Türkiye'nin en önemli tarımsal ihraç ürünlerinin başında gelen fındıkta, 10 Kasım 2026 Salı günü itibarıyla serbest piyasada ibre aşağı yönlü yatay bir seyir izlemeye devam ediyor.
Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere ülkenin dört bir yanındaki üretim merkezlerinden gelen son rakamlar, üreticilerin uzun süredir beklediği tırmanışın henüz gerçekleşmediğini gözler önüne seriyor.
Fındık Piyasasında Son Durum ve İllere Göre Güncel Rakamlar
Serbest piyasada 50 randıman kabuklu fındık için açıklanan güncel rakamlar, iller arasında kısmi farklılıklar gösterse de genel tablonun durgunluğunu koruduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Düzce'de kilogram fiyatı 150 ila 155 Türk Lirası arasında seyrederken, Sakarya'da bu oran 150 ile 160 Türk Lirası bandında işlem görüyor.
Kocaeli ve Zonguldak hattında ise fiyatlar 145 ila 170 Türk Lirası aralığında değişkenlik gösteriyor. Bölgenin doğusuna doğru hareket edildiğinde, Giresun gibi bazı merkezlerde 190 Türk Lirası seviyeleri görülse de, bu durum genel piyasa ortalamasının altında kalan geniş kitleler için bir teselli olmaktan uzak kalıyor.
Üretim havzasındaki bu bölgesel makas, nakliye maliyetleri ve arz-talep dengesinin yerel dinamikleriyle yakından ilişkili bulunuyor. Sektör temsilcileri, iller arasındaki bu fiyat oynamalarının temel sebebinin tüccarın elindeki stok miktarı ve bölgedeki rekabet ortamı olduğunu vurguluyor.
Üreticinin Maliyet Baskısı ve Beklentileri
Hasat sezonunun geride kalmasına rağmen serbest piyasada yaşanan bu yatay seyir, tarım ekonomisiyle geçinen milyonlarca vatandaşın bütçesini doğrudan tehdit ediyor. Artan gübre, zirai ilaç, akaryakıt ve işçilik giderleri karşısında eriyen kazançlar, üreticinin yıl boyunca harcadığı yoğun emeğin karşılığını alamamasına neden oluyor.
Tarım sektöründeki paydaşlar, mevcut 150 Türk Lirası seviyelerindeki taban fiyatların, gelecek sezonun bahçe bakımı ve hazırlıkları için gereken finansal kaynağı sağlamaktan çok uzakta olduğunu dile getiriyor. Üreticinin en temel talebi, piyasanın manipülasyonlardan uzak, hakkaniyetli ve sürdürülebilir bir fiyat mekanizmasına kavuşması yönünde şekilleniyor.
Geçmiş yıllardaki maliyet artışları ile bugünkü ekonomik koşullar kıyaslandığında, fındık alım gücünün ciddi oranda gerilediği matematiksel olarak da açıkça görülüyor. Bu durum, kırsaldan şehre göç riskini artırırken, genç neslin tarımsal üretime olan ilgisini de her geçen gün zayıflatıyor.
Piyasadaki Durgunluğun Arka Planı ve Aktörlerin Rolü
Fındık piyasasının en önemli aktörleri olan üreticiler, tüccarlar, manavlar ve büyük ihracatçı birlikleri arasındaki dengeler, fiyatların bu seviyede sıkışıp kalmasında kritik bir rol oynuyor. Sezon başında açıklanan politikaların serbest piyasaya yansıması, beklenen refah artışını ne yazık ki kırsal kesime taşımadı.
Piyasa uzmanları, elinde ürün tutan üreticinin finansal baskılar nedeniyle ürünü erken satmak zorunda kalmasının, fiyatların yükselmesini engelleyen en büyük etkenlerden biri olduğunu belirtiyor. Tüccar nezdinde oluşan arz fazlası algısı, fiyatların yukarı yönlü kırılma yaşamasının önündeki en kalın duvarı oluşturuyor.
Üreticinin tek beklentisi fındığın aniden zenginleşme aracı olması değil, bir yıllık alın terinin ve artan enflasyon karşısında erimeyen gerçek değerinin finanse edilmesidir.
Alıntıyı PaylaşÖte yandan, uluslararası alıcıların ve dev gıda firmalarının alım stratejileri de yerli piyasadaki fiyat hareketlerini doğrudan baskılayan unsurlar arasında yer alıyor. Küresel talepteki dalgalanmalar, Karadeniz'deki üreticinin cebine yansıyan nihai rakamı doğrudan belirliyor.
Sektörün Geleceği ve Uzmanların Değerlendirmeleri
Tarım ekonomistleri ve ziraat odaları yetkilileri, fındıkta yaşanan bu kronik fiyat sorunlarının kalıcı çözümlerle ele alınması gerektiğinin altını çiziyor. Plansız üretim rekolte tahminleri ve depolama altyapısının yetersizliği, her yıl aynı kısır döngünün tekrar yaşanmasına zemin hazırlıyor.
Önümüzdeki dönemde kooperatifçiliğin güçlendirilmesi ve üreticinin ürünü doğrudan işleyebilecek tesislerin artırılması, serbest piyasadaki bu tek taraflı fiyat baskısını kırabilecek en önemli alternatif strateji olarak öne çıkıyor. Aksi takdirde, önümüzdeki yıllarda bahçe bakımının terk edilmesi tehlikesiyle karşı karşıya kalınabileceği uyarısı yapılıyor.
Tüm bu zorlu tabloya rağmen, üreticilerin bir kısmı önümüzdeki kış aylarında yaşanabilecek olası bir talep artışı umuduyla ürününü ellerinde tutmaya devam ediyor. Piyasaların gözü kulağı önümüzdeki haftalarda açıklanacak yeni ihracat verileri ile iç piyasadaki hareketlilikte olacak.
