Sayıştay Başkanlığı tarafından yayımlanan Kocaali Belediyesi 2025 yılı denetim raporu, yerel yönetimlerde mali ve idari denetimin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
Hazırlanan kapsamlı raporda, belediyenin sınırları içerisinde faaliyet gösteren çok sayıda işletmenin yasal statüden yoksun olduğu ve belediye gelirlerinde ciddi kayıplar yaşandığı belgelendi.
Nitekim denetim neticesinde ortaya çıkan tablo, sadece yerel bir idarenin bütçe açmazlarını değil, aynı zamanda idari denetim mekanizmalarındaki yapısal aksaklıkları da gözler önüne serdi.
Sayıştay denetçilerinin titizlikle incelediği veriler, belediye bünyesindeki mali tablolar ile sahadaki gerçekliğin birbiriyle örtüşmediğini net bir şekilde ortaya koydu.
Kocaali Belediyesi Denetim Raporunun Ortaya Koyduğu Tablo
Sayıştay’ın Kocaali Belediyesi 2025 Yılı Denetim Raporu, belediyenin mali tablolarını, gelir ve gider kalemlerini ile iç kontrol sistemini son derece detaylı bir mercek altına aldı.
Toplam 11 ayrı tespitin yer aldığı bu kapsamlı raporda, en göze çarpan eksikliklerin başında iş yeri ruhsatları ve vergi mükellefiyetlerindeki devasa açıklar geldi.
Denetçilerin vergi dairesi kayıtları ile belediye verilerini karşılaştırmalı olarak incelemesi sonucunda, ilçedeki idari denetimin ne denli zayıf kaldığı rakamsal olarak belgelendi.
Özellikle yerel ekonominin kalbini oluşturan işletmelerin kayıt dışı kalması, belediyenin öz gelirlerini doğrudan etkileyen en temel faktörlerden biri olarak raporda yer buldu.
1.801 İş Yeri Ruhsatsız Faaliyet Gösteriyor
İlçede faaliyet gösteren toplam 2 bin 408 iş yerinin taranması sonucunda, bunlardan yalnızca 607’sine iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği tespit edildi.
Kalan 1 bin 801 işletmenin hiçbir yasal ruhsata sahip olmadan faaliyetlerini sürdürdüğü gerçeği, denetim raporunun en çarpıcı bulgularından biri olarak kayıtlara geçti.
Ruhsatsız olarak işletilen bu devasa orandaki iş yerleri nedeniyle belediyenin tahsil etmesi gereken yasal harçlardan mahrum kaldığı açıkça ifade edildi.
Öte yandan benzer bir tablonun çevre temizlik vergisi mükellefiyetlerinde de yaşandığı, binlerce işletmenin vergi sistemine dahil edilmediği anlaşıldı.
Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyetlerindeki Kayıplar
İlçedeki 2 bin 408 iş yerinden sadece 930’unun çevre temizlik vergisi mükellefi olduğu, geriye kalan 1 bin 478 iş yeri için ise herhangi bir mükellefiyet açılmadığı belirlendi.
Mükellefiyet açılmaması sebebiyle belediyenin önemli bir gelir kaynağından mahrum kaldığı ve bunun da doğrudan bütçe dengelerini sarstığı kaydedildi.
Vergi adaletinin sağlanması ve yerel hizmetlerin finansmanı açısından kritik önem taşıyan bu kalemlerin denetim dışı kalması, idari kapasite tartışmalarını beraberinde getirdi.
Bununla birlikte, ilgili birimlerin sahadaki ticari hareketliliği yeterince takip edemediği ve denetim mekanizmalarının işlevsiz kaldığı hususu raporda net bir şekilde vurgulandı.
31.000.000 Liralık Sermaye Farkının Perde Arkası
Raporda sadece vergi ve ruhsat eksiklikleri değil, aynı zamanda belediyenin iştirak şirketine ait mali tablolardaki uyumsuzluklar da detaylıca incelendi.
Belediyenin yüzde 100 sermayesine sahip olduğu Kocaali Turizm Yatırım Planlama Limited Şirketi’nin muhasebe kayıtlarında ciddi çelişkiler tespit edildi.
Şirketin gerçek sermayesinin 35 milyon TL olmasına rağmen belediye mali tablolarında bu rakamın 3 milyon 898 bin 357 TL olarak gösterildiği saptandı.
Aradaki 31 milyon 101 bin 642 TL’lik devasa farkın tablolara yansıtılmamış olması, muhasebe denetiminin ne denli kritik hatalarla karşı karşıya kaldığını gösterdi.
İç Kontrol ve Muhasebe Kalemlerindeki İdari Hatalar
Denetim raporunda, belediyede iç denetim biriminin, ön mali kontrol sisteminin ve stratejik planın bulunmadığına özellikle dikkat çekildi.
Mali incelemelerde 106 bin 970 TL’lik duran varlığa amortisman ayrılmadığı, muhasebe ilkelerinin bu noktada esnetildiği görüldü.
Ayrıca 701 bin 568 TL’lik yazılım harcamasının haklar hesabı yerine doğrudan gider yazılması gibi hatalı uygulamalar raporda açıkça sıralandı.
Vadeli mevduat faiz gelirlerindeki 817 bin 25 TL’lik vergi kesintisinin de muhasebe kayıtlarında gösterilmediği aktarılarak mali disiplinsizlik gözler önüne serildi.
Önümüzdeki Süreçte Atılması Gereken Adımlar
Sayıştay raporunda yer alan bu tespitlerin ardından Kocaali Belediyesi’nin nasıl bir yol haritası izleyeceği kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
Ruhsatsız işletmelerin denetlenmesi, vergi mükellefiyetlerinin eksiksiz tesis edilmesi ve muhasebe kayıtlarındaki uyumsuzlukların giderilmesi acil öncelikler arasında yer alıyor.
Önümüzdeki dönemde iç kontrol sisteminin kurulması ve stratejik planlamaların hayata geçirilmesi, belediyenin mali sağlığı açısından hayati bir zorunluluk teşkil ediyor.
Denetim bulgularının gereğinin yerine getirilip getirilmeyeceği, yerel yönetim reformları ve hesap verebilirlik ilkeleri bağlamında tüm kesimler tarafından titizlikle izlenecek.
