Kaliforniya'da Yapay Zeka Kaynaklı İş Kayıplarına Karşı İstihdam Garantisi Teklifi

Kaliforniya valiliği için yarışan aday Tom Steyer, yapay zeka (YZ) teknolojisinin neden olabileceği iş kayıpları karşısında eyalet çalışanlarını korumaya yönelik iddialı bir öneri sundu. Steyer, bu tür bir taahhütte bulunan ilk eyalet çapındaki aday olma özelliğini taşıyor.

Steyer'ın YZ Politika Çerçevesi ve Finansman Modeli

Mart ayında açıkladığı daha geniş bir YZ politika çerçevesinin üzerine inşa edilen bu plan, Kaliforniya'yı YZ'den etkilenen çalışanlara "iyi maaşlı" işler sağlamada "dünyanın ilk büyük ekonomisi" yapmayı vadediyor. Steyer, bu hedefe ulaşmak için daha önce önerdiği ve büyük teknoloji şirketlerine "işlenen her veri birimi için binde bir sent" gibi düşük bir vergi getirmeyi planladığı "token vergisi" modelini kullanacağını belirtti. Bu vergiden elde edilecek gelir, Steyer'ın "Golden State Sovereign Wealth Fund" (Altın Eyalet Varlık Fonu) olarak adlandırdığı fonu besleyecek. Fonun bir kısmı ise konut inşaatı, sağlık hizmetleri ve Kaliforniya'nın enerji altyapısının modernizasyonu gibi alanlarda istihdam yaratmak için kullanılacak.

Steyer'ın kampanya notlarına göre, bu girişimin temel amacı eyaletin ekonomik temelini güçlendirmek, topluluklara yatırım yapmak ve "güzel, canlı kamusal alanlar" yaratmak. Ayrıca, eyalet genelinde eğitim ve çıraklık programlarına da önemli ölçüde yatırım yapılması öngörülüyor.

İşçi Hakları ve Yeni Kurum Önerileri

Yeni plan, işsizlik sigortasının genişletilmesini ve "YZ İşçi Koruma İdaresi" adında yeni bir kurumun kurulmasını da içeriyor. Bu kurumun, sendika liderleri, akademisyenler ve teknologlardan oluşması ve işçi haklarını koruyacak kurallar benimsemesi hedefleniyor.

Steyer, "Bu eyaletteki insanlar YZ'nin tüm ekonomiyi boşaltacağından ve işlerini kaybedeceklerinden korkuyor. Gençler asla iş bulamayacaklarından endişeli," diyerek, YZ'nin pek çok yönden "inanılmaz bir dönüştürücü teknoloji" olabileceğini ancak Kaliforniya'daki insanları geride bırakma niyetinde olmadıklarını vurguladı.

Sektör ve Diğer Siyasi Aktörlerden Tepkiler

Steyer'ın iş garantisi önerisi, eyalet ve federal düzeydeki yasa koyucuların yanı sıra bazı YZ yöneticilerinin de yaygın YZ kullanımının iş gücü üzerindeki etkilerini ele alma çabalarına denk geliyor. New Jersey'de eyalet senatörü Troy Singleton, çalışanlarını YZ ile değiştiren şirketlerin bu çalışanların yeniden eğitilmesini finanse eden bir fona katkıda bulunmasını gerektirecek bir yasa tasarısı sunmuştu. ABD Kongresi'nde ise mevcut çalışanlara YZ eğitimi sağlamaları için şirketlere yönelik hibeler ve vergi kredileri için çeşitli teklifler bulunuyor.

Anthropic CEO'su Dario Amodei, daha önce Steyer'ın önerdiği token vergisi konseptini "ekonomik çıkarlarıma aykırı olsa da, soruna makul bir çözüm olabileceğini" belirtmişti. OpenAI de geçtiğimiz yıl Steyer'ın önerisine benzer bir kamu varlık fonu konsepti sunmuştu.

Steyer'ın duyurusu, Demokrat Parti ön seçimlerindeki rakibi ve eski Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Xavier Becerra'nın kendi YZ planını açıklamasından günler sonra geldi. Becerra'nın planı "iş gücü yatırımı ve geçiş desteği" çağrısında bulunsa da, spesifik bir finansman mekanizması sunmuyor.

Beyaz Saray ise son aylarda YZ'yi düzenlemeyi seçen eyaletlere karşı sert bir tutum sergiliyor. Aralık ayında Başkan Donald Trump'ın imzaladığı bir başkanlık kararnamesi, "ağır" YZ yasalarını onaylayan eyaletlerin federal geniş bant fonlarını iptal edebileceği belirtilmişti.

Steyer, "YZ'yi düzenlememek uzaktan makul görünmüyor," diyerek, Kaliforniya'nın lider olmak istiyorsa, "sadece girişimcilerin herkesin aleyhine zengin olmasına izin vermekle ilgili olmayan bir gelecek vizyonuna sahip olması gerektiğini" ifade etti.