Türkiye'nin stratejik tarım ürünleri arasında ilk sıralarda yer alan fındıkta, 15 Kasım 2026 tarihi itibarıyla piyasada yaşanan sert fiyat düşüşleri üreticileri ekonomik çıkmaza sürükledi. Düzce başta olmak üzere Karadeniz Bölgesi'nin üretim merkezlerinde 50 randıman kabuklu fındık fiyatları, çiftçinin beklentilerinin oldukça altında kalarak 130 TL seviyelerine kadar geriledi. Sezon boyunca artan girdi maliyetleriyle mücadele eden üreticiler, ürünlerini hak ettiği değerden satamamaktan şikayet ediyor.
Hasat döneminden bu yana piyasanın seyrini endişeyle takip eden üreticiler, gelinen noktanın sürdürülemez olduğunu vurguluyor. Özellikle Düzce ve çevresindeki illerde gözlemlenen tablonun derinleşmesi, tarımsal ekonomide yeni bir krizin fitilini ateşlemiş durumda. Piyasalar ve serbest piyasa aktörleri arasındaki makasın açılması, çiftçinin elindeki ürünün değerini hızla yitirmesine neden oluyor.
Karadeniz Bölgesinde Güncel Fındık Fiyatları
Düzce genelinde 50 randıman fındık serbest piyasada 130 TL ile 150 TL arasında alıcı bulurken, komşu illerde de tablonun pek farklı olmadığı görülüyor. Sakarya'da fiyatlar 130 ila 150 TL bandında seyrederken, Kocaeli'de 130 ile 160 TL arasında işlem görüyor. Zonguldak ve Bartın hattında ise rakamlar biraz daha farklı bir grafik çizerek 140 TL taban fiyatından işlem görüyor.
Doğu Karadeniz'e doğru hareket edildiğinde Ordu ve Trabzon'da fiyatlar 150 ila 180 TL aralığında dalgalanıyor. Samsun 150-170 TL, Sinop 155-175 TL ve fındığın başkenti olarak bilinen Giresun ise 150 ila 190 TL bandında seyreden rakamlarla işlem görüyor. Kastamonu'da ise üreticiler 145 ile 160 TL arasındaki fiyatlarla ürünlerini elden çıkarmak zorunda kalıyor.
Nitekim sürecin perde arkasına bakıldığında, bölgesel fiyat farklılıklarının temelinde tüccar politikaları ve arz-talep dengesizliği yatıyor. Öte yandan konunun uzmanlarının özellikle dikkat çektiği bir diğer boyut ise lisanslı depoculuk sisteminin yeterince aktif kullanılamamasıdır. Masadaki bu tablonun sahadaki pratik karşılığı incelendiğinde, üreticinin elindeki ürünü bekletme lüksünün kalmadığı açıkça görüiliyor.
Üretim Maliyetleri ve Çiftçinin Ekonomik Baskısı
Ortaya çıkan güncel fiyat tablosu, fındık üreticisinin omuzlarındaki ekonomik yükü gözler önüne seriyor. Gübre, zirai ilaç, işçilik maliyetleri ve bahçe bakım giderleri son bir yılda katlanarak artarken, fındık fiyatlarının gerilemesi çiftçiyi borç batağına sürüklemektedir. Üreticiler, bir kilogram fındık üretebilmek için katlandıkları masrafın karşılığını mevcut satış fiyatlarıyla alamadıklarını dile getiriyor.
Bununla birlikte kararın zemininde yatan en temel etken, piyasadaki denetimsizlik ve serbest piyasa koşullarının tek taraflı işleyişidir. Tarım sektöründeki paydaşlar, girdi maliyetlerindeki artışın ürün fiyatlarına yansıtılamamasının sektörü her geçen gün daha da zayıflattığını ifade ediyor. Köyden kente göçün ve tarımsal üretimden uzaklaşmanın en büyük tetikleyicisi olan bu fiyat istikrarsızlığı, uzun vadede Türk fındığının küresel rekabet gücünü de tehdit ediyor.
Gelişmelerin bir sonraki aşamasında ise üretici birliklerinin ve kooperatiflerin atacağı adımlar büyük bir önem taşıyor. Çiftçinin elindeki ürünü koruyacak mekanizmaların devreye sokulmaması durumunda, önümüzdeki sezonda ekim alanlarının daralması kaçınılmaz bir senaryo olarak masada duruyor.
Fındık Fiyatlarındaki Düşüşün Sebepleri Nelerdir
Piyasada yaşanan bu ani ve sert düşüşün arkasında, küresel talep dengelerindeki değişimler ve büyük alıcıların izlediği stratejiler yer alıyor. Sezon başında yüksek açılış beklentisi oluşturan piyasa, hasat miktarının arzu edilen seviyelerde gerçekleşmesiyle birlikte tersine bir döneme girdi. Büyük mülk sahipleri ve tüccarların ellerindeki stoku eritme hamleleri, serbest piyasada arz fazlası algısı yaratarak fiyatları aşağı çekti.
Öte yandan iç pazardaki tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve sanayicinin maliyet optimizasyonu adı altında alımları yavaşlatması da düşüşü hızlandıran etkenler arasında bulunuyor. Döviz kurlarındaki hareketlilik ve ihracat pazarlarındaki daralma sinyalleri, tüccarların risk iştahını azaltarak fiyatlara baskı olarak yansıyor. Çiftçilerin acit nakit ihtiyaçları nedeniyle ürünü hemen satmak zorunda kalması ise fiyatların yukarı yönlü toparlanmasını engelliyor.
Uzmanlar, piyasadaki bu yapay baskının kırılması için kooperatiflerin ve devlet destekli alım politikalarının daha etkin rol oynaması gerektiğinin altını çiziyor. Aksi takdirde, küçük ölçekli üreticilerin bahçelerini tasfiye etme riski her geçen gün artmaktadır.
Üreticilerin Beklentileri ve Önümüzdeki Dönem Yol Haritası
Bölgedeki üreticilerin ortak talebi, maliyetleri kurtaracak ve insanca yaşam standartlarını sağlayacak taban fiyat seviyelerinin yeniden tesis edilmesidir. Karadenizli çiftçi, emeğinin karşılığını alamadığı her gün toprağından biraz daha kopmakta ve alternatif gelir kaynakları aramaktadır. Önümüzdeki günlerde fiyatların toparlanması için başta tarım müdürlükleri olmak üzere ilgili tüm kurumların piyasayı yakından izlemesi bekleniyor.
Hükümet kanadından ve ziraat odalarından gelecek olası açıklamalar, üreticinin piyasaya olan güvenini tazelemek açısından kritik bir eşik oluşturuyor. Çiftçiler, lisanslı depoların kapasitesinin artırılması ve ürün senedine dayalı finansman kolaylıklarının sağlanmasını talep ediyor. Bu adımların atılması, üreticinin ürünü hak ettiği değerde satabilmesi için en önemli çıkış yolu olarak değerlendiriliyor.
Sonuç olarak, 15 Kasım 2026 itibarıyla fındık piyasasında yaşanan bu kriz, Türkiye'nin en önemli ihraç kalemlerinden birinde köklü bir tarım politikasının aciliyetini bir kez daha gözler önüne serdi. Üreticinin yüzünün gülmesi ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, atılacak somut ve kararlı adımlara bağlı bulunuyor.
