocuk babası 40 yaşındaki Ephrem ise askere alınma korkusuyla çatışmalar başlamadan haftalar önce bölgeden ayrılmayı planladığını dile getirdi. Ephrem, parası olan kişilerin görevlilere rüşvet vererek kendilerini ve çocuklarını zorla askerlikten koruduğunu, kimsenin savaşa katılmak istemediğini vurguladı.

Daha önce 2020-2022 çatışmasında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işleyen Eritre Savunma Kuvvetleri ve Amhara milisleri, taraf değiştirerek şimdi TPLF'yi desteklemektedir. Bu yeni ittifakla birlikte, zaten harap olmuş bölgeden zorla asker toplama, çocuk askerler ve yeni insani krizlere dair tanıklıklar gelmeye devam ediyor.

Tigray bölgesi, geçtiğimiz hafta federal hükümet tarafından vatandaşların banka hesaplarının aniden dondurulmasıyla kuşatma altına alındı. İnsanlar paralarını çekemez hale gelirken, bankalar daha sonra günlük 2.000 birr (yaklaşık 9 sterlin) çekme limitiyle yeniden açıldı ve önlerinde uzun kuyruklar oluştu. Mekele'de yaşayan yaşlı bir adam olan Negus, günlük 2.000 birr limitinin hızla artan gıda fiyatlarını karşılamakta yetersiz kaldığını ve kuşatma ile savaşın ne kadar süreceğini bilmediklerini ifade etti.

Etiyopya Havayolları, Tigrayan güçlerinin Mekele Havalimanı'nı ele geçirmesinin ardından 23 Eylül'de Tigray bölgesine uçuşlarını askıya alarak birçok kişiyi mahsur bıraktı. İnternet ve telefon iletişimleri de TPLF'nin emriyle bu haftaya kadar kesildi, bu da aileleri bölgedeki akrabalarından haber alma konusunda çaresiz bıraktı. Federal hükümetin ayrım gözetmeyen insansız hava aracı saldırıları düzenlediği iddia edilirken, muhalif güçlerin saldırılarına dair raporlar da bulunuyor.

Tigray'ın başkenti Mekele, 5 Ekim 2026 tarihinde Etiyopya federal güçleri ve müttefik savaşçılar tarafından geri alındı. TPLF, 3 Ekim 2026 Cumartesi günü Mekele'den çekildiğini ve bölgesel yönetiminin geçici olarak başka bir yerden faaliyet göstereceğini doğruladı.

Tigray Çatışmasının Arka Planı ve Gelişen İttifaklar

Etiyopya'daki Tigray çatışması, 2020-2022 yılları arasında yüz binlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olan yıkıcı bir iç savaşın ardından yeniden alevlendi. Bu savaş, Etiyopya federal hükümeti ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasındaki uzun süreli gerilimin bir sonucuydu. Çatışmayı sona erdirmek amacıyla Etiyopya hükümeti ve TPLF arasında 2 Kasım 2022'de Güney Afrika'nın Pretoria kentinde bir barış anlaşması imzalandı. Bu anlaşma, çatışmaların kalıcı olarak durdurulması, Tigrayan güçlerinin silahsızlandırılması ve bölgeye insani erişimin sağlanması gibi temel hükümleri içeriyordu.

Ancak Pretoria Anlaşması'nın uygulanması, toprak anlaşmazlıkları, yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşü ve Tigray'daki güvenlik düzenlemeleri gibi kilit konulardaki anlaşmazlıklar nedeniyle zorluklarla karşılaştı. Eylül 2026 itibarıyla, TPLF sözcüsü Michael Asgedom'un anlaşmanın "artık geçerli olmadığını" belirtmesiyle Pretoria Anlaşması fiilen geçersiz hale geldi. Bu durum, TPLF'nin Eylül 2026'da Başbakan Abiy Ahmed hükümetini devirmeyi amaçlayan yedi üyeli "Etiyopya Halkları Hayatta Kalma İttifakı"na (EPFAS) katılmasıyla daha da karmaşık bir hal aldı. Bu ittifak, Amhara Fano Ulusal Hareketi ve Oromo Kurtuluş Ordusu gibi, daha önceki çatışmalarda TPLF'ye karşı savaşmış grupları da içeriyor.

Bölgesel İstikrarsızlık ve İnsani Yansımalar

Tigray'daki çatışmaların yeniden başlaması, Etiyopya ve daha geniş Horn of Africa bölgesi için ciddi istikrarsızlık riskleri taşıyor. Çatışmanın Eritre ve Sudan gibi komşu ülkelere yayılma potansiyeli, bölgesel güvenliği tehdit ediyor. İnsani açıdan bakıldığında, zorla asker toplama kampanyaları, özellikle çocukların çatışmaya dahil edilmesi, uluslararası hukukun ciddi ihlallerini beraberinde getiriyor ve bölgedeki sivil nüfus üzerinde yıkıcı etkiler yaratıyor. Bankacılık hizmetlerindeki kısıtlamalar ve iletişim kesintileri, zaten kırılgan olan insani yardım çabalarını engelliyor ve gıda fiyatlarındaki artışla birlikte temel ihtiyaçlara erişimi zorlaştırıyor. Bu durum, Tigray halkının yaşam koşullarını daha da kötüleştirerek yeni bir göç dalgasına yol açabilir ve bölgedeki sağlık hizmetlerini felç edebilir.

Anlık Nokta Editoryal Değerlendirmesi:

Tigray'daki mevcut durum, kırılgan barış anlaşmalarının sürdürülebilir bir siyasi çözüm olmadan ne kadar kolay bozulabileceğini acı bir şekilde göstermektedir. Bölgesel ve uluslararası aktörlerin, insani krizi hafifletmek ve kalıcı bir barış için tarafları müzakere masasına geri döndürmek adına daha güçlü ve koordineli adımlar atması hayati önem taşımaktadır.

Etiyopya'nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde çatışmalar, TPLF'nin federal hükümetin insansız hava aracı saldırılarına yanıt olarak saldırı başlattığı iddiasıyla 23 Eylül 2026 tarihinde yeniden alevlendi.

TPLF, Eritre Savunma Kuvvetleri ve Amhara milisleriyle ittifak kurarak çatışmalara devam etmektedir. Ayrıca TPLF, Eylül 2026'da Başbakan Abiy Ahmed hükümetini devirmeyi amaçlayan yedi üyeli "Etiyopya Halkları Hayatta Kalma İttifakı"na (EPFAS) katılmıştır.

Kasım 2022'de imzalanan Pretoria Barış Anlaşması, toprak anlaşmazlıkları, yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşü ve Tigray'daki güvenlik düzenlemeleri gibi kilit konulardaki anlaşmazlıklar nedeniyle tam olarak uygulanamadı ve Eylül 2026 itibarıyla fiilen geçersiz hale geldi.

Tigray'daki siviller, zorla asker toplama, çocuk asker iddiaları, banka hesaplarının dondurulması, günlük para çekme limitleri, iletişim kesintileri ve artan gıda fiyatları gibi ciddi insani sorunlarla karşı karşıyadır.

Bu Haber Hakkında Ne Düşünüyorsunuz?