Karadeniz açıklarında 2026 av sezonunun başlamasıyla birlikte son yılların en büyük palamut bolluğu yaşanıyor. Tezgâhlarda tanesi yaklaşık 1 kiloyu bulan dev palamutlar uygun fiyatlarla alıcı bulurken, vatandaşlar uzun süredir hasret kaldığı ucuz balık tüketimine kavuştu.
Ancak bu devasa bereket, denize açılan balıkçıların bütçesine aynı ölçüde yansımadı. Artan mazot maliyetleri, köpük kasa giderleri ve lojistik masraflar, rekor av miktarından elde edilen kazancı adeta eritti.
Karadeniz Sularında Tarihi Palamut Bereketinin Başlangıcı
11 Kasım 2026 Çarşamba itibarıyla Karadeniz genelinde sürdürülen avcılık faaliyetleri, son otuz yılın en verimli dönemlerinden birine sahne oluyor. Sektör temsilcilerinin ve kıdemli balıkçıların 1987 yılından bu yana böyle bir yoğunlukla karşılaşmadıklarını belirtmesi, durumun büyüklüğünü gözler önüne seriyor. Ağlarını denize atan tekneler, kasalar dolusu iri palamutlarla limanlara geri dönüyor.
Yaşanan bu olağanüstü bolluk, ilk olarak sahil şeridindeki balık hallerinde ve ardından tüm Türkiye genelindeki tezgâhlarda kendini gösterdi. Vatandaşlar kilo ağırlığına yaklaşan dev palamutları oldukça ekonomik fiyatlarla satın alabilmenin memnuniyetini yaşıyor. Uzun zamandır evlerinde balık pişiremeyen dar gelirli aileler için bu durum önemli bir ekonomik rahatlama sağladı.
Bununla birlikte, doğanın sunduğu bu cömertliğin sahadaki aktörler tarafından aynı coşkuyla karşılanmadığı kısa sürede ortaya çıktı. Denizdeki balık sayısının tarihin en yüksek seviyelerine ulaşması, maliyet sarmalındaki küçük ölçekli balıkçıların dertlerine çare olmaya yetmedi. Rekor av miktarları, sektörün yapısal ve finansal krizlerini gölgeleyemedi.
Artan Maliyetler ve Yüksek Giderlerin Kazanç Üzerindeki Baskısı
Ereğli açıklarında faaliyet gösteren bir balıkçı teknesinin tayfa kaptanı olan Bülent Yılmaz, yaşanan durumun ekonomik gerçekliğini tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Yılmaz, palamutların kütük gibi iri olduğunu ve her birinin neredeyse 1 kilo geldiğini vurguladı. Standart bir kasada yaklaşık 10 adet balık yer aldığını belirten deneyimli kaptan, hesap tablosunun ciddiyetini paylaştı.
Bir kasa palamudun satış fiyatı ortalama 400 lira seviyesinde işlem görürken, bu gelirin dağılımı balıkçıları kara kara düşündürüyor. Elde edilen hasılatın önemli bir kısmı doğrudan temel operasyonel giderlere gidiyor. Kasanın getirdiği paranın kayda değer bir bölümü köpük kasa maliyetine, bir o kadarı ise mazot ve yakıt masraflarına harcanıyor.
Geriye kalan sınırlı miktar ise teknede günlerce zorlu koşullarda çalışan mürettebatın emeğini karşılamakta zorlanıyor. Bülent Yılmaz, binbir zahmetle yakalanan balıkların ancak küçük bir kısmının net kazanca dönüştüğünü ifade ediyor. Bu tablo, görünürdeki bolluğun arkasında gizlenen ekonomik çıkmazı net bir şekilde ortaya koyuyor.
Sektörün Lojistik Sıkıntıları ve Buz Yetiştirme Telaşı
Balıkçılık sektörünün bu dönemde karşılaştığı en büyük pratik sorunlardan biri de lojistik ve depolama zincirindeki aksamalar oldu. Av miktarının aniden bu kadar yükselmesi, tedarik zincirinde hammadde ve malzeme krizini tetikledi. Bölgedeki balıkçılar köpük kasa ve buz yetiştirmekte büyük güçlük çekiyor.
Denizden çekilen tonlarca balığın bozulmadan pazara ulaştırılması için acil olarak temin edilmesi gereken buz ve ambalaj malzemeleri maliyetleri daha da katlıyor. Yoğun avlanma temposu, teknelerin sadece balık avına değil, aynı zamanda lojistik ikmal koşturmacasına da odaklanmasını zorunlu kılıyor. Bu durum, operasyonel yükü omuzlayan balıkçının sırtındaki baskıyı katbekat artırıyor.
Öte yandan, limanlardaki bu yoğun sirkülasyon balıkçı kooperatiflerinin ve yerel tedarikçilerin kapasitesini zorlamış durumda. Malzeme fiyatlarındaki dalgalanmalar, balıkçının elinde kalan kısıtlı kâr marjını da tehdit ediyor. Bolluğa rağmen yaşanan bu lojistik darboğaz, sektörün acil bir planlamaya ihtiyacı olduğunu gösteriyor.
Vatandaşın Palamuda Doyması ve Hamsi Sezonu Beklentisi
Sahadaki bu hareketlilik tüketici cephesinde palamuda olan ilgiyi doygunluk noktasına ulaştırmış durumda. Günlerdir sofralarında palamut eksik olmayan vatandaşlar, artık alternatif balık türlerine yönelme eğilimi gösteriyor. Balıkçılar ise bu talebi karşılamak ve sezonu kurtarmak adına gözlerini tamamen hamsi avcılığına çevirmiş durumda.
Ancak Bülent Yılmaz ve sektördeki diğer balıkçılar, hamsi sezonuna geçişin ve oradan umulan kazancın hiç de kolay olmadığını dile getiriyor. Palamut bittikten sonra hamsiye başlamanın hem yeni ekipman maliyetleri hem de farklı av teknikleri gerektirdiği biliniyor. Balığın denizde bol olması, otomatik olarak balıkçının yüzünün güleceği anlamına gelmiyor.
Hayat pahalılığı ve enflasyonist baskılar altında ezilen balıkçılar, hamsi sezonunda da benzer maliyet duvarlarıyla karşılaşmaktan endişe ediyor. Vatandaş ucuz balığa rahatça ulaşırken, üretici konumundaki balıkçılar artan borç yüküyle mücadele etmeye devam ediyor. Bu çelişkili durum, sezonun genel karakteristiğini belirliyor.
Önümüzdeki Kritik Dönemeçler ve Karadeniz Balıkçılığının Geleceği
Karadeniz’de devam eden bu olağanüstü av sezonunun önümüzdeki haftalarda nasıl şekilleneceği sektörün tüm paydaşları tarafından yakından takip ediliyor. Hava şartlarının ani değişimi ve deniz suyu sıcaklıklarındaki dalgalanmalar, hamsi göç yollarını doğrudan etkileyebilecek temel faktörler arasında yer alıyor.
Balıkçılık kooperatifleri, artan yakıt ve malzeme giderlerine karşı yerel yönetimlerden ve ilgili bakanlıklardan destek talep ediyor. Sektör temsilcileri, bu tarihi bolluğun balıkçılar için bir borç batağına dönüşmemesi adına acil tedbirler alınması gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, önümüzdeki yıllarda denize açılacak teknelerin sayısında düşüş yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.
Sonuç olarak, 2026 yılının kasım ayında Karadeniz sularından yükselen palamut bolluğu, tezgâhlarda bayram havası estirse de arka plandaki ekonomik gerçekleri değiştiremiyor. Balıkçının emeği ile piyasadaki fiyat dengesi arasındaki makasın daralması, sürdürülebilir bir avcılık politikasının önemini bir kez daha hatırlatıyor.
