Kaliforniya eyaletinde eyalet sakinlerinin oylamasına sunulan ve milyarder servetlerini hedefleyen tartışmalı 40 Numaralı Teklif, seçmenler tarafından reddedildi. Associated Press'in aktardığı bilgilere göre, Amerikan tarihinin en pahalı kampanyalarından birine sahne olan tek seferlik yüzde 5'lik servet vergisi önerisi, işçi sendikaları ile teknoloji sektörünün en zengin figürlerini karşı karşıya getirdi. 10 Kasım 2026 tarihinde netleşen sonuçlar, eyalette uzun süredir devam eden vergi ve sermaye göçü tartışmalarında yeni bir döneme işaret ediyor.
Söz konusu teklif, net serveti 1 milyar doların üzerinde olan Kaliforniya sakinlerinden tek seferlik yüzde 5 oranında bir servet vergisi alınmasını öngörüyordu. 1 Ocak 2026 tarihinde eyalette ikamet eden herkesi kapsayacak şekilde tasarlanan bu düzenlemenin, özellikle düşük gelirli vatandaşlara sağlık hizmeti sunan Medi-Cal programı başta olmak üzere kamu projelerine kaynak aktarması planlanıyordu. Tasarının savunucuları, Kaliforniya genelinde toplam servetleri 2 trilyon doları bulan 200'den fazla milyarderin bu vergiden etkileneceğini ve beş yıl içinde 100 milyar dolara yakın gelir elde edilebileceğini savunuyordu.
Kaliforniya Ekonomisinde Sermaye Kaçışı Tartışmaları
Teklifin lehinde kampanya yürüten işçi sendikaları, bu verginin çok küçük bir azınlığı kapsadığını ve elde edilecek gelirle kamusal eğitim ile sağlığın büyük bir ivme kazanacağını dile getirdi. Eyalet dışındaki muhafazakar kesimler ve Florida gibi düşük vergili eyaletlerin temsilcileri ise bu sonucun kendi bölgeleri için bir fırsat olabileceğini açıkça ifade etti. Castle Island Ventures ortaklarından Nic Carter, Kaliforniya'nın sermaye oluşumundaki yarı tekel konumunun yerel yönetimlerin politikaları nedeniyle heba edildiğini savundu.
Öte yandan konunun uzmanları ve eyaletteki iş dünyası liderleri, bu tür vergilerin Kaliforniya'nın en zengin isimlerini kalıcı olarak kaçıracağı görüşünde birleşti. Seçim öncesinde yayımlanan ve tartışmalara yol açan analizler, önerilen servet vergisinin zaman içinde eyalete daha fazla gelir kaybettireceğini öne sürdü. Girişimcilerin üzerinde bir Demokılıç'ın kılıcı gibi sallanan bu tür düzenlemelerin, inovasyon merkezinin geleceğini tehlikeye attığına dair kaygılar kamuoyunda geniş yer buldu.
Girişimcilik ekosistemindeki aktörler, milyarderlerin servetlerinin çoğunun şirket hisselerine bağlı olduğunu ve bu vergiyi ödemek için hisse tasfiye etmek zorunda kalacaklarını vurguladı. Mainstreet kurucu ortağı ve CEO'su Jesse Tinsley, sıfırdan kurduğu milyarlık girişim hikayesinin bu tarz vergi politikaları altında asla gerçekleşemeyeceğini belirtti. Tinsley, bu tür düzenlemelerin yeni nesil girişimcileri eyaletten ayrılmaya ya da dış kaynak bulmaya mecbur bıraktığını savundu.
Milyarderlerin Finanse Ettiği Dev Kampanya
Tasarının mimarlarından Berkeley Üniversitesi ekonomi profesörü Emmanuel Saez, seçim öncesi yaptığı açıklamalarda kurumsal kontrolün kaybedileceği yönündeki korkuların yersiz olduğunu savunmuştu. Saez, hisse senetlerinin ekonomik mülkiyet ile oy haklarını ayıracak şekilde kolayca yapılandırılabileceğini, bu sayede kurucuların kontrolü kaybetmeden vergi yükümlülüğünü yerine getirebileceğini ifade etmişti. Saez ayrıca Kaliforniya'nın milyarder sınıfından halihazırda çok az vergi geliri elde ettiğini, bu grubun eyalet bütçesindeki payının oldukça düşük kaldığını belirtmişti.
Ancak bu akademik savunular, seçmen nezdinde milyarderlerin finansmanını sağladığı devasa kampanyanın etkisini kırmaya yetmedi. Google kurucu ortağı Sergey Brin başta olmak üzere teknoloji devlerinin kurucuları, tasarının aleyhine yürütülen kampanyalara yüz milyonlarca dolar aktardı. “Hayır” cephesinin harcamalarının “evet” cephesininkinden yaklaşık on kat fazla olduğu rapor edilirken, bu finansal güç seçmen eğilimlerini belirleyen en kritik etkenlerden biri oldu.
Seçim sonuçlarının ardından tasarıyı destekleyen gruplar mücadelenin bitmediğini duyurdu. Kulislere yansıyan bilgilere göre, savunucular benzer bir servet vergisi teklifini 2028 yılındaki seçim sandıklarına yeniden taşımak için hazırlıklara başlamış durumda. Kaliforniya'daki vergi rejiminin geleceği ve zenginlerin eyaletteki varlığına yönelik bu gerilimin önümüzdeki yıllarda da ulusal politikanın merkezinde kalması bekleniyor.
Kaliforniya Seçmenleri Bu Teklifi Neden Reddetti?
Teklifin başarısız olmasındaki en temel faktör, muhalefet kanadının yürüttüğü milyarlarca dolarlık karşı propaganda ve sermaye kaçışı argümanının seçmende karşılık bulmasıdır. Google kurucu ortağı Sergey Brin ve benzeri isimlerin fonladığı yaklaşık 379 milyon dolarlık devasa bütçe, tasarının eyalete faydadan çok zarar getireceği algısını güçlendirdi. Vatandaşlar, vergilerin artmasıyla birlikte teknoloji devlerinin ve kalifiye istihdamın başka eyaletlere taşınmasından duydukları endişeyi sandığa yansıttı.
Ayrıca Kaliforniya'nın vergi tabanının zaten daralmakta olduğu yönündeki ekonomik analizler, orta sınıf seçmeni de tedirgin etti. Servet vergisinin sadece milyarderleri değil, uzun vadede eyaletteki tüm ekonomik dinamikleri olumsuz etkileyeceği yönündeki kampanyalar etkili oldu. Seçmenler, devlet harcamalarının ani bir şekilde devasa fonlarla artırılmasının yaratacağı bürokratik ve ekonomik riskleri göze almak istemedi.
Bununla birlikte, eyalet yönetiminin mevcut bütçe açıklarını kapatmak için alternatif vergi modelleri yerine doğrudan bu tür radikal adımlar atması eleştirildi. Uzmanlar, halkın popülist söylemlere rağmen ekonomik istikrarsızlık riskini bertaraf etmeyi tercih ettiğini belirtti. Sonuç olarak, popülist bir cazibeye sahip olan teklif, iş dünyasının ve sermaye sahiplerinin ortak direnişi karşısında çoğunluk desteğini sağlayamadı.
Girişimcilik Ekosistemi ve Yatırımcılar Karardan Nasıl Etkileniyor?
Kararın ardından Silikon Vadisi ve çevresindeki girişimcilik ekosistemi rahat bir nefes alırken, yatırımcılar önümüzdeki döneme daha güvenle bakmaya başladı. Risk sermayesi fonları, kurucuların hisse tasfiye baskısıyla karşı karşıya kalmayacak olmasının yeni girişimlerin önünü açacağını savunuyor. Özellikle yapay zeka alanındaki patlamanın yaşandığı bu dönemde, sermayenin Kaliforniya'da kalmaya devam etmesi ekosistemin büyümesini destekleyen ana unsur olarak öne çıkıyor.
Öte yandan, girişimciler ve yatırımcılar benzer vergi tasarılarının gelecekte yeniden gündeme gelebileceğinin farkında. Bu durum, şirketlerin uzun vadeli stratejilerini belirlerken vergi dostu diğer eyaletleri alternatif olarak masada tutmasına neden oluyor. Florida ve Teksas gibi eyaletler, Kaliforniya'daki bu tür vergi girişimlerini kendi lehlerine çevirmek için cazip teşvik paketleri sunmaya devam ediyor.
Sonuç olarak, Kaliforniya'daki milyarder vergisi krizi şimdilik rafa kalkmış olsa da, eyaletin yüksek vergi politikaları ile sermaye sahipleri arasındaki gerilim bitmiş değil. Önümüzdeki süreçte hem yerel yönetimlerin bütçe dengelerini sağlama çabaları hem de girişimcilerin yasal haklarını koruma refleksleri, eyalet ekonomisinin yönünü belirlemeye devam edecek.
