Ukrayna-Sırbistan Zirvesinden Öne Çıkan Başlıklar
- Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, 2019'da göreve gelmesinden bu yana Rusya'nın geleneksel müttefiki Sırbistan'a ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdi.
- Zelenskiy, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ile ikili iş birliği, enerji güvenliği, Ukrayna'nın yeniden inşası ve savaşın diplomatik yollarla sonlandırılması konularını ele aldı.
- Ukrayna lideri, hava savunma sistemleri ihtiyacını vurgulayarak İsrail'den alım ve ABD ile Patriot füze anlaşmalarındaki yetersizliklere dikkat çekerken, Ukrayna'nın Kosova'yı tanımama politikasının değişmediğini teyit etti.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, 2019'da göreve başlamasından bu yana Rusya'nın geleneksel müttefiki Sırbistan'a ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdi. Zelenskiy, 7 Ağustos 2026 Cuma günü başlayan iki günlük ziyaret çerçevesinde, 8 Ağustos 2026 Cumartesi günü başkent Belgrad'da Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic tarafından resmi törenle karşılandı. Sırbistan Sarayı önündeki törenin ardından iki lider, baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi ve ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Ukrayna'daki Durum ve Destek Çağrısı
Ortak basın toplantısında Ukrayna'daki mevcut duruma değinen Zelenskiy, ülkesinin karşı karşıya olduğu zorlukları dile getirdi. Ukrayna lideri, “Ukrayna'daki durum kolay değil. Gece altyapımıza yönelik bir füze saldırısı daha oldu. Yine enerji tesislerimize, demiryollarımıza ve sivil işletmelere yönelik saldırılar oldu. Rus saldırıları çoğunlukla insanların yaşamı için çalışan tesisleri hedef alıyor. Neredeyse hiç hasar görmemiş enerji santralimiz kalmadı, birçok tren istasyonu, hastane, üniversite ve sıradan sivil işletme yıkıldı” ifadelerini kullandı. Zelenskiy, bu zorlu süreçte Ukrayna'nın diğer ülkelerden ve halklardan aldığı tüm desteğe minnettar olduklarını ve müteşekkir olduklarını vurguladı.
İkili İlişkiler ve Avrupa Birliği Süreci
Zelenskiy, Vucic ile görüşmelerinde ikili iş birliği, altyapı projeleri, enerji, gıda güvenliği ve serbest ticaret anlaşmasına ilişkin konuları görüştüklerini belirtti. Ukrayna'nın yeniden inşasına yönelik ortak projeler de dahil olmak üzere somut projeleri ele aldıklarını ifade eden Ukraynalı lider, Rusya'nın saldırılarına hedef olan enerji altyapısının durumunu da değerlendirdiklerini söyledi. Liderler ayrıca, savaşın sonlandırılmasına yönelik diplomatik seçenekleri de masaya yatırdı. Ukrayna ve Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ne üyelik süreçlerine de değinen Zelenskiy, “Avrupa Birliği ile iyi ilişkilerimiz bulunuyor. Sırbistan’ın AB üyelik sürecinin hızlanmasını da memnuniyetle karşılarız. İlişkilerimiz karşılıklı saygıya dayanıyor. Avrupa’daki her ülkenin Avrupa Birliği’nden kendisine ihtiyaç duyulduğuna ve Birliğin hiçbir ülkeyi kaybetmeyi göze alamayacağına ilişkin açık bir mesaj almasını istiyoruz” dedi.
Hava Savunma İhtiyacı ve Uluslararası İş Birlikleri
Basın toplantısında Ukrayna'nın hava savunma sistemleri için ilave füzelere ihtiyaç duyduğunu da ifade eden Zelenskiy, “İnsanlar sık sık İsrail’i soruyor. İsrail’den hava savunma sistemleri almak istiyoruz ve bunları satın almaya hazırız. Bu konuda görüşmeler yürütmemize rağmen şimdiye kadar böyle bir imkanımız olmadı” şeklinde konuştu. Ukrayna'nın kendi balistik füzelerini geliştirmek için de çalıştığını belirten Zelenskiy, bunun için Almanya, Hollanda, Norveç ve Danimarka'daki ortaklarıyla çalışma yürüttüklerini söyledi. Zelenskiy, Ukrayna'nın Patriot sistemi için aylık füze teslimatı konusunda ABD ile bir anlaşması olduğunu, ancak füze sayısının yetersiz olduğunu belirtti. Ukrayna lideri, “Füze savunma sistemlerine kim sahip? Üretici firma, yani ABD. Yardımcı olabilirler mi? Üzerinde çalışıyoruz. Bize her ay füze sağlayacaklar mı? Evet. Anlaşmalarımız var. Bu füzeler yeterli mi? Hayır” dedi. Zelenskiy, Ukrayna'nın 2026'da alacağı önleyici füze sayısının 2025'e kıyasla azaldığını da sözlerine ekledi. ABD'den eski Başkan Biden döneminde Patriot sistemlerinde kullanılan önleme füzeleri için lisans talep ettiklerini, ancak çözüme ulaşamadıklarını dile getiren Zelenskiy, “Şimdi Başkan Trump ile bu lisansları alacağımız konusunda anlaştık. Ancak bunları 4 yıl önce aldığımızı düşünün. Bugün Patriot sistemlerini üretebilir ve Avrupalılarla paylaşabilir durumda olabilirdik. Fakat halen evrak işlemleriyle uğraşıyoruz” diye konuştu.
Kosova Konusunda Sırbistan'a Destek
Basın mensuplarından Ukrayna'nın Kosova'ya ilişkin tutumuna dair bir soru alan Zelenskiy, Kosova konusunda Sırbistan'a desteğini açıkladı. Ukrayna'nın Kosova'yı tanımama politikasının değişmediği konusunda Sırbistan'a güvence veren Zelenskiy, “Kosova’nın tek taraflı ilan ettiği bağımsızlık konusunda tutumumuz budur” dedi. Zelenskiy, “Aynı şekilde ortaklarımızın Kırım dahil olmak üzere Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı göstermesinden dolayı minnettarız” ifadelerini kullandı.
Vucic'ten Ukrayna'ya Teşekkür ve AB Üyeliği Şüpheleri
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, basın toplantısına Ukrayna'ya Kosova konusundaki destekleri için minnettar oldukları mesajıyla başladı. Basın toplantısında Sırbistan ve Ukrayna arasında savunma alanında iş birliği ihtimali konusunda bir soru alan Vucic, “Bugün askeri iş birliği konusunda herhangi bir görüşmemiz olmadı. Savaş sona erdikten sonra ne olacağı ise ayrı bir konu” dedi. Ukrayna'nın AB'ye üyeliği konusunda ümitli olmadığını da açıklayan Vucic, “Açık konuşmak gerekirse bütün Avrupalıların Ukrayna’nın üyeliğine olumlu yaklaşacağına inanmıyorum” ifadelerini kullandı.
Bölgesel Diplomasi ve Sırbistan'ın Denge Politikası
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'nin Sırbistan'a gerçekleştirdiği bu ilk resmi ziyaret, Doğu Avrupa ve Balkanlar'daki karmaşık jeopolitik dengeler açısından önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Sırbistan, tarihsel ve kültürel bağları nedeniyle Rusya ile yakın ilişkiler sürdürmesine rağmen, Avrupa Birliği üyeliği hedefi doğrultusunda Batı ile de ilişkilerini geliştirmeye çalışmaktadır. Bu durum, Sırbistan'ı Ukrayna'daki savaş konusunda tarafsız bir pozisyonda tutmaya itmiş, ancak ülkenin Rusya'ya yönelik yaptırımlara katılmamasını sağlamıştır. Zelenskiy'nin ziyareti, Ukrayna'nın diplomatik çabalarını Rusya'nın geleneksel müttefikleri arasına taşıma ve Sırbistan'ı Ukrayna'nın toprak bütünlüğü konusunda daha net bir duruş sergilemeye teşvik etme amacı taşımaktadır. Kosova'nın bağımsızlığına ilişkin Ukrayna'nın değişmeyen tutumu, Sırbistan için önemli bir diplomatik destek olarak algılanmaktadır.
Ziyaretin Jeopolitik Yansımaları ve Gelecek Perspektifleri
Zelenskiy'nin Sırbistan ziyareti, Ukrayna'nın uluslararası alanda destek arayışlarını genişletme ve Rusya'nın geleneksel etki alanlarında diplomatik nüfuzunu artırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Sırbistan açısından ise bu ziyaret, ülkenin hem Batı entegrasyonu hedeflerini sürdürme hem de Rusya ile olan hassas ilişkilerini yönetme çabalarında bir denge unsuru oluşturmaktadır. Ukrayna'nın Kosova konusundaki tutumunu teyit etmesi, Sırbistan için önemli bir diplomatik kazanım olarak görülürken, Vucic'in Ukrayna'nın AB üyeliği konusundaki şüpheleri, bölgesel entegrasyon süreçlerinin karmaşıklığını bir kez daha gözler önüne sermektedir. Bu ziyaret, Balkanlar'da ve Avrupa'da değişen güç dengeleri ve diplomatik manevralar açısından gelecekteki ilişkilerin seyrini etkileyebilecek potansiyel taşımaktadır.
Anlık Nokta Stratejik Perspektifi:Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy'nin Sırbistan ziyareti, Kiev'in diplomatik ağını genişletme ve Rusya'nın geleneksel müttefikleri arasında bile destek bulma çabasının önemli bir göstergesidir. Sırbistan'ın denge politikası, bu tür ziyaretlerle daha da karmaşık hale gelirken, Ukrayna'nın Kosova konusundaki duruşu, Belgrad için kritik bir diplomatik kaldıraç sağlamaktadır. Bu durum, bölgesel jeopolitikte yeni dinamiklerin ortaya çıkabileceğine işaret etmektedir.
Zelenskiy'nin 2019'da göreve gelmesinden bu yana Rusya'nın geleneksel müttefiki Sırbistan'a yaptığı ilk resmi ziyaret olması, Ukrayna'nın diplomatik çabalarını genişletme ve bölgesel dengelerde yeni açılımlar arama stratejisi açısından tarihi bir önem taşımaktadır.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, ortak basın toplantısında açıkça bütün Avrupalıların Ukrayna'nın AB üyeliğine olumlu yaklaşacağına inanmadığını belirterek bu konudaki şüphelerini dile getirdi.
Ukrayna'nın Kosova'nın tek taraflı ilan ettiği bağımsızlığı tanımama yönündeki değişmeyen politikası, Sırbistan'ın toprak bütünlüğü konusundaki hassasiyetleri açısından Belgrad için önemli bir diplomatik destek ve uluslararası alanda bir kazanım olarak değerlendirilmektedir.
Zelenskiy, Ukrayna'nın hava savunma sistemleri için ilave füzelere ihtiyaç duyduğunu, İsrail'den alım için görüşmeler yaptıklarını ancak henüz imkan bulamadıklarını, ABD ile Patriot füze teslimatı anlaşmaları olmasına rağmen füze sayısının yetersiz olduğunu ve kendi balistik füzelerini geliştirmek için Almanya, Hollanda, Norveç ve Danimarka ile çalıştıklarını ifade etti.
