Enstitü Sosyal ile NUN Eğitim ve Kültür Vakfının ev sahipliğinde düzenlenen World Decolonization Forum, küresel krizlerin kökenlerini ve sömürgeciliğin tarihsel mirasını masaya yatırmak üzere İstanbulda başladı. Forumun dikkat çeken oturumlarından biri olan Decolonization and the Psyche (Sömürgecilikten Kurtulma ve Ruhsal Yaşam) başlığı altında, sömürgeciliğin insan psikolojisi üzerindeki tahrip edici etkileri uzmanlar tarafından mercek altına alındı.
Batı Merkezli Psikiyatriye Eleştiri
Oturumda konuşan Prof. Dr. Kemal Sayar, Batının tek tip bir insan ruhu anlayışını dayattığına dikkat çekerek, kolonyalizmin insan ruhunu Batı standartlarına göre tanımlama çabasını epistemik şiddet olarak nitelendirdi. Sayar, sömürgeci psikiyatri ve antropolojinin, yerel kültürleri ilkel ve çocuksu olarak tanımlayarak nesneleştirdiğini belirtti. Sayar, bu yaklaşımın sadece toprak işgaline değil, aynı zamanda ruhların işgaline de hizmet ettiğini ifade ederek, epistemik yer değiştirme kavramıyla, tahakküm altındaki bireylerin kendilerine egemen olan gücün gözüyle bakmaya başladığını vurguladı.
Kast Sistemi ve Marjinalleşme
Aynı oturumda yer alan Hindistanlı psikiyatrist Sushrut Jadhav ise bilgi üretimini şekillendiren farklı baskı mekanizmalarına odaklandı. Kendi yaşam öyküsünden yola çıkan Jadhav, Hindistandaki kast sisteminin en alt tabakasından geldiğini belirterek, kast kimliği kaynaklı bozuklukların günümüzde hala milyonlarca insanı etkilediğini ifade etti. Londra merkezli çalışmalarında marjinal gruplar üzerine yoğunlaştığını belirten Jadhav, iyileşmeyen toplumsal yaraların anlaşılmasının önemine işaret etti.
Uzman Analizi:World Decolonization Forum, psikiyatri ve antropoloji disiplinlerini sömürgecilik eleştirisiyle birleştirerek, modern dünyanın ruh sağlığı anlayışındaki Batı merkezli hegemonya tartışmalarını derinleştiriyor. Uzmanların sunduğu perspektifler, kültürel kimliklerin ve yerel bilgi sistemlerinin, küresel psikiyatri pratiklerinde daha fazla temsil edilmesi gerektiğine dair güçlü bir akademik çağrı niteliği taşıyor.
