Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Yalova'da Marmara Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezi'nin açılış töreninde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin su ürünleri yetiştiriciliğinde önemli bir başarı elde ederek Avrupa'da ikinci sıraya yükseldiğini duyurdu. Akdeniz'de ilk olma özelliğini taşıyan merkezin, üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye'nin balıkçılık alanındaki geldiği noktayı gösteren önemli bir simge olduğunu belirtti. Bakan Yumaklı, küresel iklim değişikliği ve konjonktürel gelişmelerin gıda arz güvenliği açısından risk oluşturduğuna dikkat çekerek, bu konunun tüm ülkeler için stratejik bir öncelik haline geldiğini vurguladı.
Su Ürünleri Üretiminde Kayda Değer Artış
Son 23 yılda su ürünleri sektöründe büyük bir dönüşüm yaşandığını ifade eden Bakan Yumaklı, üretim miktarının 600 bin tondan 1 milyon tonu aştığını açıkladı. Özellikle yetiştiricilik üretiminin aynı dönemde 625 bin tonun üzerine çıkarak 10 kattan fazla büyüdüğünü belirtti. Bu rakamların, Türkiye'nin sahip olduğu potansiyelin etkin bir şekilde kullanıldığını gösterdiğini söyledi. Yumaklı, bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretiminde potansiyeli sonuna kadar kullanma kararlılığında olduklarını dile getirerek, Türk somonu, levrek ve çipura gibi ürünlerin Avrupa'dan Asya'ya kadar geniş bir coğrafyada sofralarda yer aldığını kaydetti.
Uluslararası Platformlarda Güçlü Temsil
Su ürünleri sektöründeki başarının uluslararası kuruluşlarca da teyit edildiğini belirten Bakan Yumaklı, Türkiye'nin Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu (GFCM) bölgesinde deniz balıkçı filosunun yüzde 17,4'üne, deniz avcılığında ise yüzde 31,4'lük paya sahip olduğunu aktardı. Deniz yetiştiriciliğinde ise yüzde 43'lük payla birinci sırada yer aldığını vurguladı. Bu durumun, Türkiye'nin stratejik bir balıkçılık ülkesi olduğunun somut bir göstergesi olduğunu ifade etti. Bakan Yumaklı, Uluslararası Atlantik Ton Balıklarını Koruma Komisyonu nezdinde de etkin bir temsil gösterildiğini ve mavi yüzgeçli orkinos kotasının yaklaşık yüzde 20 artırılarak 3 bin 95 tona yükseltildiğini bildirdi. Türkiye'nin Uluslararası Balinacılık Komisyonu'na tam üye olması ve Hint Okyanusu Ton Balıkları Komisyonu'na gözlemci üye kabul edilmesiyle balıkçılığın küresel ölçekte varlık gösterdiğini sözlerine ekledi.
Gelecek Vizyonu ve Sürdürülebilirlik Vurgusu
Bakan Yumaklı, attıkları adımların sonucunda Türkiye'nin su ürünleri yetiştiricilik üretiminde Avrupa'da ikinci, dünyada ise 15. sıraya yükseldiğini yineledi. Mevcut başarılarla yetinmeyerek 2028 yılı için 750 bin tonu yetiştiricilikten olmak üzere toplam 1 milyon 200 bin ton üretim hedeflediklerini ve su ürünleri ihracatını 2 milyar dolardan 3 milyar dolara çıkarmayı amaçladıklarını açıkladı. Koruma-kullanma dengesinin sucul biyolojik çeşitlilik açısından kritik önem taşıdığını belirten Yumaklı, denizleri gelecek nesillerin emaneti olarak gördüklerini ve bu nedenle üretirken koruyup avlanırken sürdürülebilirliği esas aldıklarını vurguladı.
Denetim Faaliyetleri ve Gelecek Yatırımlar
2025 yılında 207 bin denetim yapıldığını ve yasa dışı avcılıkla mücadele kapsamında 550 bin ton ürüne el konulduğunu bildiren Bakan Yumaklı, mevzuata aykırı faaliyet gösterenlere idari para cezaları kesildiğini, 84 uygunsuz avcılık yapan gemiye ve 2 binden fazla yasa dışı av aracına el konulduğunu belirtti. Denizlerin korunmasında ihmale ve kaçak avcılığa kesinlikle müsamaha gösterilmeyeceğini söyledi. Merkezin, Türkiye ve tüm deniz ekosisteminin korunmasında önemli bir görev üstlendiğini ifade eden Yumaklı, Kuzey Ege Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Birimi'nin Çanakkale'de, Güney Ege'de ise benzer bir yapılanmanın kurulacağını duyurdu. Yakın zamanda 7 kontrol gemisinin envantere katılacağını ve balıkçı gemisi izleme sistemlerinin yenileneceğini, ayrıca Sucul Canlıları Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yaralanan sucul canlıların tedavi edilerek doğal yaşam alanlarına kazandırılacağını aktardı. Bakan Yumaklı, bu adımlarla Türkiye'nin sadece üretim gücüyle değil, aynı zamanda denizlerini koruyan, sürdürülebilirliği önceliklendiren ve ekosistem yönetiminde örnek gösterilen lider ülkelerden biri olacağına inandığını sözlerine ekledi.
